Ulica Żeglarska w Toruniu

Ulica Żeglarska w Toruniu – jedna z ulic na terenie Zespołu Staromiejskiego, dawny Trakt Królewski.

ulica Żeglarska
Stare Miasto
Ilustracja
Południowy odcinek ulicy z Bazyliką katedralną świętych Janów, lato 2017 rok
Państwo

 Polska

Województwo

 kujawsko-pomorskie

Miejscowość

Toruń

Długość

225 m

Plan
Plan przebiegu ulicy
Przebieg
←↑ Rynek Staromiejski, ul. Szeroka
ul. Kopernika
ul. Rabiańska, ul. św. Jana
ul. Bankowa
ul. Bulwar Filadelfijski
Położenie na mapie Torunia
Mapa konturowa Torunia, w centrum znajduje się punkt z opisem „ulica Żeglarska”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum u góry znajduje się punkt z opisem „ulica Żeglarska”
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa konturowa województwa kujawsko-pomorskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „ulica Żeglarska”
53,009232°N 18,605723°E/53,009232 18,605723

Charakterystyka edytuj

Ulica Żeglarska prowadzi od południowo-wschodniego narożnika Rynku Staromiejskiego do Bramy Żeglarskiej, ma długość ok. 220 m i przebieg południkowy. W średniowieczu odcinek od Rynku do dzisiejszej ul. Kopernika nosił nazwę ul. Kurzej (Hunergasse), odcinek od Kopernika do Rabiańskiej był nazywany różnie, najczęściej w odniesieniu do wieży kościoła św. Janów („naprzeciwko wieży św. Jana”, „pod wieżą św. Jana”), a odcinek od Rabiańskiej do bramy Żeglarskiej był nazywany tak jak dzisiaj – ul. Żeglarską[1].

Historia edytuj

W średniowieczu była to jedna z najważniejszych ulic miasta, a także jedno z miejsc, gdzie najwcześniej stawiano domy murowane w Toruniu. Stąd najstarsza nazwa zachowana w źródłach – Ziglergasse mogła nawiązywać do murowanego charakteru ulicy („ceglarska”). Żeglarska należy do najszerszych ulic na Starym Mieście. W okresie nowożytnym ulica stanowiła część Via Regia, „Drogi Królewskiej”, którą do miasta wjeżdżali królowie Polski[2].

Wybrane obiekty edytuj

  • Bazylika katedralna św. św. Janów - gotycki, ceglany kościół, dawna fara Starego Miasta
  • nr 5 – dawny dom kompanijny kupców bractwa Mariackiego, jedna z najstarszych kamienic murowanych w mieście pochodząca z końca XIII w.; wewnątrz zachowane gotyckie polichromie z XIV w., przedstawiające sceny Nawiedzenia, Zwiastowania, Pokłonu Trzech Króli, Koronacji Najświętszej Marii Panny oraz Walkę św. Jerzego ze smokiem,
  • nr 7 – kamienica gotycka z końca XIV-XV w., przebudowana w 1. poł. XVIII w.; zachowane barokowe drewniane schody oraz polichromowane stropy; w trakcie adaptacji na Muzeum Diecezjalne,
  • nr 8 – Pałac Dąmbskich (błędnie nazywany pałacem biskupów kujawskich) – barokowy pałac miejski zbudowany na zrębie dwóch gotyckich kamienic w końcu XVII w., z fasadą o stiukowej dekoracji; obecnie Wydział Sztuk Pięknych UMK;
  • nr 9 – kamienica gotycka z XV w., przebudowana w XIX w., regotyzowana po 1970 roku
  • nr 10 – kamienica gotycka z 2. poł. XIV., przebudowana w XVIII i pod koniec XIX w.[3],
  • nr 13 – kamienica gotycka z ok. 1400 roku, przebudowywana m.in. w XVII wieku[4]; w latach 1992–1994 restaurowana[5]. Wewnątrz zachowane elementy gotyckie (wnęka z misą do umywania rąk, kominki) i fragmenty malowideł ściennych z XIV i XVII wieku[5].
  • nr 22 – dawny pałac burmistrza Riessa, pierwotnie rokokowy z XVIII w., przebudowany w XIX w.[6]

Przypisy edytuj

Bibliografia edytuj

  • Maciej Prarat, Karolina Zimna-Kawecka. Ochrona konserwatorska kamienic w Toruniu – analiza 100 lat doświadczeń i prognozy. „Wiadomości Konserwatorskie”. 63, 2020. 
  • Maciej Rejmanowski. Prace konserwatorskie w województwie toruńskim w latach 1975-1990. „Ochrona Zabytków”. 3-4, 1994.