Ulica Józefa Poniatowskiego w Katowicach

ulica w Katowicach

Ulica księcia Józefa Poniatowskiego w Katowicach − jedna z ważniejszych ulic w katowickiej dzielnicy Śródmieście.

ulica księcia Józefa Poniatowskiego
Śródmieście
Ilustracja
budynek na rogu ulic Józefa Poniatowskiego i Marii Skłodowskiej-Curie
Państwo  Polska
Miejscowość Katowice
Długość 468 m[1]
Przebieg
Ikona ulica.svg ↑ ul. Marcina Szeligiewicza
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 0m Znak A-21.svg ul. Tadeusza Kościuszki
Ikona ulica z prawej.svg 60m ul. Marii Skłodowskiej-Curie
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 150m ul. gen. Józefa Zajączka
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 230m ul. J. Kilińskiego
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 340m ul. Bartosza Głowackiego
Ikona ulica z lewej.svg 465m ul. Barbary
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 468m ul. Mikołowska
Ikona ulica.svg ↓ ul. Strzelecka
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
ulica księcia Józefa Poniatowskiego
ulica księcia Józefa Poniatowskiego
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica księcia Józefa Poniatowskiego
ulica księcia Józefa Poniatowskiego
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
ulica księcia Józefa Poniatowskiego
ulica księcia Józefa Poniatowskiego
Ziemia50°15′04,0″N 19°00′36,9″E/50,251119 19,010262
Budynek na rogu ul. Kościuszki i ul. Poniatowskiego
Zabytkowa kamienica przy ul. Poniatowskiego 34

PrzebiegEdytuj

Ulica rozpoczyna swój bieg od skrzyżowania z ulicą Tadeusza Kościuszki i ulicą Marcina Szeligiewicza. Następnie krzyżuje się z ulicami Marii Skłodowskiej-Curie, generała Józefa Zajączka, J. Kilińskiego i Bartosza Głowackiego. Kończy swój bieg za ulicą Barbary; przy skrzyżowaniu z ulicą Mikołowską i ulicą Strzelecką.

OpisEdytuj

Przy ul. Józefa Poniatowskiego znajdują się następujące historyczne obiekty:

  • Zespół familoków kopalni „Wujek” (ul. J. Poniatowskiego 1, 3, 5, 7, 9, 11), wzniesiony na początku XX wieku w stylu historyzmu, secesji, modernizmu[2].
  • Kamienica mieszkalna (ul. J. Poniatowskiego 13)[2].
  • Budynek dawnej Szkoły Policyjnej (ul. J. Poniatowskiego 15), wzniesiony według projektu architekta Mariana Łobodzińskiego[3] w stylu modernizmu[2]. Budowa, rozpoczęta we wrześniu 1925 r. została ukończona w listopadzie roku 1926. Jej koszt wynosił 430 000 złotych.[4] Obecnie mieści się w nim Śląski Uniwersytet Medyczny.
  • Trzypiętrowe murowane domy mieszkalne − Dom Uchodźców Śląskich (ul. J. Poniatowskiego 16, 16a, 16b, ul. J. Kilińskiego 19)[2], wzniesione po 1922, posiadające dachy pokryte eternitem; wartość każdego z budynków na dzień 1 września 1939 wynosiła 360 000 złotych[5]. W latach 1921−1922 pod numerem 16 wzniesiono Dom Uchodźców Śląskich[3] (oddano go do użytku w 1925). W latach 1925−1959 mieszkał w nim Stanisław Mastalerz − powstaniec śląski. Informuje o tym, umieszczona na fasadzie budynku, tablica pamiątkowa[6]. Na fasadzie istnieje także tablica, upamiętniająca księdza arcybiskupa Szczepana Wesołego − delegata Prymasa Polski ds. Duszpasterstwa Emigracji; w budynku urodził się i mieszkał w latach 1926−1943[7].
  • Kamienica mieszkalna (ul. J. Poniatowskiego 17)[2].
  • Historyczna willa z ogrodem (ul. J. Poniatowskiego 18, róg z ul. Jana Kilińskiego 40), wzniesiona w 1925 w stylu modernistycznym[2].
  • Willa własna Tadeusza Michejdy (ul. J. Poniatowskiego 19), wpisana do rejestru zabytków 30 grudnia 1991 (nr rej.: A/1446/91)[8]), wzniesiona w latach 1926−1930 jako dom inżyniera Tadeusza Michejdy, według jego projektu z 1923. Została wybudowana w stylu modernizmu z elementami funkcjonalizmu[9].
  • Willa z ogrodem (ul. J. Poniatowskiego 20, ul. gen. J. Zajączka 16), wzniesiona w 1925 w stylu modernistycznym[2].
  • Willa bliźniacza z ogrodem (ul. J. Poniatowskiego 22, ul. gen. J. Zajączka 17), wzniesiona w 1925 w stylu modernistycznym[2].
  • Willa z ogrodem − obecnie przychodnia (ul. J. Poniatowskiego 23, róg z ul. gen. J. Zajączka), wzniesiona w 1924 w stylu modernistycznym[2].
  • Willa z ogrodem (ul. J. Poniatowskiego 24, róg z ul. gen. J. Zajączka), wzniesiona w 1924 w stylu modernistycznym[2].
  • Kamienica mieszkalna (ul. J. Poniatowskiego 26, 28, 30), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[2].
  • Willa z ogrodem dyrektora Lignoza (ul. J. Poniatowskiego 29), wybudowana w 1925 w stylu modernizmu[2].
  • Kamienica mieszkalna (ul. J. Poniatowskiego 34, róg z ul. M. Skłodowskiej-Curie i ul. T. Kościuszki)[2].

