Ulica Dolna w Warszawie

ulica w Warszawie

Ulica Dolna – jedna z ulic warszawskiego Mokotowa, biegnąca od skrzyżowania ulic Sobieskiego, Chełmskiej i Belwederskiej do ul. Puławskiej.

Ulica Dolna w Warszawie
Sielce, Wierzbno, Stary Mokotów
Ilustracja
Ulica Dolna przy Konduktorskiej
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Długość 800m
Przebieg
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 0m ul. Belwederska/ul. Sobieskiego
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 120m ul. Piaseczyńska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 400m ul. Konduktorska
Ikona ulica z prawej.svg 540m ul. Ludowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 810m ul. Puławska
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Ulica Dolna w Warszawie
Ulica Dolna w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ulica Dolna w Warszawie
Ulica Dolna w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Ulica Dolna w Warszawie
Ulica Dolna w Warszawie
Ziemia52°12′02,0″N 21°01′46,2″E/52,200556 21,029500

HistoriaEdytuj

Obecna ulica Dolna powstała jako biegnąca wąwozem strumienia droga łącząca Górny Mokotów z Sielcami i powstałą nieco później ul. Czerniakowską.

Wraz ze swoim początkowym odcinkiem zwanym niegdyś ul. Książęcą (obecna ul. Chełmska) pojawiła się na mapach w roku 1808. W rejonie skarpy warszawskiej biły źródła zasilające w wodę kilka przepływających w okolicy strumieni; część z nich przepływała po obu stronach późniejszej Dolnej. Nazwa związana jest z biegiem ulicy – ze skarpy do Wisły[1].

Przełom stuleci przyniósł uregulowanie drogi, wraz z jednoczesnym nadaniem obecnej nazwy. Górny odcinek ulicy należał już wtedy do dóbr Mokotów; niżej położony fragment - do licznych kolonii i osiedli, takich jak Kokoszka, Efir czy Budnówka.

Najwcześniej wzniesionymi przy Dolnej obiektami były wystawione w roku 1862 u zbiegu z ul. Puławską zabudowania Instytutu Moralnie Zaniedbanych Dzieci, potem – Pogotowia Opieki dla Dzieci. Wybudowano je na tarasie wzmocnionym murem oporowym, w którym po roku 1930 umieszczono obudowę źródła w formie morskiego potwora, wykonaną z brązu. Nad nim umieszczono płaskorzeźbę przedstawiającą syrenę. Całość otoczył wykonany z granitu basen.

Przed rokiem 1914 powstały pierwsze domy mieszkalne, nacechowane skromną stylistyką przedmieść Warszawy. W 1916 rejon ulicy Dolnej przyłączono do miasta. W późniejszych latach zbudowano kanalizację, powstało także elektryczne oświetlenie ulicy. Pojawiły się też zakłady przemysłowe - wyczuwalna w całej okolicy fabryka eteru Synthesa oraz Fabryka Wyrobów Galanteryjnych „Trocas”. Po roku 1930 wybudowano jeszcze gmach szkoły powszechnej oraz kilka kamienic czynszowych.

We wrześniu 1939 zniszczeniu uległa część hali fabryki Synthesa, odbudowanej w latach 1940–1941.

Po roku 1945 rozebrano część uszkodzonych kamienic oraz zabudowania obu fabryk. Ocalał gmach Instytutu Higieny Psychicznej pod nr. 42, w okresie powojennym częściowo nadbudowany i pozbawiony wystroju architektonicznego.

Ważniejsze obiektyEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Kwiryna Handke: Dzieje Warszawy nazwami pisane. Warszawa: Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, 2011, s. 142. ISBN 978-83-62189-08-3.

BibliografiaEdytuj