Otwórz menu główne

Trzebież

wieś w województwie zachodniopomorskim
Ten artykuł dotyczy polskiej wsi. Zobacz też: trzebież – rodzaj cięć pielęgnacyjnych drzewostanu.

Trzebież (do 1945 niem. Ziegenort) – wieś w Polsce położona w województwie zachodniopomorskim, w powiecie polickim, w gminie Police. Należy do aglomeracji szczecińskiej.

Trzebież
Trzebież, ul. WOP (2009 r.)
Trzebież, ul. WOP (2009 r.)
Państwo  Polska
Województwo zachodniopomorskie
Powiat policki
Gmina Police
Liczba ludności (2011) 2136
Strefa numeracyjna 91
Kod pocztowy 72-020
Tablice rejestracyjne ZPL
SIMC 0781173
Położenie na mapie gminy Police
Mapa lokalizacyjna gminy Police
Trzebież
Trzebież
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Trzebież
Trzebież
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Trzebież
Trzebież
Położenie na mapie powiatu polickiego
Mapa lokalizacyjna powiatu polickiego
Trzebież
Trzebież
Ziemia53°39′23″N 14°30′30″E/53,656389 14,508333

W latach 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Trzebież.

Spis treści

GeografiaEdytuj

PołożenieEdytuj

Pod względem fizycznogeograficznym wieś położona jest na Równinie Polickiej w Dolinie Dolnej Odry nad brzegiem Zalewu Szczecińskiego, na skraju Puszczy Wkrzańskiej, ok. 35 km na północ od centrum Szczecina, 14 km od centrum Polic (Rynek Starego Miasta w Policach, plac Chrobrego) (droga wojewódzka nr 114) i od ok. 14 km na wschód od granicy z Niemcami.

 
Trzebież, ul. WOP, w głębi autobus linii samorządowej

Wieś znajduje się u ujścia Odry do Zalewu Szczecińskiego (tzw. Roztoka Odrzańska) oraz w bliskim sąsiedztwie Puszczy Wkrzańskiej, stała się ośrodkiem wypoczynkowym.

W Trzebieży zlokalizowany jest największy polski port nad Zalewem Szczecińskim. W rejonie Trzebieży przebiega tor wodny Świnoujście–Szczecin. Na północny wschód od portu znajduje się sztuczna wyspa Chełminek, powstała podczas pogłębiania toru wodnego oraz Wyspa Refulacyjna powstała podczas budowy i pogłębiania portu oraz torów podejściowych do Trzebieży.

Wieś składa się z 2 części: starszej południowo-wschodniej, zwanej Trzebieżą Wielką, i nowszej po stronie północno-zachodniej – Trzebieży Małej, gdzie znajdują się plaże. https://commons.wikimedia.org/w/thumb.php?f=Broom%20icon.svg&w=22

HistoriaEdytuj

 
Trzebież, przydrożny krzyż we wsi
 
Trzebież, ul. Portowa

Pierwsze kronikarskie wzmianki o Trzebieży pochodzą z ok. 1280 r., kiedy to ks. pomorski Bogusław IV nadał wieś mieszczaninowi ze Szczecina. Osada poniosła duże straty w czasie wojen trzydziestoletniej i siedmioletniej. W następnych wiekach Trzebież rozwijała się jako typowa osada nad Zalewem Szczecińskim. W XVIII w. wieś uzyskała własny samorząd. W końcu XIX w. powstał tu port żeglugi pasażerskiej, tranzytowy oraz stocznia. Po roku 1898 Trzebież uzyskała połączenie kolejowe z Policami, a w 1910 r. uruchomiono regularne połączenie pasażerskie. Do 1930 r. wody zalewu odsłoniły plażę o czystym piasku. Zapoczątkowało to rozwój ruchu turystycznego.

W czasie II wojny światowej osada ucierpiała w ok. 40% w zabudowie (głównie port oraz tartak). Istniał tu także przejściowy obóz dla polskich robotników przymusowych[1]. Trzebież została zajęta 27 kwietnia 1945 r. przez wojska radzieckie (2 Front Białoruski2 Armia Uderzeniowa) i polskie a została oddana pod administrację polską we wrześniu 1946 r. po likwidacji tzw. Enklawy Polickiej[1].

Przez kilka powojennych miesięcy miejscowość była nazywana przez pierwszych polskich osadników Zatoką[1]. W 1946 powstał tu Zarząd Lasów Zaodrzańskich, przekształcony później w Nadleśnictwo Trzebież. Do 1948 r. uruchomiono ponownie port, stocznie, tartak, powstała spółdzielnia rybacka. Osada zaczęła się rozwijać dynamicznie. Największy rozkwit Trzebieży przypada na lata 70. XX wieku[1].

