Otwórz menu główne

Ulica Henryka Le Ronda w Katowicach

ulica w Katowicach

Ulica generała Henryka Le Ronda w Katowicach (w dwudziestoleciu międzywojennym ulica dra Grażyńskiego, w czasach Polski Ludowej ulica Włodzimierza Lenina[1]) − jedna z ulic w katowickiej dzielnicy Dąbrówka Mała. Ulica nosi imię francuskiego generała Henri Le Ronda − szefa Międzysojuszniczej Komisji Rządzącej i Plebiscytowej, która 11 lutego 1920 przejęła władzę nad Górnym Śląskiem.

herb Katowic Katowice
ulica generała Henryka Le Ronda
Dąbrówka Mała
Długość: 1335 m
ulica generała Henryka Le Ronda w Dąbrówce Małej
ulica generała Henryka Le Ronda w Dąbrówce Małej
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg światła 0m ul. Strzelców Bytomskich
Ikona ulica z prawej.svg 75m ul. majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala” (do 2017 jako ul. 9 Maja)
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 150m ← dojazd do os. K. Michalskiego
→ ul. Stacyjna
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 275m ← ul. Józefa Grzegorzka
al. Niepodległości
Ikona przejazd kolejowy strzezony.svg 295m linia kolejowa 161
Ikona ulica z lewej.svg 310m ul. księdza Jerzego Popiełuszki
Ikona ulica z prawej.svg 510m ul. Styczniowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 1060m ← ul. Józefa Biniszkiewicza
→ ul. Wiertnicza
Ikona ulica z prawej.svg 1130m ul. Międzyblokowa
Ikona ulica rondo.svg 1335m rondo księdza Jerzego Pawlika
ul. Siemianowicka
↙ ul. Budowlana
→ ul. Wiertnicza
Ikona ulica.svg ul. Leopolda
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
ulica generała Henryka Le Ronda
ulica generała Henryka Le Ronda
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica generała Henryka Le Ronda
ulica generała Henryka Le Ronda
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
ulica generała Henryka Le Ronda
ulica generała Henryka Le Ronda
Ziemia50°16′31,4″N 19°03′38,2″E/50,275400 19,060600

HistoriaEdytuj

 
Dawny ratusz gminy Dąbrówka Mała (ul. gen. Henryka Le Ronda 16)
 
Rondo księdza Jerzego Pawlika
 
Remont przejazdu kolejowego (marzec 2011)
 
Budynek przy ul. gen. H. Le Ronda 28

Droga z Dąbrówki istnieje na mapach z XVIII wieku[2]. Przy ulicy zachowały się tradycyjne wiejskie zagrody z pierwszej połowy XIX wieku[3]. W drugiej połowie XIX wieku przy drodze wzniesiono caglane familoki dla robotników pobliskich kopalń i hut oraz kopalniany szyb "Maria". Około 1907 przy ulicy wybudowano ratusz dla gminy Dąbrówka Mała.

W 2004 wykonano połączenie drogowe ul. Józefa Biniszkiewicza z ul. gen. Henryka Le Ronda (wartość robót wyniosła 266 816,85 zł)[4]. Do 2009 przebudowano skrzyżowanie ulic gen. Henryka Le Ronda, Budowlanej i Siemianowickiej (budowa ronda)[5]. Uchwałą Rady Miasta Katowice z dnia 27 lipca 2009 placowi, położonemu u zbiegu ul. gen. Henryka Le Ronda, ul. Wiertniczej, ul. Leopolda i ul. Siemianowickiej, nadano nazwę rondo księdza Jerzego Pawlika[6]. 29 listopada 2010 rozpoczęła się modernizacja przejazdu kolejowego w ciągu ulicy gen. Henryka Le Ronda[7] (częściowo zakończona w grudniu 2010, rozpoczęta ponownie 28 marca 2011[8] i ukończona ostatecznie 16 kwietnia 2011[9][10]).

W 2017 zrewitalizowanemu terenowi w rejonie ul. gen. H. Le Ronda, ul. J. Biniszkiewicza i ul. Styczniowej nadano nazwę „Park Zielony Zakątek”[11].

