Ulica Górnicza w Tarnowskich Górach

ulica w Tarnowskich Górach

Ulica Górnicza w Tarnowskich Górach – jedna z głównych ulic Tarnowskich Gór przebiegająca przez dzielnicę Śródmieście-Centrum[1].

ulica Górnicza
Śródmieście-Centrum
Ilustracja
ul. Górnicza – widok w kierunku południowym
Państwo  Polska
Miejscowość POL Tarnowskie Góry flag.svg Tarnowskie Góry
Długość 1300 m
Przebieg
Ikona - początek ulicy w postaci skrzyżowania T z deptakiem.svg 0 m Rynek
Ikona ulica z lewej.svg 35 m droga jednokierunkowa ul. Adama Jurczyka
Ikona ulica z prawej.svg 80 m droga jednokierunkowa ul. Mleczna
Ikona ulica z prawej.svg 120 m droga jednokierunkowa ul. Jana Bondkowskiego
Ikona ulica z lewej.svg 170 m droga jednokierunkowa ul. św. Jacka
Ikona ulica z lewej.svg 270 m zakaz wjazdu wszelkich pojazdów ul. Juliusza Ligonia
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 300 m ul. Legionów
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 700 m ← ul. Rudna
→ ul. Ogrodowa
Ikona ulica z lewej.svg 800 m ul. Józefa Piernikarczyka
Ikona ulica koniec T.svg 1300 m Obwodnica Tarnowskich Gór 11 78
Ikona ulica.svg ↓ ul. Mała
Położenie na mapie Tarnowskich Gór
Mapa lokalizacyjna Tarnowskich Gór
ulica Górnicza
ulica Górnicza
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Górnicza
ulica Górnicza
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
ulica Górnicza
ulica Górnicza
Położenie na mapie powiatu tarnogórskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu tarnogórskiego
ulica Górnicza
ulica Górnicza
Ziemia50°26′19,6″N 18°51′13,4″E/50,438778 18,853722

PołożenieEdytuj

Ulica Górnicza jest jedną z dwóch ulic odchodzących od tarnogórskiego Rynku w kierunku południowym (drugą jest ulica Gliwicka). Aż do skrzyżowania z ulicą Legionów wchodzi w skład zespołu urbanistycznego zabytkowego Śródmieścia wpisanego 27 kwietnia 1966 do Rejestru Zabytków (nr rej. A/610/66)[2]. W dalszej części stanowi drogę powiatową klasy L o numerze 3301S powiatu tarnogórskiego (do 31.12.2019 wraz z 600-metrowym odcinkiem ulicy Małej, która jest kontynuacją ulicy Górniczej położoną za skrzyżowaniem tej drogi z obwodnicą miasta)[1].

NazwaEdytuj

 
Zabytkowy Dworek Goethego z XVIII wieku

Ulica Górnicza od 2. połowy XIX wieku do 1925 roku oraz w latach 1939–1945 nosiła niemieckojęzyczną nazwę Bergwerkstraße, wcześniej prawdopodobnie Lisczerstraße, nawiązującą do Lyszcza – jednego z historycznych tarnogórskich przedmieść[3]. W latach 1925–1939 (dwudziestolecia międzywojennego) oraz od roku 1945 ul. Górnicza[4].

BudynkiEdytuj

 
Początkowy odcinek ul. Górniczej widziany z Rynku

Przy ulicy Górniczej znajdują się obiekty wpisane do rejestru zabytków[2]:

  • Dworek Goethego (ul. Górnicza 7); zabytkowy dom z XVIII wieku – nr rej. A/624/66; obecnie restauracja i galeria „Kałamarz” oraz oddział PTTK,
  • ruiny zabytkowej chaty gwareckiej z XIX wieku (ul. Górnicza 23) – nr rej. A/631/66.

