Otwórz menu główne

Ulica Franciszkańska w Katowicach

ulica w Katowicach

Ulica Franciszkańska w Katowicach − jedna z zabytkowych uliczek w katowickiej jednostce pomocniczej Ligota-Panewniki. Rozpoczyna swój bieg od skrzyżowania z ulicą Panewnicką. Następnie krzyżuje się z ul. Grunwaldzką, ul. Stefana Żeromskiego, ul. Smolną, ul. Piotrowicką i ul. Zagroda. Kończy swój bieg przy skrzyżowaniu z ul. Emerytalną obok placu ojca Justyna Widucha. Swoją nazwę wzięła od panewnickiego Klasztoru Franciszkanów, do którego prowadzi.

herb Katowic Katowice
ulica Franciszkańska
Ligota-Panewniki
Długość: 732 m[1]
ulica Franciszkańska
ulica Franciszkańska
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg 0m ul. Panewnicka
Ikona ulica z lewej.svg 305m ul. Grunwaldzka
Ikona ulica z lewej.svg 380m ul. Stefana Żeromskiego
Ikona ulica z lewej.svg 450m ul. Smolna
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 520m ul. Piotrowicka
Ikona ulica z lewej.svg 590m ul. Zagroda
Ikona ulica z prawej.svg 645m do ul. ojca Karola Bika
Ikona ulica plac.svg 690m plac ojca Justyna Widucha
Ikona ulica z lewej.svg 732m ul. Emerytalna
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
ulica Franciszkańska
ulica Franciszkańska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Franciszkańska
ulica Franciszkańska
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
ulica Franciszkańska
ulica Franciszkańska
Ziemia50°13′40,5″N 18°58′16,9″E/50,227915 18,971350

Spis treści

HistoriaEdytuj

W drugiej połowie XIX wieku przy ulicy, obok dzisiejszej stacji kolejowej Katowice Ligota, wzniesiono domy wypoczynkowe i sale teatralne, przygotowane do występów[2]. Pod numerem 27 w latach międzywojennych funkcjonował urząd pocztowo-telekomunikacyjny Katowice 6[3], a pod numerem 25 − Apteka Świętej Jadwigi[4]. W dwudziestoleciu międzywojennym droga także nazywała się ul. Franciszkańska[5][6]; w latach 1939−1945 Zeisig Straße[7][8]. Do 1991 w Miejskim Domu Kultury przy ul. Franciszkańskiej 33 swoją siedzibę miał Teatr GuGalander.

Obiekty zabytkoweEdytuj

Przy ulicy Franciszkańskiej znajdują się następujące historyczne obiekty[9]:

  • dawny budynek dworcowy (ul. Franciszkańska 1); wzniesiony na początku XX wieku; początkowo znajdowały się w nim kasy biletowe, hotel i przechowalnia bagażu; przebudowany w latach siedemdziesiątych XX wieku[10];
  • kamienica mieszkalna (ul. Franciszkańska 1a), wybudowana na przełomie lat dwudziestych i trzydziestych XX wieku w stylu modernistycznym[11];
  • kamienica mieszkalna − dawny kompleks „Leśny Zamek” (niem. Wald Schloss[12][13])/dawna restauracja dworcowa (ul. Franciszkańska 2), wzniesiona na przełomie XIX i XX wieku w stylu modernistycznym, później przebudowana[11];
  • willa w ogrodzie (ul. Franciszkańska 2a), wybudowana w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[11];
  • modernistyczna willa w ogrodzie (ul. Franciszkańska 4)[11], wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku, objęta ochroną konserwatorską[11];
  • dwa akademiki (ul. Franciszkańska 8, 10), wybudowane w latach pięćdziesiątych XX wieku w stylu socrealistycznym[11];
  • dwa bloki mieszkalne (ul. Franciszkańska 12−16, 22−26), wzniesione w latach pięćdziesiątych XX wieku w stylu socrealizmu[11];
  • dawny budynek stacyjny (ul. Franciszkańska 13a) i dawny obiekt do obsługi pasażerów (ul. Franciszkańska 13); wzniesione w drugiej połowie lat pięćdziesiątych XIX wieku[14], przebudowane na początku XX wieku[11];
  • kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Franciszkańska 19), wybudowana na początku XX wieku[11];
  • dawny pensjonat − obecnie budynek biurowy (ul. Franciszkańska 25/27), wzniesiony na przełomie XIX i XX wieku w stylu historyzmu[11];
  • dawny pensjonat − obecnie Dom Kultury (ul. Franciszkańska 33), wybudowany na przełomie XIX i XX wieku w stylu historyzmu, przebudowany w latach dziewięćdziesiątych XX wieku[11];
  • kamienica mieszczańska w ogrodzie (ul. Franciszkańska 45), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku; objęta ochroną konserwatorską, ochronie podlegają: skala i forma historyczna, dach płaski, cechy stylowe i detale architektoniczne, ryzality, balkony, historyczna kolorystyka, kształt, wielkość, rozmieszczenie otworów okiennych i drzwiowych, kształt i podziały stolarki okiennej i drzwiowej, proste formy balustrad i ogrodzeń, starodrzew w ogrodzie; działka, na której znajduje się budynek, posiada niską intensywność zabudowy, z wysokim udziałem powierzchni biologicznie czynnej;
  • zabytkowe budynki − domy w ogrodach (ul. Franciszkańska 48, 49, 51, 53, 55, 63, 67); objęte ochroną konserwatorską, ochronie podlegają: skala i forma historyczna, geometria dachu, cechy stylowe i detale architektoniczne, historyczna kolorystyka, kształt, wielkość, rozmieszczenie otworów okiennych i drzwiowych, kształt i podziały stolarki okiennej i drzwiowej, starodrzew w ogrodach.

