Otwórz menu główne

Typologia wód powierzchniowych – system klasyfikacji wód powierzchniowych. W zależności od przyjętego kryterium, tworzone są różne systemy, obejmujące często jedynie niektóre kategorie wód powierzchniowych, np. cieki lub jeziora.

W krajach Unii Europejskiej przy ustalaniu typologii wód powierzchniowych na potrzeby gospodarki wodnej stosowana jest kombinacja kryteriów. Wśród nich w przypadku rzek najpowszechniej stosowanym jest wielkość zlewni w przypadku wód płynących i średnia głębokość w przypadku stojących. Do najczęściej przyjmowanych kryteriów należą też wysokość nad poziomem morza i dominujący chemizm podłoża (geologia), a w przypadku jezior także ich powierzchnia. Inne kryteria to m.in. położenie geograficzne (ekoregion), spadek cieku, chemizm wód, typ biotyczny[1].

Typologia Ministerstwa ŚrodowiskaEdytuj

Jeden z systemów klasyfikacji wód powierzchniowych został opracowany w roku 2004 przez polskie Ministerstwo Środowiska, jako organ odpowiedzialny za gospodarkę wodną państwa. Jest on stosowany przy określaniu ich stanu ekologicznego (zgodnie z wymogami Ramowej Dyrektywy Wodnej), gdyż te same wartości wskaźników bioindykacyjnych (takich jak Makrofitowy Indeks Rzeczny lub wskaźniki okrzemkowe) mogą oznaczać inny stan ekologiczny różnych typów wód. W systemie tym wody podzielone są na 4 kategorie (naturalne cieki, jeziora, wody przejściowe i wody przybrzeżne). Wody z każdej kategorii podzielone są na typy z przypisanym numerem. Wśród kryteriów podziału jest umiejscowienie w systemie regionalizacji fizycznogeograficznej, wysokość bezwzględna, rozmiar zlewni i jej wpływ (współczynnik Schindlera powyżej 2 – duży wpływ, poniżej 2 – mały wpływ), powierzchniowe utwory geologiczne (zwłaszcza zawartość wapnia), zasolenie itp[2].

Klasyfikację tę przedstawia poniższy spis[3]:

1. Cieki naturalne

Typ cieków

Kod typu

Typ nieokreślony (w 2011 r. uściślono, że chodzi o kanały i zbiorniki zaporowe[4])

0

Krajobraz górski

Potok tatrzański krzemianowy

1

Potok tatrzański węglanowy

2

Potok sudecki

3

Krajobraz wyżynny

Potok wyżynny krzemianowy z substratem gruboziarnistym – zachodni

4

Potok wyżynny krzemianowy z substratem drobnoziarnistym – zachodni

5

Potok wyżynny węglanowy z substratem drobnoziarnistym na lessach i lessopodobnych

6

Potok wyżynny węglanowy z substratem gruboziarnistym

7

Mała rzeka wyżynna krzemianowa – zachodnia

8

Mała rzeka wyżynna węglanowa

9

Średnia rzeka wyżynna – zachodnia

10

Potok wyżynny krzemianowy z substratem gruboziarnistym – wschodni

11

Potok fliszowy

12

Mała rzeka wyżynna krzemianowa – wschodnia

13

Mała rzeka fliszowa

14

Średnia rzeka wyżynna – wschodnia

15

Krajobraz nizinny

Potok nizinny lessowy lub gliniasty

16

Potok nizinny piaszczysty

17

Potok nizinny żwirowy

18

Rzeka nizinna piaszczysto-gliniasta

19

Rzeka nizinna żwirowa

20

Wielka rzeka nizinna

21

Rzeka przyujściowa pod wpływem wód słonych

22

Niezależne od ekoregionów

Potok lub strumień na obszarze będącym pod wpływem procesów torfotwórczych

23

Mała i średnia rzeka na obszarze będącym pod wpływem procesów torfotwórczych

24

Ciek łączący jeziora

25

Ciek w dolinie wielkiej rzeki nizinnej

26

2. Jeziora (dotyczy jedynie jezior o powierzchni ponad 50 ha)

Typ jeziora

Kod typu

Niż Środkowopolski

Jezioro o niskiej zawartości wapnia, stratyfikowane

1a

Jezioro o niskiej zawartości wapnia, niestratyfikowane

1b

Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni, stratyfikowane

2a

Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni, niestratyfikowane

2b

Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni, stratyfikowane

3a

Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni, niestratyfikowane

3b

Jezioro przymorskie, pod wpływem wód słonych

4

Niziny Wschodniobałtycko-Białoruskie

Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni, stratyfikowane

5a

Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o małym wypływie zlewni, niestratyfikowane

5b

Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni, stratyfikowane

6a

Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, o dużym wypływie zlewni, niestratyfikowane

6b

Równiny Poleskie

Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, stratyfikowane

7a

Jezioro o wysokiej zawartości wapnia, niestratyfikowane

7b

3. Wody przejściowe

Typ wód

Kod typu

Ujściowy z substratem piaszczystym

1

Lagunowy z substratem mułowym i piaszczystym

2

Zatokowy z substratem piaszczystym, okresowo stratyfikowany

3

Zatokowy z substratem ilasto-mulistym

4

Zalewowy z substratem piaszczystym i mulistym

5

4. Wody przybrzeżne

Typ wód

Kod typu

Mierzejowy

1

Otwarte wybrzeże z klifami i substratem piaszczystym

2

Otwarte wybrzeże z substratem piaszczystym z brzegiem wydmowym

3

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Anne Lyche Solheim, Jonas Persson, Kari Austnes, Jannicke Moe, Eleftheria Kampa, Ulf Stein, Janos Feher, Sandra Poikane, Peter Kristensen: European Freshwater Ecosystem Assessment: Cross-walk between the Water Framework Directive and Habitats Directive types, status and pressures (ang.). Europejska Agencja Środowiska. [dostęp 2015-05-22].
  2. Hanna Soszka (red.): Wdrażanie Ramowej Dyrektywy Wodnej w Polsce w latach 2004–2006.
  3. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2009 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych Dz.U. z 2009 r. nr 122, poz. 1018
  4. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 listopada 2011 r. w sprawie klasyfikacji stanu ekologicznego, potencjału ekologicznego i stanu chemicznego jednolitych części wód powierzchniowych Dz.U. z 2011 r. nr 258, poz. 1549