OpisEdytuj

Droga jest ulicą klasy zbiorczej, posiadającą po jednym pasie ruchu w obie strony. Rozpoczyna swój bieg przy skrzyżowaniu z ulicą Strzelców Bytomskich. Następnie biegnie przez historyczną część dzielnicy Dąbrówka Mała w kierunku zachodnim, krzyżując się z ul. majora Henryka Dobrzańskiego „Hubala” (do 2017 jako ul. 9 Maja[12]), ul. Stacyjną, aleją Niepodległości, ul. Józefa Grzegorzka, ul. księdza Jerzego Popiełuszki, ul. Styczniową, ul. Józefa Biniszkiewicza, ul. Wiertniczą i ul. Międzyblokową. Kończy swój bieg przy rondzie księdza Jerzego Pawlika (skrzyżowanie z ul. Budowlaną, ul. Siemianowicką, ul. Wiertniczą i ul. Leopolda). Ulicą kursują linie autobusowe Komunikacyjnego Związku Komunalnego Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (KZK GOP) o numerach: 11, 61, 108, 109, 177, 657, 906N, 911, 911N[13][14].

Obiekty zabytkoweEdytuj

 
Tablica, upamiętniająca Towarzystwo Śpiewu "Wanda"
 
Krzyż przydrożny z 1896
 
Ulica gen. Henryka Le Ronda

Przy ulicy gen. Henryka Le Ronda znajdują się następujące historyczne obiekty[3]:

  • krzyż na cokole (róg ul. H. Le Ronda i ul. Wiertniczej), pochodzący z 1889;
  • dom mieszkalny z dawną kuźnią (ul. H. Le Ronda 1), wybudowany w pierwszej połowie XIX wieku w stylu historyzmu ceglanego, przebudowany w 1887; kuźnię wyburzono 14 września 2017;
  • kamienice mieszkalne (ul. H. Le Ronda 2, 4, 7, 8, 24), wzniesione na początku XX wieku w stylu historyzmu ceglanego prostego;
  • dom mieszkalny (ul. H. Le Ronda 3), wybudowany na początku XX wieku, posiada skromne cechy historyzmu;
  • dawna zagroda (ul. H. Le Ronda 4), pochodząca z połowy XIX wieku, wzniesiona w stylu tradycji budownictwa ludowego;
  • kamienica mieszkalna (ul. H. Le Ronda 6), wybudowana na przełomie XIX i XX wieku w stylu historyzmu ceglanego prostego;
  • kamienica mieszkalno-handlowa (ul. H. Le Ronda 9), wzniesiona na początku XX wieku; dwupiętrowa, siedmioosiowa, posiada skromne cechy historyzmu; elewację odnowiono w 2010; mieści się w niej piekarnia-cukiernia "Kłos";
  • kamienice mieszkalne (ul. H. Le Ronda 10, 12, 48, 52), wybudowane w pierwszej ćwierci XX wieku w stylu historyzmu;
  • dom mieszkalny (ul. H. Le Ronda 11); piętrowy, wzniesiony w stylu historyzmu, w drugiej połowie XIX wieku;
  • dawny ratusz gminy Dąbrówka Mała (ul. H. Le Ronda 16); wzniesiony w 1907 w stylu eklektyzmu z elementami modernistyczno-secesyjnymi[15]; wpisany do rejestru zabytków 11 grudnia 2000 (nr rej.: A/43/00[16]), granice ochrony obejmują wymieniony budynek;
  • willa w ogrodzie (ul. H. Le Ronda 17), wybudowana w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu;
  • cmentarz parafialny parafii pw. św. Antoniego z Padwy, zajmujący powierzchnię 2,1135 ha[17]; na cmentarzu znajdują się: wojenna mogiła zbiorowa siedmiu żołnierzy niemieckich, poległych w II wojnie światowej, wojenny grób zbiorowy mieszkańców Dąbrówki Małej, poległych w czasie powstań śląskich i II wojny światowej oraz wojenna mogiła zbiorowa więźniów KL Auschwitz, zamordowanych podczas transportu w styczniu 1945[18][19];
  • kolonia domów robotniczych z lat trzydziestych XX wieku − zespół dwurodzinnych domów mieszkalnych w ogrodach[20] (ul. H. Le Ronda 23−61, numery nieparzyste), wybudowana w latach 1920−1939;
  • zabudowania zespołu przemysłowego (ul. H. Le Ronda 28), wzniesione na początku XX wieku w stylu historyzmu/modernizmu;
  • budynek obecnej stacji transformatorowej (ul. H. Le Ronda 30), wzniesiony na początku XX wieku w stylu modernizmu;
  • willa z zabudową gospodarczą (ul. H. Le Ronda 46), wzniesiona około 1920 w stylu historyzmu/modernizmu;
  • dom z ogrodem (ul. H. Le Ronda 50), pochodzący z końca XIX wieku, posiada skromne cechy historyzmu;
  • krzyż przydrożny na cokole z figurą Matki Bożej (obok numeru 54), wzniesiony w 1896 z fundacji M. i M. Koniarek[21];
  • kamienica mieszkalna (ul. H. Le Ronda 56), pochodząca z początku XX wieku; dwupiętrowa, siedmioosiowa, wzniesiona w stylu historyzmu ceglanego prostego; na fasadzie budynku znajduje się tablica, upamiętniająca Towarzystwo Śpiewu "Wanda", założone w 1912[22];
  • familoki z początku XX wieku (ul. H. Le Ronda 60, 67), wzniesione w stylu historyzmu ceglanego prostego;
  • dom mieszkalny − dawny zespół szybu kopalnianego (ul. H. Le Ronda 63), wybudowany na początku XX wieku w stylu historyzmu ceglanego prostego;
  • zespół dawnego szybu wentylacyjnego "Maria" (ul. H. Le Ronda 65), będący historycznym obiektem górniczym o wartościach zabytkowych[23], pochodzący z XX wieku, wzniesiony w stylu historyzmu;
  • familok z końca XIX wieku (ul. H. Le Ronda 69), posiada cechy stylu historyzmu ceglanego prostego;
  • hala zespołu przemysłowego z ogrodzeniem (ul. H. Le Ronda 70), pochodząca z pierwszej ćwierci XX wieku, posiada cechy stylu historyzmu/modernizmu;
  • dom w ogrodzie, z drugiej połowy XIX wieku (ul. H. Le Ronda 74), wybudowany w stylu tradycji budownictwa ludowego;
  • dom z ogrodem, z drugiej połowy XIX wieku (ul. H. Le Ronda 76), nie posiada wyraźnych cech stylowych;
  • familok z około 1900 (ul. H. Le Ronda 76), wzniesiony w stylu historyzmu ceglanego prostego;
  • budynek mieszkalny (ul. H. Le Ronda 81), pochodzący z końca XIX wieku, posiada cechy stylu historyzmu;
  • dawna zagroda z drugiej połowy XIX wieku (ul. H. Le Ronda 82), wzniesiona w stylu tradycji budownictwa ludowego;
  • kamienica mieszkalna z początku XX wieku (ul. H. Le Ronda 85), wybudowana w stylu historyzmu ceglanego;
  • budynek mieszkalny (ul. H. Le Ronda 86), wzniesiony około 1900 w stylu historyzmu;
  • budynek mieszkalny (ul. H. Le Ronda 88), wzniesiony na początku XX wieku w stylu historyzmu ceglanego;
  • dawna zagroda z pierwszej połowy XIX wieku (ul. H. Le Ronda 92), wybudowana w stylu tradycji budownictwa ludowego;
  • krzyż przydrożny przy rondzie ks. Jerzego Pawlika, wzniesiony 1889 z fundacji Jana Mikusiego i Antoniego Kaczmarka[24].

