Otwórz menu główne

Tunel pod Świną – planowany tunel drogowy pod dnem Świny w Świnoujściu, łączący wyspy Uznam i Wolin.

Tunel pod Świną
Państwo  Polska
Miejscowość Świnoujście
Przeszkoda Świna
Rodzaj tunel drogowy
Długość 1440,0 m
Data otwarcia 2021 (plan)
Budowa
Wykonawca Przetarg[1]
Data budowy 2019–2021 (plan)[2]
Koszty budowy 950 mln zł
Zarządzanie
Płatny po 3 latach od otwarcia
Położenie na mapie Świnoujścia
Mapa lokalizacyjna Świnoujścia
Tunel pod Świną
Tunel pod Świną
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Tunel pod Świną
Tunel pod Świną
Położenie na mapie województwa zachodniopomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa zachodniopomorskiego
Tunel pod Świną
Tunel pod Świną
Ziemia53°53′39,00″N 14°15′18,99″E/53,894167 14,255275
Strona internetowa
Prom Bielik II przeprawy miejskiej w Świnoujściu (dla mieszkańców)
Prom Karsibór na przeprawie w Świnoujściu (dla przyjezdnych)

Spis treści

CharakterystykaEdytuj

Tunel ma stanowić połączenie drogi ekspresowej S3 z lewobrzeżem Świnoujścia i zapewnić stałe połączenie między wyspami Uznam i Wolin[3]. Od strony zachodniej (lewobrzeże) wlot do tunelu planowany jest w okolicy ul. Karsiborskiej, a na wschodzie (prawobrzeże) na końcu Trasy Europejskiej E65 przy ul. Fińskiej.

HistoriaEdytuj

Świnoujście to jedyne polskie miasto położone na kilkudziesięciu (łącznie 44) wyspach i wysepkach, z czego zamieszkane są tylko trzy z nich: Uznam, Wolin i Karsibór. Najwięcej mieszkańców (80 procent populacji Świnoujścia[4]) żyje w lewobrzeżnej części miasta na wyspie Uznam. Tam również znajduje się centrum usługowe oraz obiekty turystyczne, wypoczynkowe i uzdrowiskowe. W prawobrzeżnej części miasta na wyspie Wolin, zlokalizowane są węzły komunikacji morskiej (Terminal Promowy Świnoujście) oraz kolejowej, a także obiekty przemysłowe, w tym Port morski Świnoujście, Terminal LNG, Morska Stocznia Remontowa w Świnoujściu i inne. Tam też rozpoczyna się droga ekspresowa S3 będącą częścią europejskiego połączenia E65. Rozdzielająca wyspy rzeka Świna pełni m.in. funkcję toru wodnego do portu w Szczecinie. Wyspa Uznam nie ma bezpośredniego połączenia drogowego z resztą Polski, istniejące połączenia lądowe wymagają przejazdu przez terytorium Niemiec, w tym przez jeden z mostów nad Pianą.

Komunikację pomiędzy lewobrzeżną częścią miasta a resztą kraju zapewniają jedynie dwie bezpłatne przeprawy promoweŚwinoujście Centrum z promami Karsibór oraz Świnoujście Warszów z czterema nowocześniejszymi jednostkami typu Bielik. Średni czas przeprawy przez Świnę zajmuje 40 minut, a w sezonie letnim wydłuża się nawet do 3 godzin. Promy, choć stanowią atrakcję turystyczną, są zawodne i awaryjne[5], a ich przepustowość jest ograniczona.

Funkcjonowanie komunikacji dodatkowo utrudnia często silny wiatr tworzący cofkę, która podnosi stan wody w kanale i uniemożliwia normalne kursowanie promów[6]. Aby rozwiązać problem braku stałej przeprawy promowej, władze miasta analizowały zarówno budowę tunelu, jak i mostu (ze względu na kanał żeglowny brano pod uwagę wysokowodny lub ruchomy).

Od 1996 organizatorem i działaczem Społecznego Komitetu Budowy Tunelu pod rzeką Świną w Świnoujściu był Stanisław Możejko, prezydent Świnoujścia w latach 1998–2000[7].

W 2010 władze miasta poinformowały, że posiadają obszerną dokumentację studialną, na podstawie której dokonano rozstrzygnięć co do rodzaju i lokalizacji stałej przeprawy w Świnoujściu[8]. Dokumentację wykonano zgodnie z aktualnymi wytycznymi KE dla infrastruktury drogowej zawartymi w Niebieskiej Księdze i przeanalizowano w niej różne warianty budowy stałego połączenia między wyspami, w tym kilka wariantów mostowych. Konsultacje i analizy prowadzone były w gronie przedstawicieli inicjatywy JASPERS, GDDKiA, ministerstw: Infrastruktury i Rozwoju Regionalnego, CUPT, środowisk, w tym naukowych, związanych z budową tunelu w Gdańsku oraz innych jednostek uzgadniających, m.in. Urzędu Morskiego i jednostek związanych z obronnością państwa. Ostatecznie wskazano na optymalny wariant budowy stałego połączenia w Świnoujściu w postaci tunelu w wariancie północnym wykonanym przy użyciu maszyn drążących.