24 listopada 2018 w wyniku podpalenia spłonęła kilkusetmetrowa drewniana promenada spacerowa nad Zalewem Szczecińskim[2].

Pochodzenie nazwy miejscowościEdytuj

Nazwa polska wsi pochodzi od do wyrazu trzebić – wycinać, karczować las. Jest to historyczne nawiązanie do istniejącego tutaj od czasów średniowiecznych wytrzebionego uroczyska zwanego dawniej Zerebis, co możemy odczytać jako Czerebiesz, Trzebież[3].

Niemiecka nazwa wsi ZiegenortZiegen po niemiecku znaczy kozy, Ort znaczy miejscowość.

 
Trzebież, ul. WOP (2007 r.)

Przynależność polityczno-administracyjna TrzebieżyEdytuj

Przynależność polityczno-administracyjna Trzebieży[4][5][6][7]
Okres Jednostki podziału terytorialnego
  1815–1866 Związek Niemiecki, Królestwo Prus, prowincja Pomorze, rejencja szczecińska, powiat Randow (1815–1826), powiat Uckermünde
  1866–1871 Związek Północnoniemiecki, Królestwo Prus, prowincja Pomorze, rejencja szczecińska, powiat Uckermünde
  1871–1918 Cesarstwo Niemieckie, Królestwo Prus, prowincja Pomorze, rejencja szczecińska, powiat Uckermünde
  1919–1933 Rzesza Niemiecka (Republika Weimarska), kraj związkowy Prusy, prowincja Pomorze, rejencja szczecińska, powiat Uckermünde
  1933–1945 III Rzesza, prowincja Pomorze, rejencja szczecińska, powiat Uckermünde
  1945–1946 Enklawa Policka – obszar podległy Armii Czerwonej
  1946 – 1950 Rzeczpospolita Polska (Polska Ludowa), województwo szczecińskie, powiat szczeciński, gmina Jasienica
  1950 – 1957 Polska Rzeczpospolita Ludowa (Polska Ludowa), województwo szczecińskie, powiat szczeciński, gmina Jasienica (do 1954)
  1957 – 1975 Polska Rzeczpospolita Ludowa, województwo szczecińskie, powiat szczeciński, gmina Trzebież (1973–1975)
  1975 – 1989 Polska Rzeczpospolita Ludowa, województwo szczecińskie, gmina Police
  1989 – 1998 Rzeczpospolita Polska, województwo szczecińskie, gmina Police
  1999 – teraz Rzeczpospolita Polska, województwo zachodniopomorskie, powiat policki, gmina Police

DemografiaEdytuj

Ogólna liczba mieszkańców[4]:

  • 1864 – 1823 mieszk.
  • 1905 – 1808 mieszk.
  • 1925 – 2382 mieszk.
  • 1939 – 2660 mieszk.
  • 1960 – 1897 mieszk.
  • 1972 – 2240 mieszk.
  • 2001 – 2000 mieszk.
  • 2011 – 2136 mieszk.

ZabytkiEdytuj

  • kościół Podwyższenia Świętego Krzyża z 1745 r., wcześniej kościół ewangelicki,
  • pastorówka szachulcowa z początku XIX wieku, obecnie plebania (ul. Rybacka 2),
  • dom szachulcowy z drugiej połowy XVIII wieku (ul. Rybacka 5/4)

TransportEdytuj

  • Na promenadzie między Małą Trzebieżą a Wielką Trzebieżą znajduje się droga pieszo–rowerowa.
  • Ulice Trzebieży:
    • Boczna
    • Brzozowa
    • Dolna
    • Kopernika
    • Kościuszki (niem. Stettinerstraße / Hindenburgstraße)
    • Kwiatkowskiego (niem. Landwegstraße)
    • Leśna
    • Osadników (niem. Dorfstraße / Hitlerstraße)
    • Piaskowa (powstała w latach 90. XX w.)
    • Plażowa (powstała w latach 90. XX w.)
    • Portowa (niem. Hafenstraße) – [zdjęcie]
    • Rybacka (niem. Strandstraßsse)
    • Spacerowa (powstała 2006 r.) – [zdjęcie]
    • Wkrzańska (poprzednia nazwa: WOP (Wojsk Ochrony Pogranicza)) (niem. Neuwarperstraße / Bahnhofstraße) – [zdjęcie]
    • Zachodnia (wydzielona w latach 90. XX w. z ul. Kościuszki)

Turystyka i rozrywkaEdytuj

W sezonie letnim Trzebież pełni funkcję wczasowo-wypoczynkową. Mieszczą się tutaj licznie kolonie młodzieży. Miejscowa ludność wynajmuje też letnikom kwatery prywatne.

