Turośl (wieś w województwie podlaskim)

wieś w województwie podlaskim
Ten artykuł dotyczy wsi w województwie podlaskim. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.

Turoślwieś w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie kolneńskim, siedziba gminy Turośl.

Artykuł 53°23′10.3″N 21°43′33.8″E
- błąd 4 m
WD 53°19'N, 21°41'E, 53°23'16.58"N, 21°43'39.07"E
- błąd 20611 m
Odległość 738 m
Turośl
wieś
Ilustracja
Kościół pw. św. Jana Chrzciciela w Turośli
Państwo  Polska
Województwo  podlaskie
Powiat kolneński
Gmina Turośl
Liczba ludności (2009) 559[1]
Strefa numeracyjna 86
Kod pocztowy 18-525
Tablice rejestracyjne BKL
SIMC 0409440
Położenie na mapie gminy Turośl
Mapa lokalizacyjna gminy Turośl
Turośl
Turośl
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Turośl
Turośl
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Turośl
Turośl
Położenie na mapie powiatu kolneńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu kolneńskiego
Turośl
Turośl
Ziemia53°23′10,3″N 21°43′33,8″E/53,386194 21,726056
Odrestaurowany drewniany wiatrak w Turośli
Gminny Ośrodek Kultury, oraz Biblioteka Publiczna w Turośli
Dom w stylu kurpiowskim w Turośli
Kaplica cmentarna

Przez miejscowość przebiega droga wojewódzka nr 647.

Turośl leży na historycznym Mazowszu, w dawnej ziemi łomżyńskiej[2].

ZabytkiEdytuj

  • Kościół parafialny pw. św. Jana Chrzciciela, drewniany, 2 połowa XIX w., nr rej.: 83 z 5 lipca 1980[3].
  • Kaplica cmentarna, drewniana, 1811, nr rej.: A-522 z 25 listopada 1994[3].
  • Plebania
  • Dzwonnica
  • Wiatrak

HistoriaEdytuj

Osady na obrzeżu Puszczy Kurpiowskiej zaczęto zakładać około połowy XVII wieku. Wieś Turośl powstała w wieku XVII, będąc pierwotnie osadą leśniczego zlokalizowaną nad rzeką Turoślanką. Przez dłuższy czas tereny dzisiejszej gminy były zastrzeżone do wyłącznej dyspozycji książąt mazowieckich /zagajone/ - stąd pierwotna nazwa tej części puszczy brzmiała Zagajnica. Mieszkańcy tej miejscowości zajmowali się łowiectwem, pszczelarstwem, wytapianiem smoły, rudy darniowej i obróbką drewna. Z biegiem lat miejscowość przekształciła się w osadę rolniczą. Mieszkańcy masowo brali udział w walkach narodowowyzwoleńczych i dwóch wojnach światowych[potrzebny przypis].

W latach 1921–1939 wieś leżała w województwie białostockim, w powiecie kolneńskim (od 1932 w powiecie ostrołęckim), w gminie Turośl.

Według Powszechnego Spisu Ludności z 1921 roku wieś zamieszkiwało 77 osób, 75 było wyznania rzymskokatolickiego a 2 mojżeszowego. Jednocześnie wszyscy mieszkańcy zadeklarowali polską przynależność narodową. Było tu 14 budynków mieszkalnych[4]. Podlegała pod Sąd Grodzki w Kolnie i Okręgowy w Łomży. Mieścił się tu urząd pocztowy[5].

W wyniku agresji Niemiec we wrześniu 1939, miejscowość znalazła się pod okupacją i do stycznia 1945 była przyłączona do III Rzeszy i znalazła się w strukturach Landkreis Scharfenwiese (ostrołęcki) w rejencji ciechanowskiej (Regierungsbezirk Zichenau) Prus Wschodnich[6].

W latach 1975–1998 miejscowość położona była w województwie łomżyńskim.

ReligiaEdytuj

W miejscowości znajduje się siedziba parafii św. Jana Chrzciciela. W strukturze kościoła rzymskokatolickiego parafia należy do metropolii białostockiej, diecezji łomżyńskiej, dekanatu Kolno.

PrzypisyEdytuj

  1. Turośl w Banku Danych Lokalnych. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2014-03-21].
  2. Uchwała Nr XXII/120/13 Rady Gminy Turośl z dnia 3 grudnia 2013 r. w sprawie ustanowienia herbu, flagi, flagi stolikowej, banneru i pieczęci Gminy Turośl oraz ustalenia zasad ich używania (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z 2013 r., poz. 4488), s. 8–9.
  3. a b Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie. 2019-12-31.
  4. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej: opracowany na podstawie wyników pierwszego powszechnego spisu ludności z dn. 30 września 1921 r. i innych źródeł urzędowych., t. T. 5, województwo białostockie, 1924, s. 47.
  5. Skorowidz miejscowości Rzeczypospolitej Polskiej z oznaczeniem terytorjalnie im właściwych władz i urzędów oraz urządzeń komunikacyjnych, Przemyśl, Warszawa 1933, s. 1763.
  6. Gemeindeverzeichnis Landkreis Scharfenwiese [Stand: 1. 1. 1945], www.territorial.de [dostęp 2020-04-15].