W kwietniu 2016 Ministerstwo Infrastruktury i Budownictwa ogłosiło pierwszy przetarg w sprawie budowy tunelu pod Świną w Świnoujściu[9]. Na wniosek ministerstwa włoska firma Technital S.p.A., za kwotę około 2,08 miliona złotych, opracowała program funkcjonalno-użytkowy.

Na początku stycznia 2017 w Urzędzie Miasta Świnoujście odbyła się konferencja prasowa w sprawie stałego połączenia, na której prezydent miasta Janusz Żmurkiewicz poinformował o przyznaniu dofinansowania. Przewidywano wówczas, że zakończenie budowy tunelu pod Świną nastąpi na przełomie 2021 i 2022. Podpis wicepremiera Mateusza Morawieckiego ostatecznie zakończył proces decyzyjny w sprawie przyznania środków na tunel[10].

24 listopada 2017 roku szczeciński oddział Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad wybrał najkorzystniejszą ofertę w przetargu na zaprojektowanie i budowę tunelu. Najkorzystniejsza z kilkunastu złożonych ofert okazała się oferta o wartości 727,098 mln zł, którą złożyło konsorcjum włoskich firm Astaldi i Ghella (szacunkowy koszt inwestycji w ogłoszonym przetargu wynosił 912 mln zł). Podpisanie umowy planowane było na początku 2018 roku[11]. Pozostali oferenci mieli 10 dni na złożenie odwołań od wyboru wykonawcy i z tej możliwości skorzystali. W efekcie umowę podpisano w kwietniu 2017[4].

2 sierpnia 2018 Astaldi poinformowało o rezygnacji z kontraktu na budowę tunelu, motywując to wzrostem kosztów materiałów i brakiem pracowników. Niedoszły wykonawca oszacował, że od chwili złożenia oferty cena robót wzrosła o 30 proc., ale nie poszła za nimi „rzeczywista waloryzacja kosztów robót w Polsce”. Oznacza to, że wpłacone przez Astaldi wadium (10 mln zł) stało się dochodem miasta, które z kolei zaprosi do podpisania umowy konsorcjum firm Porr. Złożyło ono drugą najkorzystniejszą ofertę (o wartości ponad 793 mln zł)[4].

Zgodnie z ustaleniami i zapowiedziami pierwsze samochody miały przejechać tunelem już w 2021 r., ale już w chwili składania odwołań przez oferentów wiadomo było, że termin ten ulegnie przesunięciu[4].

KosztEdytuj

Koszt całej inwestycji eksperci szacują na niemal 950 milionów złotych[12][13]. Świnoujście otrzymało dofinansowanie z Funduszy UE z Programu Operacyjnego „Infrastruktura i środowisko” (2014–2020) w wysokości 775,6 mln zł, co stanowi 85 proc. wartości całej inwestycji. Pozostałe 15 proc. miasto pokryje z własnego budżetu[12][13].

Specyfikacja tuneluEdytuj

Planowana całkowita długość dróg dojazdowych to 3,4 km, a jednorurowy tunel o długości 1,44 km ma zostać wykonany przy użyciu technologii tarczy drążonej TBM. Średnica wewnętrzna tunelu ma mieć 12 metrów, na którą składać będą się dwukierunkowa jezdnia z pasami ruchu o szerokości 3,5 m, a także tunel ewakuacyjny[14] (galeria ewakuacyjna poniżej jezdni).

PrzypisyEdytuj

  1. Ogłoszono przetarg na realizację tunelu łączącego wyspy Uznam i Wolin w Świnoujściu. GDDKiA.gov.pl, 2016-04-15.
  2. Porozumienie w sprawie budowy tunelu w Świnoujściu. Mib.gov.pl, 2016-04-14.
  3. Są pieniądze na budowę tunelu w Świnoujściu. szczecin.wyborcza.pl, 4 stycznia 2017.
  4. a b c d Marta Piątkowska: Świnoujście na razie bez tunelu. Włosi wycofali się z budowy inwestycji łączącej wyspy Wolin i Uznam. 2018-08-03. [dostęp 2018-08-04].
  5. Świnoujście może zostać odcięte od świata. wprost.pl, 5 września 2016.
  6. Uwaga! Cofka w Świnoujściu. Problemy z promami. gs24.pl, 4 października 2016.
  7. Zmarł Stanisław Możejko. solidarnosc.szczecin.pl, 13 kwietnia 2017.
  8. Jednak tunel – nie most.. gs24.pl, 22 sierpnia 2014.
  9. Pracę nad tunelem ruszają. szczecin.uw.gov.pl, 4 kwietnia 2016.
  10. Jest Unijna kasa na tunel w Świnoujściu. wyborcza.biz, 5 stycznia 2017.
  11. Włosi wybudują tunel w Świnoujściu. rynekinfrastruktury.pl. [dostęp 2017-11-24].
  12. a b Radość w Świnoujściu: Unia daje 775,6 mln zł na tunel pod Świną. wyborcza.pl, 5 stycznia 2017.
  13. a b Ten tunel połączy Świnoujście z resztą Polski. „Mieszkańcy czekają na to 70 lat” (pol.). W: TVN24bis.pl [on-line]. [dostęp 2017-01-22].
  14. Tunel Świnoujście – Tunel pod Świną. tunelswinoujscie.pl.