Trzmielina pospolita

gatunek rośliny z rodziny dławiszowatych

Trzmielina pospolita, t. zwyczajna (Euonymus europaeus L.) – gatunek krzewu należący do rodziny dławiszowatych (Celastraceae). Występuje w Europie i Azji, w Polsce jest dość pospolity na całym obszarze.

Trzmielina pospolita
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

różopodobne

Rząd

dławiszowce

Rodzina

dławiszowate

Rodzaj

trzmielina

Gatunek

trzmielina pospolita

Nazwa systematyczna
Euonymus europaeus L.
Sp.Pl.1:197. 1753
Synonimy
  • Euonymus europaea
  • Euonymus vulgaris Mill.
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg

MorfologiaEdytuj

Pokrój
Rozłożysty krzew osiągający wysokość do 3 m.
Łodyga
Młode gałązki gładkie, oliwkowozielonawe, starsze czterokanciaste, o ciemniejszych krawędziach. Pączki z jasnymi dwubarwnymi łuskami, przylegające do pędów.
Liście
Eliptyczne, zaostrzone, o klinowatej podstawie, piłkowanych brzegach i długości 3–9 cm. Ogonek liściowy krótki (ok. 0,5–1 cm), na blaszce widoczne 5–6 nerwów bocznych. Jesienią liście przebarwiają się na czerwono.
Kwiaty
Drobne, bladozielonawe, przedprątne, zebrane w pozorne baldaszki na szczytach gałązek. Mają kielich i koronę czterodziałkowe, 4 pręciki i 1 słupek.
Owoc
Czterograniasta jaskraworóżowa torebka, zawierająca 4 białe nasiona w pomarańczowej osnówce. Utrzymują się na krzewie jeszcze długo po opadnięciu liści.

Biologia i ekologiaEdytuj

Roślina wieloletnia, nanofanerofit. Kwitnie w maju, zapylana jest przez muchówki[4]. Siedlisko: lasy i zarośla na całym niżu i w niższych położeniach górskich. Gatunek charakterystyczny dla klasy (Cl.) Querco-Fagetaea, Cl. Rhamno-Prunetea[5]. Roślina silnie trująca: wszystkie części rośliny, ale przede wszystkim owoce zawierają glikozydy: ewobiozyd, ewomonozyd i ewonozyd[6]. Zatrucie trzmieliną zwyczajną powoduje osłabienie, wymioty, biegunkę, dreszcze, konwulsje, zaburzenia w pracy serca, paraliż, a w końcu śmierć[7]. Za śmiertelną dla dorosłego człowieka dawkę uważa się 35 owoców[7]. Liczba chromosomów 2n= 64[8].

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2009-12-19] (ang.).
  3. Euonymus europaeus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.
  5. Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
  6. Jan Mowszowicz: Przewodnik do oznaczania roślin trujących i szkodliwych. Warszawa: PWRiL, 1982. ISBN 83-200-2415-3.
  7. a b Burkhard Bohne, Peter Dietze: Rośliny trujące: 170 gatunków roślin ozdobnych i dziko rosnących. Warszawa: Bellona, Spółka Akcyjna, 2008. ISBN 978-83-11-11088-5.
  8. Lucjan Rutkowski: Klucz do oznaczania roślin naczyniowych Polski niżowej. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14342-8.

BibliografiaEdytuj

  • W. Kulesza: Klucz do oznaczania drzew i krzewów. Warszawa: PWRiL, 1955.
  • Zbigniew Podbielkowski: Słownik roślin użytkowych. Warszawa: PWRiL, 1989. ISBN 83-09-00256-4.
  • Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.