Z kolei walory historyczno-architektoniczne poniższych obiektów zostały wyróżnione wpisem do Gminnej Ewidencji Zabytków[5]:

  • gmach Oddziału oraz Inspektoratu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ul. Górnicza 4); wybudowana w l. 1912-1914 dawna siedziba tarnogórskiej gminy żydowskiej (dom kahalny)[6][7],
  • budynek Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w Tarnowskich Górach (ul. Górnicza 36),
  • budynek dawnego aresztu miejskiego sąsiadujący z zabytkowym tarnogórskim ratuszem (ul. Górnicza 1),
  • budynek dawnego szpitala miejskiego wybudowanego w l. 1884-1885 na rogu ulicy Górniczej i ulicy Legionów[8],
  • krzyż górniczy kamienny z 1878 roku na postumencie, odnowiony w latach 2019–2020[9],
  • dwie chałupy gwareckie z poł. XIX wieku (ul. Górnicza 39 i 42),
  • 16 kamienic i budynków mieszkalnych, najczęściej z II połowy XIX wieku.

Ponadto na rogu ulicy Górniczej oraz Rynku znajdują się wpisane do rejestru zabytków: Ratusz oraz Dom Cochlera[2].

KomunikacjaEdytuj

Ulica Górnicza umożliwia mieszkańcom osiedli domów jednorodzinnych na południowych obrzeżach miasta szybkie dotarcie do jego centrum. Stanowi także wygodne połączenie Śródmieścia z obwodnicą, jednak odcinek od Rynku do skrzyżowania z ulicą Mleczną jest dozwolony wyłącznie dla ruchu pojazdów dostawczych oraz tych należących do mieszkańców.

Ulica Górnicza na odcinku od skrzyżowania z ulicą Mleczną do skrzyżowania z ulicą Ligonia jest ulicą jednokierunkową.

MieszkalnictwoEdytuj

Według danych Urzędu Stanu Cywilnego w 2019 roku w budynkach znajdujących się przy ulicy Górniczej zameldowanych było 447 osób[10].

PrzypisyEdytuj

  1. a b BIP – Zarząd Dróg Powiatowych w Tarnowskich Górach: Aktualny wykaz dróg powiatowych (pol.). 2020-09-09. [dostęp 2020-09-24].
  2. a b c Rejestr zabytków nieruchomych w województwie śląskim. Narodowy Instytut Dziedzictwa. [dostęp 2018-01-24].
  3. Przemysław Nadolski, Miasto pod panowaniem pruskim i w obrębie II Rzeszy Niemieckiej (1763-1918), [w:] Jan Drabina (red.), Historia Tarnowskich Gór, Tarnowskie Góry: Muzeum w Tarnowskich Górach, 2000, s. 241, ISBN 83-911508-3-6.
  4. Dawne nazewnictwo ulic Tarnowskich Gór (niemieckie i polskie międzywojenne).
  5. BIP – Urząd Miejski w Tarnowskich Górach: Gminna Ewidencja Zabytków (pol.). 2013-09-06. [dostęp 2015-09-15].
  6. GAZETA.PL FOTOFORUM. Dom kahalny -Tarnowskie Góry.
  7. Wirtualny sztetl: Dom kahalny w Tarnowskich Górach (ul. Górnicza 4). [dostęp 2015-09-15].
  8. Przemysław Nadolski, Miasto pod panowaniem pruskim i w obrębie II Rzeszy Niemieckiej (1763-1918), [w:] Jan Drabina (red.), Historia Tarnowskich Gór, Tarnowskie Góry: Muzeum w Tarnowskich Górach, 2000, s. 249, ISBN 83-911508-3-6.
  9. Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Tarnogórskiej: Miłośnicy ocalili zabytkowy krzyż górniczy z XIX w. (pol.). smzt.pl, 2020-04-10. [dostęp 2020-08-25].
  10. Ludność miasta Tarnowskie Góry według stanu na dzień 31.12.2019 r. – Biuletyn Informacji Publicznej UM w Tarnowskich Górach.