Otwórz menu główne

Uczelnie i placówki naukowe w Toruniu

Toruń
Toruń2017.jpg
Ten artykuł jest częścią cyklu artykułów o Toruniu
Tablica na budynku Sądu Okręgowego upamiętniająca 400-lecie założenia Gimnazjum Akademickiego
Uniwersytet Mikołaja Kopernika – największa i najlepsza uczelnia publiczna w północnej Polsce
Wyższa Szkoła Bankowa – największa biznesowa uczelnia prywatna w województwie kujawsko-pomorskim

Uczelnie i placówki naukowe w Toruniu – szkolnictwo wyższe i instytucje naukowo-badawcze w Toruniu.

NaukaEdytuj

Rys historycznyEdytuj

Pierwszą uczelnią wyższą w Toruniu było Toruńskie Gimnazjum Akademickie, założone w 1568 roku przy ulicy Piekary. Było jedną z pierwszych uczelni wyższych w północnej Polsce. Gimnazjum Akademickie było prekursorem życia naukowego i kulturalnego (m.in. stworzyło pierwsze muzeum w 1594 roku) oraz promieniowało na cały region. Dzięki staraniom burmistrza Heinricha Strobanda uzyskało w 1594 roku dobre warunki pracy dydaktycznej i naukowej. Wśród jego profesorów w XVII i XVIII wieku znajdowali się zasłużeni badacze historii Polski i Prus, autorzy podręczników i rozpraw z różnych dziedzin wiedzy humanistycznej, współpracownicy czasopism naukowych[1].

O powołanie uniwersytetu w nowoczesnej formie zabiegano od XIX wieku. W czasie rozbiorów rządy pruskie planowały stworzyć Uniwersytet Teologiczny, m.in. z prawem i ekonomią, do czego jednak nie doszło.

W okresie międzywojennym władze Torunia również zabiegały o stworzenie uniwersytetu. Wkrótce po przyłączeniu Pomorza Nadwiślańskiego do odrodzonej Rzeczypospolitej w 1920 roku rozpoczął się nowy etap starań o uniwersytet. Jeszcze przed 1920 Naczelna Rada Ludowa rozważała projekt utworzenia na ziemiach polskich zaboru pruskiego uniwersytetu w Gdańsku lub w Toruniu. Jednak rozwój sytuacji politycznej oraz niepewna przyszłość Pomorza skłoniły Komisariat NRL do zaakceptowania w grudniu 1918 roku wcześniejszej uchwały Sejmu Dzielnicowego i powołaniu szkoły wyższej w Poznaniu.

W Toruniu w 1920 roku pierwsze deklaracje utworzenia uniwersytetu wysunęła w listopadzie Narodowa Partia Robotnicza, obierając za patrona uczelni Mikołaja Kopernika. W tym celu powołano m.in. Instytut Bałtycki (potem przeniesiony do wybudowanej Gdyni).

W tym okresie w Toruniu istniało także Konserwatorium Muzyczne przy Pomorskim Towarzystwie Muzycznym; status ten uzyskało w roku 1925. W roku 1939 roku wraz z wybuchem wojny Konserwatorium zostało zamknięte i już nigdy nie wznowiło działalności, po wojnie szkoły te były likwidowane, a w ich miejsce powoływano Akademie Muzyczne, w Toruniu jednak jej nie powołano[2].

W 1938 roku zapadła decyzja o powołaniu w Toruniu Uniwersytetu Mikołaja Kopernika jako filii Uniwersytetu Poznańskiego, z początkiem 1940 roku. Decyzję przerwała jednak II wojna światowa. Dopiero w 1947 roku, a więc 2 lata po utworzeniu Uniwersytetu Mikołaja Kopernika, prof. Karol Górski ujawnił, iż przed wybuchem II wojny światowej uzyskano zgodę na otwarcie w Toruniu w 1940 roku zamiejscowego wydziału Uniwersytetu Poznańskiego, obejmującego katedry humanistyczne i geografię[3].

CharakterystykaEdytuj

W Toruniu znajduje się najstarsza, największa i najlepsza uczelnia publiczna w północnej Polsce, czyli Uniwersytet Mikołaja Kopernika[4]. Znajdują się tu jedyne w województwie placówki Polskiej Akademii Nauk, a także kilkanaście innych placówek naukowo-badawczych, z których na wyróżnienie zasługuje największa i najważniejsza w regionie, ministerialny Instytut Inżynierii Materiałów Polimerowych i Barwników, powstały w 1962 roku i posiadający oddziały w Gliwicach i Piastowie. Wreszcie działalność naukowo-badawczą prowadzą liczne towarzystwa i stowarzyszenia naukowe oraz społeczno-kulturalne posiadające oddziały (w większości o charakterze regionalnym) w Toruniu. Największą w regionie i jedną z najstarszych w Polsce takich instytucji jest Toruńskie Towarzystwo Naukowe, założone w 1875 roku i posiadające 7 wydziałów (Nauk Historycznych, Filologiczno-Filozoficzny, Matematyczno-Przyrodniczy, Prawny, Teologiczny, Medyczny, Ekonomii i Biznesu)[5][6].