W okresie Rzeszy Niemieckiej (do 1922)[10] i w latach niemieckiej okupacji Polski (1939−1945) ulica nosiła nazwę Seydlitzstraße[11][12].

Przy ul. J. Poniatowskiego swoją siedzibę mają: Śląski Uniwersytet Medyczny, Biblioteka Główna Śląskiego Uniwersytetu Medycznego, Administracja Osiedla „Haperowiec i Śródmieście”[13], przedsiębiorstwa handlowo-usługowe, Miejska Biblioteka Publiczna w Katowicach − Filia nr 4[14], Rada Izby Notarialnej[15], Wyższy Urząd Górniczy oraz niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej.

W 2008 na fasadzie budynku na rogu ul. Tadeusza Kościuszki i ul. Józefa Poniatowskiego 34 odsłonięto tablicę, poświęconą aktorce Aleksandrze Śląskiej; w tej kamienicy się urodziła i wychowała. Dnia 3 sierpnia 2010 ulicą prowadziła trasa trzeciego etapu wyścigu kolarskiego Tour de Pologne 2010.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Urząd Miasta Katowice: Plan zimowego utrzymania dróg na sezon 2009/2010 (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-06-27].
  2. a b c d e f g h i j k l m Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-06-27].
  3. a b Wojciech Janota: Katowice między wojnami. Miasto i jego sprawy 1922-1939. Łódź: Księży Młyn, 2010, s. 33. ISBN 978-83-7729-021-7.
  4. * Nałęcz-Gostomski Władysław: Dzieje i rozwój Wielkich Katowic jako ośrodka górnośląskiego przemysłu i stolicy autonomicznego Województwa Śląskiego, wyd. Magistrat Wielkich Katowic, Katowice 1926, s. 115;
  5. Jerzy Abramski: Ulice Katowic. Zawiercie: Graf−Mar, 2000, s. 183. ISBN 83-913341-0-4.
  6. Zdjęcie tablicy w Wikimedia Commons: http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Katowice_-_tablica_Stanisław_Mastalerz.jpg
  7. Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach: Ewidencja miejsc pamięci województwa śląskiego: miasto Katowice (pol.). www.katowice.uw.gov.pl. [dostęp 2011-06-27].
  8. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie. 2019-12-31. [dostęp 2011-06-27].
  9. Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach: Rejestr zabytków w Katowicach (pol.). www.wkz.katowice.pl. [dostęp 2011-06-27].
  10. J. Lipońska-Sajdak, Katowice wczoraj. Kattowiz gestern, Gliwice 1995, s. 5.
  11. Alle Straßen bzw. Straßennamen von Kattowitz Deutsch – Polnisch (niem.). www.grytzka-genealogie.de. [dostęp 2011-06-27].
  12. Straßenverzeichnis aller Straßen von Kattowitz (niem.). www.grytzka-genealogie.de. [dostęp 2011-06-27].
  13. Administracja Osiedla „Haperowiec i Śródmieście” (pol.). www.katalog.pf.pl. [dostęp 2011-06-27].
  14. Miejska Biblioteka Publiczna Filia nr 4 (pol.). www.katalog.pf.pl. [dostęp 2011-06-27].
  15. Rada Izby Notarialnej (pol.). www.katalog.pf.pl. [dostęp 2011-06-27].

BibliografiaEdytuj

  • Katowice - Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2009/2010.
  • Katowice - Informator, red. S. Adamczyk, wyd. Urząd Miasta w Katowicach, Katowice 1993, s. 22.
  • Katowice 1865–1945. Zarys rozwoju miasta. Red. J. Szaflarski, Śląski Instytut Naukowy w Katowicach, Wydawnictwo „Śląsk”, Katowice 1978, s. 235.