OpisEdytuj

Ulica jest drogą publiczną klasy lokalnej[9]. Posiada długość 732 m i powierzchnię 3887 m2[1]. Pod nią zlokalizowany jest kanał zbiorczy do odprowadzania ścieków Ø 500/400 mm[9].

Przy ulicy Franciszkańskiej swoją siedzibę mają[15]: Kościół Wolnych Chrześcijan (ul. Franciszkańska 19)[16], Miejski Dom Kultury „Ligota” (ul. Franciszkańska 33)[16], przedsiębiorstwa handlowo-usługowe, niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, redakcja czasopisma „Łaska i Pokój”. domy studenckie Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach (ul. Franciszkańska 8, 10), Miejska Biblioteka Publiczna w Katowicach − Filia nr 5 (Młodzieżowa), Miejska Biblioteka Publiczna w Katowicach − Filia nr 7. Ulicą kursują linie autobusowe Komunikacyjnego Związku Komunalnego Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (KZK GOP)[17].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Urząd Miasta Katowice: Plan zimowego utrzymania dróg na sezon 2009/2010 (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-18].
  2. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna „Artur”, 1996, s. 145. ISBN 83-905115-0-9.
  3. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 47. ISBN 978-83-7729-021-7.
  4. Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 73. ISBN 978-83-7729-021-7.
  5. Plan miasta Wielkich Katowic i okolic www.mapywig.org [dostęp 2011-07-18]
  6. Andrzej Złoty: Ligota, Murcki... i inne szkice historyczne. Katowice: Bractwo Gospodarcze Związku Górnośląskiego, 2008, s. 16. ISBN 978-83-7593-014-6.
  7. Andrzej Złoty: Ligota, Murcki... i inne szkice historyczne. Katowice: Bractwo Gospodarcze Związku Górnośląskiego, 2008. ISBN 978-83-7593-014-6.
  8. Mapa Ligoty z czasów II wojny światowej www.ligota.info [dostęp 2011-07-18]
  9. a b c Urząd Miasta Katowice: Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w obszarze fragmentu terenu górniczego Katowickiego Holdingu Węglowego S.A. KWK „Wujek”. obejmującego obszar położony w rejonie ulic: Panewnickiej - Piotrowickiej w dzielnicy Ligota w Katowicach (pol.). www.bip.katowice.eu. [dostęp 2011-07-18].
  10. Andrzej Złoty: Ligota, Murcki... i inne szkice historyczne. Katowice: Bractwo Gospodarcze Związku Górnośląskiego, 2008, s. 32. ISBN 978-83-7593-014-6.
  11. a b c d e f g h i j k Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-18].
  12. Historia (pol.) www.ligota.info [dostęp 2011-07-18]
  13. Lech Szaraniec o historii katowickiej Ligoty. Cz. 1 (pol.) www.katowice.naszemiasto.pl [dostęp 2011-07-18]
  14. Andrzej Złoty: Ligota, Murcki... i inne szkice historyczne. Katowice: Bractwo Gospodarcze Związku Górnośląskiego, 2008, s. 30. ISBN 978-83-7593-014-6.
  15. Spis firm na ulicy Franciszkańska w mieście Katowice (pol.). www.katalog.pf.pl. [dostęp 2011-07-18].
  16. a b Urząd Miasta Katowice: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Cz. 1, Uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-18].
  17. KZK GOP: Kursy dla przystanku Ligota Franciszkańska (pol.). www.rozklady.kzkgop.pl. [dostęp 2011-07-18].

BibliografiaEdytuj

  • Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna „Artur”, 1996. ISBN 83-905115-0-9.
  • Katowice - Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2009/2010.