Świadectwem ogromnego znaczenia i niejako potwierdzającym tezę o dominującej roli w województwie Torunia w zakresie naukowo-badawczym może być liczba kształconych w mieście doktorantów. Na ogólną liczbę 1198 osób kształcących się w regionie, aż 763 pobiera naukę w Toruniu (na całym Uniwersytecie Mikołaja Kopernika jest to 881 osób, z czego 117 na Wydziałach Collegium Medicum w Bydgoszczy). Uczelnia posiada najszerszą ofertę kształcenia, obejmując 13 dziedzin naukowych i 26 dyscyplin[7].

UczelnieEdytuj

Uczelnie zlikwidowaneEdytuj

Liczba studentówEdytuj

Liczba studentów na przestrzeni lat[13][14][15][16]:

 

Jednostki naukowo-badawczeEdytuj

Placówki Polskiej Akademii NaukEdytuj

Toruń to jedyne miasto w województwie będące siedzibą instytutów Polskiej Akademii Nauk, są to:

Nazwa Rok
zał.
Kadra naukowa Uwagi Zdjęcie
Pracownia Słownika Polszczyzny XVI w. Instytutu Badań Literackich[17] 1949 11 Dotychczas ukazało się 36 tomów Słownika polszczyzny XVI wieku. Zespół toruński ma siedzibę przy ul. Piekary 8
Instytut Matematyczny oddział w Toruniu[18] 3 (1 prof.) Siedziba mieści się w budynku Wydziału Matematyki i Informatyki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika przy ul. Chopina 8. Pracownicy zatrudnieni są w ramach 3 zakładów: Teorii Prawdopodobieństwa i Matematyki Finansowej, Układów Dynamicznych, Analizy Funkcjonalnej
Zakład Astrofizyki Centrum Astronomicznego im. M. Kopernika[19] 1956 22 (4 prof.) Zakład w Toruniu zajmuje się następującą tematyką: późne etapy ewolucji gwiazd, obiekty typu V838 Monocerotis, astrofizyka wysokich energii, badania promieniowania radiowego plazmy magnetosferycznej. Uczestniczy także w projektach międzynarodowych Southern African Large Telescope, Herschel Space Obserwatory oraz International Gamma Ray Laboratory
Zakład Geomorfologii i Hydrologii Niżu Instytutu Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania[20] 1953 14 (1 prof.) Zakład powstał jako Pracownia Mapy Geomorfologicznej i Hydrograficznej. Głównymi profilami badań są: ewolucja systemów rzeczno-jeziornych, badania i monitoring współczesnych procesów geodynamicznych, wykorzystanie narzędzi GIS w geomorfologii, badania georadarowe, rozwój strefy brzegowej sztucznych zbiorników wodnych na terenie Polski, ewolucja obiektów torfowiskowych i jeziornych.
Zakład Historii Pomorza i Krajów Bałtyckich Instytutu Historii[21] 1953 8 (3 prof.) Badania koncentrują się z jednej strony na działalności edytorsko-warsztatowej, z drugiej na prowadzeniu studiów o charakterze monograficznym, opartych na nowych kwerendach źródłowych.
Zespół Fizyki Plazmy Pracownia w Obserwatorium Astronomicznym w Piwnicach pod Toruniem[22] brak danych co najmniej 1 Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk jest jedynym w Polsce instytutem, którego cała działalność merytoryczna związana jest z prowadzeniem badań przestrzeni wokółziemskiej, ciał Układu Słonecznego i samej Ziemi przy wykorzystaniu technologii kosmicznych i technik satelitarnych.

Placówki podległe ministerstwomEdytuj

Oprócz instytutów PAN w mieście swoją siedzibę mają liczne instytucje badawczo-rozwojowe podlegające odpowiednim ministerstwom, są to:

Inne placówkiEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Gimnazjum Akademickie - Atrakcje Torunia - Przewodnik po Toruniu | Toruń Tour Toruński Portal Turystyczny, Toruński Portal Turystyczny [dostęp 2019-01-05] (pol.).
  2. Twórcy Kultury Torunia, www.icimss.edu.pl [dostęp 2016-12-29].
  3. Historia Uniwersytetu - Uniwersytet Mikołaja Kopernika, www.umk.pl [dostęp 2019-01-05].
  4. [założona w 1945, kształci ponad 30 tys., najwięcej w regionie, najlepsza wg rankingów np. Perspektywy, wg którego jest 5 uniwersytetem w kraju].
  5. Szkolnictwo wyższe i działalność badawczo-rozwojowa w województwie, Kujawsko-pomorskie Centrum Obsługi Inwestora w Toruniu [dostęp 2015-01-10].
  6. O Towarzystwie Naukowym w Toruniu [dostęp 2015-01-10].
  7. Doktoranci w województwie kujawsko-pomorskim w 2013 roku, Urząd Statystyczny w Bydgoszczy [dostęp 2015-01-10].
  8. Toruńskie uczelnie | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2016-12-29].
  9. [według rankingów: „Rzeczpospolita” i „Perspektywy”, „Polityka”, „Home & Market”, Medal Europejski Business Centre Club].
  10. Archiwalna strona BIP Kolegium [dostęp 2019-09-15]
  11. Kolegium Mody w Toruniu [dostęp 2019-09-15]
  12. Gazeta Pomorska Kolegium Mody [dostęp 2019-09-15]
  13. Hanna Tomaszewska - Nowak (red.), Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Toruń 1981.
  14. UMK w liczbach - Uniwersytet Mikołaja Kopernika, www.umk.pl [dostęp 2017-06-14] (pol.).
  15. [Toruń] Dane statystyczne (demografia, wskaźniki ekonomiczne) - Page 39 - SkyscraperCity, www.skyscrapercity.com [dostęp 2018-10-31] (ang.).
  16. https://www.torun.pl/sites/default/files/pictures/Dokumenty/raport_o_stanie_miasta_za_2012.pdf
  17. Pracownia słownika polszczyzny XVI wieku. Instytut Badań Literackich PAN w Warszawie [dostęp 2015-01-10].
  18. Strona Instytutu Matematycznego PAN [dostęp 2015-01-10].
  19. Strona zakładu [dostęp 2015-01-10].
  20. Strona zakładu [dostęp 2015-01-10].
  21. Strona zakładu [dostęp 2015-01-10].
  22. Strona Centrum Badań Kosmicznych PAN [dostęp 2019-09-15].
  23. RYAN, IMPIB - Aktualności, www.impib.pl [dostęp 2016-12-29].
  24. PIAP-OBRUSN maszyny CNC, automatyka i robotyka, przemienniki częstotliwości, profile aluminiowe, www.obrusn.pl [dostęp 2016-12-29].
  25. l, Pracownicy / Centralne Laboratorium / Działalność laboratoryjna / Państwowa Inspekcja Ochrony Roślin i Nasiennictwa, piorin.gov.pl [dostęp 2016-12-29].
  26. 2002-2016, Instytut Ochrony Roślin – Państwowy Instytut Badawczy, www.ior.poznan.pl [dostęp 2016-12-29].
  27. Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej. Regionalna Stacja Hydrologiczno - Meteorologiczna Toruń 87-100, Meteorologiczne Stacje, MisterWhat [dostęp 2016-12-29].
  28. Kujawsko-Pomorskie, www.nid.pl [dostęp 2016-12-29].
  29. ICNT, www.icnt.umk.pl [dostęp 2016-12-29].
  30. Centrum Optyki Kwantowej, www.fizyka.umk.pl [dostęp 2016-12-29].
  31. Fundacja Generał Elżbiety Zawackiej, www.zawacka.pl [dostęp 2016-12-29].
  32. Towarzystwo Naukowe w Toruniu | Strona główna, www.tnt.torun.pl [dostęp 2016-12-29].
  33. Super User, Krajowe Laboratorium Fizyki Atomowej, Molekularnej i Optyczne FAMO, www.fizyka.umk.pl [dostęp 2016-12-29].
  34. CBN, www.cbn.umk.pl [dostęp 2016-12-29].
  35. Firma INSTYTUT TURYSTYKI W WARSZAWIE ZAKŁAD INFRASTRUKTURY I GOSPODARKI PRZESTRZENNEJ - Toruń - MSP.Money.pl, msp.money.pl [dostęp 2016-12-29].
  36. Paczkowska E., dr. Instytut Kultury Zdrowia i Urody Toruń 87-100, Instytut Naukowy, MisterWhat [dostęp 2016-12-29].
  37. Fundacja na Rzecz Rozwoju Dzieci Niepełnosprawnych DAJ SZANSĘ i Instytut Terapeutyczny, Fundacja na Rzecz Rozwoju Dzieci Niepełnosprawnych DAJ SZANSĘ i Instytut Terapeutyczny [dostęp 2016-12-29].
  38. Instytut Procesów Informacyjnych Sp. z o.o., Toruń - Instytuty i ośrodki badawcze - Panorama Firm, panoramafirm.pl [dostęp 2016-12-29].
  39. http://www.radiomaryja.pl/informacje/polska-informacje/o-tadeusz-rydzyk-cssr-powolano-instytut-im-sw-jana-pawla-ii-pamiec-tozsamosc/.