Otwórz menu główne

Twerecz (miejscowość)

Twerecz (lit. Tverečius) – miasteczko na Litwie, nad jeziorem o tej samej nazwie.

Twerecz
Tverečius
Ilustracja
Kościół Świętej Trójcy w Twereczu
Państwo  Litwa
Okręg uciański
Rejon ignaliński
Gmina Twerecz
Populacja (2011)
• liczba ludności

295
Kod pocztowy LT-30009
Położenie na mapie Litwy
Mapa lokalizacyjna Litwy
Twerecz
Twerecz
Ziemia55°18′40″N 26°35′50″E/55,311111 26,597222
Portal Portal Litwa, Łotwa i Estonia

Położone w okręgu uciańskim w rejonie ignalińskim, siedziba starostwa Twerecz, 33 km na wschód od Ignalina, 295 mieszkańców (2011).

W Twereczu znajduje się przejście graniczne z Białorusią. Granica między państwami przebiega rzeką Dzisną. Znajduje się tu kościół katolicki, filia szkoły podstawowej i poczta.

HistoriaEdytuj

Źródła historyczne podają datę 21 lipca 1501 roku podpisania aktu fundacyjnego przez możnowładców Wieszgailos, a 24 lipca, osiedlenia w Twereczu Kanoników regularnych, zwanych „białymi augustianami”[1][2]. Mieli oni w Twereczu klasztor od 1501 roku do kasaty w 1832 roku. W 1501 roku zbudowano murowany kościół pod wezwaniem Trójcy Świętej. W 1622 roku Piotr Pac nadał kościołowi folwark Orszweta oraz wieś Kukucie, a w 1644 roku jego żona wieś Jauniškės. W 1662 roku wojewoda trocki Mikołaj Stefan Pac zbudował nowy murowany kościół oraz klasztor.

W 1852 zbudowano nowy, drewniany kościół, na miejsce starego pochodzącego z 1501 roku. W 1905 roku ks. Antanas Slapšys-Slapšinskas rozpoczął budowę nowego, murowanego kościoła, prace nad którym zakończono około roku 1925.

W 1781 roku w Twereczu działała szkoła, którą z czasem przekształcono w działającą do dziś w Wielkiej Wsi (Didžiasalis)[3] szkołę średnią. W 1892 roku Twerecz była miasteczkiem rządowym w powiecie święciańskim, w 3 okręgu polskim, w gminie i okręgu wiejskim Twerecz. Gmina składała się z czterech wiejskich starostw. Obejmowała 6020 mieszkańców. Urząd Gminy znajdował się we wsi Popówka. W Twereczu działała szkoła ludowa.

W Twereczu do dziś zachowały się umocnienia obronne z czasów I wojny światowej.

W dwudziestoleciu międzywojennym miejscowość wraz z Litwą Środkową została włączona do Polski i była siedzibą gminy Twerecz w powiecie święciańskim. W 1939 została zajęta przez Armię Czerwoną i włączona do BSRR, a w 1940 do LSRR. W latach 1941‒1944 pod okupacją niemiecką. Następnie leżała w LSRR. Od 1991 roku w Republice Litewskiej.

DemografiaEdytuj

 

DialektEdytuj

W Twereczu występuje gwara wschodnich, wileńskich górali. W latach 1932 roku została ona opisana przez prof. Jana Otrębskiego z Polskiej Akademii Umiejętności w Krakowie, w książce Wschodniolitewskie narzecze twereckie. Jest to jeden z najlepszych opisów litewskich dialektów.

Parafia Kościoła rzymskokatolickiegoEdytuj

Osoby urodzone w TwereczuEdytuj

BibliografiaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Kanonicy regularni [w:] Zygmunt Gloger, Encyklopedia staropolska, Warszawa: P. Laskauer i W. Babicki, 1900–1903 [dostęp 2015-09-23].
  2. HM - Portal wiedzy. pw.kasaty.pl. [dostęp 2015-09-23].
  3. Strona Didžiasalis

Linki zewnętrzneEdytuj