Otwórz menu główne

Tworylne

wieś w województwie podkarpackim

Tworylne (w latach 1977–1981 Słoneczna) - nieistniejąca już osada w województwie podkarpackim, w powiecie bieszczadzkim, w gminie Czarna[1][2]. Leży nad rzeką San.

Tworylne
Ruiny stodoły dworskiej w Tworylnem
Ruiny stodoły dworskiej w Tworylnem
Państwo  Polska
Województwo podkarpackie
Powiat bieszczadzki
Gmina Czarna
Liczba ludności 0
Strefa numeracyjna 13
Tablice rejestracyjne RBI
SIMC 0996258
Położenie na mapie gminy Czarna
Mapa lokalizacyjna gminy Czarna
Tworylne
Tworylne
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Tworylne
Tworylne
Położenie na mapie województwa podkarpackiego
Mapa lokalizacyjna województwa podkarpackiego
Tworylne
Tworylne
Położenie na mapie powiatu bieszczadzkiego
Mapa lokalizacyjna powiatu bieszczadzkiego
Tworylne
Tworylne
Ziemia49°15′55″N 22°28′36″E/49,265278 22,476667

HistoriaEdytuj

Wieś lokowana na prawie wołoskim w 1456 roku przez ród Kmitów. W XV w. występowała pod nazwami Thworzine lub Stworzona. Z 1526 r. pochodzi informacja o istnieniu we wsi cerkwi.

W połowie XIX wieku właścicielką Tworylnego z Tworylczykiem była Kornelia Strzelecka[3]. Pod koniec XIX wieku właścicielem Tworylnego z Tworylczykiem był Kazimierz Łęcki[4][5] (posiadał tam dwór, trzy folwarki oraz dwa młyny[6]). Na początku XX wieku właścicielką była Celina Okołowicz[7].

W 1921 wieś liczyła 119 gospodarstw z 721 mieszkańcami, z czego 691 grekokatolików oraz 30 wyznania mojżeszowego. Istniał tu również dwór rodziny Łęckich. Po 17 września 1939 roku przez wieś przebiegała granica między Niemcami a ZSRR. Znajdowała się tu niemiecka strażnica graniczna, której pozostałości można oglądać do dzisiaj.

W czwartek 18 stycznia 1945 miał miejsce mord w Tworylnem. Partyzanci UPA uprowadzili najpierw Marię Kucharz i jej dwoje dzieci do lasu, a następnie wszystkich zamordowali. W tym samym dniu banderowcy zamordowali ukraińską rodzinę Gałuszków. W 1947 w ramach Akcji „Wisła” wieś została kompletnie spalona przez oddział Ludowego Wojska Polskiego na oczach wysiedlanej ludności, której kazano spakować cały dobytek i w ciągu godziny opuścić domostwa, a następnie przesiedlono ją w Olsztyńskie.

Dziś po wsi pozostało jedynie szereg śladów dawnej zabudowy oraz cerkwisko po cerkwi św. Mikołaja, zbudowanej w 1876 (podmurówka i ruiny dzwonnicy). Obok krypta grobowa, będąca pozostałością kaplicy dworskiej, zbudowanej w 1893 r. przez Wincentego Łęckiego. Widoczne są również ślady zabudowań dworskich: fundamenty dworu, kamienne filary stodoły i aleja, wysadzana jesionami, lipami i wiązami.

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Eugeniusz Misiło, Akcja "Wisła". Dokumenty, Warszawa 1993
  • Krukar Wojciech, Luboński Paweł, Olszański Tadeusz Andrzej, Swianiewicz Paweł i in.: Bieszczady. Przewodnik, wyd. trzynaste, aktualizowane, Oficyna Wydawnicza "Rewasz", Pruszków 2012.

Linki zewnętrzneEdytuj