Otwórz menu główne

Tułowice

Miasto w województwie opolskim
Ten artykuł dotyczy miasta. Zobacz też: Tułowice (gmina).

Tułowice (niem. Tillowitz) – miasto w Polsce, w województwie opolskim, w powiecie opolskim, siedziba gminy Tułowice. Miejscowość uzyskała status miasta z dniem 1 stycznia 2018[1].

Tułowice
miasto w gminie miejsko-wiejskiej
Ilustracja
Kościół św. Rocha
Herb
Herb
Państwo  Polska
Województwo  opolskie
Powiat opolski
Gmina Tułowice
Prawa miejskie 2018
Burmistrz Andrzej Wesołowski
Powierzchnia 9,2338 km²
Populacja (2018)
• liczba ludności
• gęstość

4000
433 os./km²
Strefa numeracyjna (+48) 77
Kod pocztowy 49-130
Tablice rejestracyjne OPO
Położenie na mapie gminy Tułowice
Mapa lokalizacyjna gminy Tułowice
Tułowice
Tułowice
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Tułowice
Tułowice
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Tułowice
Tułowice
Położenie na mapie powiatu opolskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu opolskiego
Tułowice
Tułowice
Ziemia50°35′57″N 17°38′56″E/50,599167 17,648889
SIMC 0504090
Urząd miejski
Szkolna 1
49-130 Tułowice
Strona internetowa
BIP

Tułowice leżą na Nizinie Śląskiej, w centrum województwa opolskiego, nad Ścinawą Niemodlińską (prawy dopływ Nysy Kłodzkiej). Miejscowość dzieli 6,5 kilometra od Niemodlina, a 28 km od Opola. Przez miasto przebiega droga wojewódzka nr 405 relacji Niemodlin – KorfantówPrudnik, a wschodnią granicą gminy przebiega autostrada A4.

W mieście znajduje się stacja kolejowa Tułowice Niemodlińskie, leżąca na linii kolejowej 287.

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie opolskim.

Spis treści

HistoriaEdytuj

Miejscowość po raz pierwszy wzmiankowana była w 1447 r. (Thylowicz). Istniała tu wówczas parafia p.w. św. Rocha. Zdaniem językoznawców nazwa Tułowice (Tillowitz) pochodzi od nazwy osobowej Tylo (niem. Thiele)[2].

Polską nazwę miejscowości w formie Tyłowice w książce „Krótki rys jeografii Szląska dla nauki początkowej” wydanej w Głogówku w 1847 wymienił śląski pisarz Józef Lompa[3]

Historia miejscowości łączy się z lokalnym przemysłem. W XIX wieku rozpoczęto wydobycie glinek ceramicznych i produkcję fajansu. Taką działalność rozpoczął w Tułowicach graf Ludwik Praschma, a od 1889 roku produkcją ceramiki zajął się Erhard Schlegelmilch. Wówczas powstała tam nowoczesna fabryka porcelany produkująca porcelanę stołową, dekorowaną motywami kwiatowymi i plastycznymi. Po II wojnie światowej produkcję wznowiono w 1946 roku, zarzucając jednak produkcję naczyń porcelanowych na rzecz naczyń z porcelitu. Po 1990 roku przedsiębiorstwo państwowe przekształcono w spółkę akcyjną, którą włączono do NFI Magna Polonia; w 2001 roku zarząd spółki ogłosił upadłość[4]. Fabrykę przejęła prywatna firma. Na obszarze byłego Porcelitu powołano podstrefę Starachowickiej Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Spowodowało to napływ kapitału zagranicznego i zagospodarowanie upadłego „Porcelitu Tułowice”[5].

W końcu 2016 miejscowe władze podjęły starania w sprawie nadania Tułowicom statusu miasta[6], uwieńczone sukcesem w 2017 (z mocą od 1 stycznia 2018[1]).

ZabytkiEdytuj

 
Pałac w Tułowicach, druga poł. XIX w.

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[7]:

  • zespół pałacowy, z XVIII-XX w.:
    • pałac, wzniesiony w 1879 roku przez hrabiego Fryderyka Frankenberg-Ludwigsdorf von Schellendorf. Neorenesansowy, z bogatym wystrojem architektonicznym. Obecnie w pałacu znajduje się internat Technikum Leśnego;
    • czworaki;
    • młyn wodny, stary, murowano-szachulcowy, z 1763 r.;
    • stajnia;
    • park;
    • willa dzierżawcy fabryki porcelany, tzw. Stara Willa, ul. Parkowa 7, z 1890 r.;
  • dom, ul. Pocztowa 6, z poł. XIX w.;
  • budynek administracyjny d. Fabryki Porcelany „RS Tillowitz”, obecnie ul. Porcelanowa 2e, z 1904 r.;

poza rejestrem:

  • bażanciarnia;
  • staw.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2017 r. w sprawie ustalenia granic niektórych gmin i miast, nadania niektórym miejscowościom statusu miasta, zmiany nazwy gminy oraz siedzib władz niektórych gmin (Dz.U. z 2017 r. poz. 1427).
  2. Gmina Tułowice : Gminnny Program Opieki nad Zabytkami 2008-2012, „Dziennik Urzędowy woj. opolskiego”, 54, 2008, s. 3457.
  3. Józef Lompa, „Krótki rys jeografii Śląska dla nauki początkowej”, Głogówek 1847, s. 28.
  4. Upadłość Fabryki Porcelitu w Tułowicach – spółki wiodącej NFI Magna Polonia. [dostęp 2015-09-27].
  5. Gospodarka w regionie. [dostęp 2015-09-27].
  6. Tułowice chcą być miastem. [dostęp 2017-01-18].
  7. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 100. [dostęp 2013-01-07].

Linki zewnętrzneEdytuj