InstytucjeEdytuj

Przy ulicy gen. H. Le Ronda swoją siedzibę mają[25]: przedsiębiorstwa handlowo-usługowe, centrum zaopatrzenia budowlanego, apteka, wspólnoty mieszkaniowe, niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, sklep sieci handlowej Biedronka.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: "Śląsk", 1980, s. 49. ISBN 83-216-0147-2.
  2. Urząd Miasta Katowice: Lokalny Program rewitalizacji miasta Katowice na lata 2007-2013 (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-12].
  3. a b Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-12].
  4. Urząd Miasta Katowice: Połączenie drogowe ul. Biniszkiewicza z ul. Le Ronda (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-12].
  5. Urząd Miasta Katowice: Obwodnica Siemianowic Śląskich i Czeladzi − włączenie do układu drogowego Katowic (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-12].
  6. Urząd Miasta Katowice: Uchwała w sprawie nadania nazwy placowi położonemu na terenie miasta Katowice (Rondo ks. Jerzego Pawlika) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-12].
  7. Omijaj rozkopany przejazd kolejowy (pol.) www.fakt.pl [dostęp 2011-07-12]
  8. Katowice: Utrudnienia na drogach. Kolej znów zamyka przejazd w Dąbrówce Małej (pol.) www.katowice.naszemiasto.pl [dostęp 2011-07-12]
  9. Tak dojedziesz na Le Ronda (pol.) www.fakt.pl [dostęp 2011-07-12]
  10. Przejazd kolejowy w Dąbrówce znów otwarty (pol.) www.katowice.naszemiasto.pl [dostęp 2011-07-12]
  11. UCHWAŁA NR XLIX/923/17 RADY MIASTA KATOWICE z dnia 23 listopada 2017 r. w sprawie nadania placowi położonemu na terenie miasta Katowice nazwy "Park Zielony Zakątek" bip.katowice.eu (pol.) [dostęp 2017-12-24]
  12. UCHWAŁA NR XLVIII/894/17 RADY MIASTA KATOWICE z dnia 26 października 2017 r. w sprawie zmiany nazw ulic położonych na terenie miasta Katowice bip.katowice.eu (pol.) [dostęp 2017-12-24]
  13. KZK GOP: Kursy dla przystanku Dąbrówka Mała Le Ronda (pol.). www.rozklady.kzkgop.pl. [dostęp 2011-07-12].
  14. KZK GOP: Kursy dla przystanku Dąbrówka Mała Ośrodek Zdrowia (pol.). www.rozklady.kzkgop.pl. [dostęp 2011-07-12].
  15. Michał Bulsa, Grzegorz Grzegorek, Beata Witaszczyk: Domy i gmachy Katowic. Katowice: Prasa i Książka, 2013, s. 102-103. ISBN 978-83-63780-00-5. (pol.)
  16. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie. 2018-09-30. [dostęp 2011-07-12].
  17. Urząd Miasta Katowice: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Cz. 1, Uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-07-12].
  18. Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach: Ewidencja miejsc pamięci województwa śląskiego: miasto Katowice (pol.). www.katowice.uw.gov.pl. [dostęp 2011-07-12].
  19. Waldemar Jama, Aleksandra Niesyto: Cmentarze Katowic. Katowice: Muzeum Historii Katowic, 1997, s. 40. ISBN 83-907154-5-7.
  20. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna "Artur", 1996, s. 98. ISBN 83-905115-0-9.
  21. Zdjęcie krzyża w Wikimedia Commons: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Katowice_-_Le_Ronda_Street_(2).jpg
  22. Zdjęcie Tablicy w Wikimedia Commons: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Katowice_-_Dąbrówka_Mała_Wanda.JPG
  23. Urząd Miasta Katowice: Protokół nr 47/10 z posiedzenia Komisji Górniczej Rady Miasta Katowice. (pol.) www.bip.um.katowice.pl [dostęp 2011-07-12]
  24. Zdjęcie krzyża w Wikimedia Commons: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Katowice_-_krzyż_na_rondzie_-_skrzyzowanie_Le_Ronda_i_Siemianowickiej.jpg
  25. Spis firm na ulicy Le Ronda w mieście Katowice (pol.). www.katalog.pf.pl. [dostęp 2011-07-12].

BibliografiaEdytuj

  • Michał Bulsa, Grzegorz Grzegorek, Beata Witaszczyk: Domy i gmachy Katowic. Katowice: Prasa i Książka, 2013, s. 102-103. ISBN 978-83-63780-00-5. (pol.)
  • Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna "Artur", 1996. ISBN 83-905115-0-9.
  • Katowice - Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2009/2010.