Przez wieś i okolice prowadzą szlaki turystyczne[8]:

• czerwony   Szlak Puszczy Wkrzańskiej
• czerwony   Szlak „Puszcza Wkrzańska”
• czarny   Szlak Parków i Pomników Przyrody
• zielony   Międzynarodowy szlak rowerowy wokół Zalewu Szczecińskiego R-66
 
Promenada i plaża w Trzebieży

Planowana jest organizacja szlaku wodnego Berlin – Szczecin – Bałtyk.

Imprezy cykliczneEdytuj

  • Dzień Leśnika od 1991 corocznie, lato
  • Trzebieskie Neptunalia od 1996 corocznie, lato
  • Czas na Trzebież, od 2007 corocznie, czerwiec
  • Łarpia Sail Festival w Policach i Trzebieży, corocznie, czerwiec

SportEdytuj

LKS Rybak TrzebieżEdytuj

Wieś jest siedzibą klubu piłkarskiego LKS Rybak Trzebież, który został założony w 1948 roku jako Ludowy Zespół Sportowy „Rybak”. Aktualnie występuje w A-klasie.

Informacje ogólneEdytuj

  • Pełna nazwa: Ludowy Klub Sportowy Rybak Trzebież
  • Rok założenia: 1948 (reaktywacja 26 czerwca 1992)
  • Barwy klubowe: zielono-czerwono-białe
  • Internet: http://www.lks-rybak.trzebiez.pl
  • e-mail: brak
  • Adres: ul. Rybacka 26, 72-020 Trzebież
  • Stadion: Stadion Wiejski przy ul. Rybackiej
wymiary boiska: szer. od 45–90 m., dług. od 90–120 m.
oświetlenie: brak
pojemność: bd.

Centralny Ośrodek Żeglarstwa im. Andrzeja Benesza Sp. z o.o.Edytuj

W Trzebieży na terenie portu jachtowego Zarząd Główny Polskiego Związku Żeglarskiego powołał 1 stycznia 1959 r. do istnienia Centralny Ośrodek Żeglarstwa Polskiego Związku Żeglarskiego im. Andrzeja Benesza. Obecnie dwa baseny portowe ośrodka mogą pomieścić ok. 90 jachtów. COŻ dysponuje też własnymi jednostkami (jachtami) morskimi (min. STS Kapitan Głowacki, SY Jurand, SY Dziwna, SY Boliński i inne)[9].

Osoby związane z TrzebieżąEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Encyklopedia Szczecina. T. Suplement 1. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2003, s. 273. ISBN 83-7241-272-3. (pol.)
  2. Strażacy i mieszkańcy Trzebieży wstrząśnięci. Ktoś spalił kilkaset metrów pomostów.
  3. Encyklopedia Szczecina. T. Suplement 1. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2003, s. 275. ISBN 83-7241-272-3. (pol.)
  4. a b Encyklopedia Szczecina. T. Suplement 1. Szczecin: Uniwersytet Szczeciński, 2003, s. 272–275. ISBN 83-7241-272-3. (pol.)
  5. Provinz Pommern 1845, s. 1 (de); Provinz Pommern 1849, Neuster Zeitungs Atlas, J. Meyer, 1855, s. 1. (de); Preussische Provinz Pommern 1:600 000, Geographisches Institut, Heinrich Kiepert, Weimar 1856 s. 1 (de); Karte der historischen preussischen Provinz Pommern 1905 1:600 000, Deutsches Verlaghaus Bong & Co, Berlin 1905, s. 1 (de).
  6. Atlas historyczny Polski. Wyd. 12 1993. Warszawa / Wrocław: Wydawnictw Kartograficznych im. Eugeniusza Romera, 1993. ISBN 83-7000-016-9. (pol.)
  7. Wielki atlas historyczny. Wyd. Wyd. 3.. Warszawa: Demart, 2003. ISBN 83-89239-57-4. (pol.)
  8. Okolice Szczecina: 1:75 000. Warszawa: ExpressMap Polska, 2007, s. 1–2. ISBN 978-83-601-2096-5. (pol.)
  9. Centralny Ośrodek Żeglarstwa – Trzebież.

BibliografiaEdytuj

  • Stanisław Janeczko: Trzebież – Perełka Ziemi Polickiej. Police: Janeczko, 1999, s. 27. ISBN 83-910330-3-1. (pol.)

Linki zewnętrzneEdytuj