Ulica Jurija Gagarina w Warszawie

ulica w Warszawie

Ulica Jurija Gagarina – ulica w warszawskich dzielnicach Mokotów i Śródmieście, biegnąca od ul. Czerniakowskiej do ul. Belwederskiej.

Ulica Jurija Gagarina w Warszawie
Sielce
Ilustracja
Ulica Gagarina przy ul. Czerniakowskiej
Państwo

 Polska

Miejscowość

Warszawa

Przebieg
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła ↑ al. Polski Walczącej
← ul. Czerniakowska →
Ikona ulica z lewej.svg ul. Lubkowska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła ul. Czerska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła ul. Iwicka
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła ul. Sielecka
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Stępińska
Ikona ulica z lewej.svg światła ul. Górska
Ikona ulica z prawej.svg ul. Podchorążych
Ikona ulica z lewej.svg ul. Nabielaka
Ikona ulica z lewej.svg ul. Sułkowicka
Ikona ulica z prawej.svg ul. Parkowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła ← ul. Belwederska →
↓ ul. Spacerowa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, w centrum znajduje się punkt z opisem „Ulica Jurija Gagarina w Warszawie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Ulica Jurija Gagarina w Warszawie”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Ulica Jurija Gagarina w Warszawie”
Ziemia52°12′24,0″N 21°02′24,0″E/52,206667 21,040000

HistoriaEdytuj

Ulicę Jurija Gagarina przeprowadzono około roku 1957 jako Nowoparkową[1]. Powstała w miejscu uliczek dawnej osady Sielce, wytyczonych na przełomie XIX i XX wieku. Jednocześnie powstało także torowisko tramwajowe, którym kursowały tramwaje linii 16, 33 i 33 „BIS”. W czerwcu 1961 ulicy nadano nazwę Jurija Gagarina[2].

W swym przebiegu ul. Gagarina wchłonęła nieistniejące dziś ulice Ryżewską, "Wspólną", "Ryżewską", planowaną niegdyś Wapienniczą i ul. Sukcesorską. Przestały istnieć także ulice Bończa i fragment ul. Podchorążych, nosząca dawniej nazwę „Okopowej“; zanikło także kilka przecznic, takich jak Astronomiczna, Janowska i Magnuszewska.

Przebicie arterii łączącej ul. Czerniakowską z ul. Belwederską planowano już w latach trzydziestych; nie zamierzano jednak wprowadzać tak drastycznych zmian w urbanistyce Sielc.

Najstarszą zabudową wzdłuż linii dzisiejszej ul. Gagarina była narożna willa przy Belwederskiej, oraz rozebrane po II wojnie światowej rogatki czerniakowskie z około 1820 roku, zlokalizowane przy dzisiejszym skrzyżowaniu ulic Gagarina i Czerniakowskiej. U zbiegu tej Belwederskiej z Sułkowicką w roku 1881 wybudowano schronisko dla paralityków, należące do gminy Ewangelicko - Augsburskiej. Autorem projektu tego budynku był Jan Kacper Heurich; w roku 1889 według projektu Józefa Piusa Dziekońskiego wzniesiono tam tylną oficynę, zaś parcela zakładu sięgała aż do linii ul. Podchorążych. dalsza zabudowa miała dużo skromniejszy charakter; były to niewielkie kamieniczki, szopy i niewielkie oficynki. Nowoczesną zabudowę przyniósł dopiero koniec lat trzydziestych; w ciągu ulicy Gagarina ocalało kilka kamienic wybudowanych w tym okresie przy ulicy Podchorążych.

Rok 1944 przyniósł w okolicy niewielkie zniszczenia; zupełnemu zburzeniu uległy tylko najstarsze obiekty. Znacznie większe straty w zabudowie przyniosło samo przeprowadzenie ulicy, oraz budowa księgarni „Uniwersus” - przy głosach społecznego sprzeciwu zburzono będącą do końca miejscem kultu religijnego kaplicę dawnego zakładu paralityków oraz willę u zbiegu z ul. Belwederską.

Ważniejsze obiektyEdytuj

Inne informacjeEdytuj

W czasie okupacji niemieckiej w budynku nr 33 (w tamtym czasie ul. Podchorążych 101) działał sklepik z wyrobami tabacznymi prowadzony przez Zofię Nałkowską i jej siostrę Hannę[3].

PrzypisyEdytuj

  1. Ulica Jurija Gagarina (pol.). Dzielnica Śródmieście m. st. Warszawy. [dostęp 2015-08-21]. Cytat: ...Zabudowa ta, uzupełniona niewielką liczbą nowych domów w okresie międzywojennym, została wypalona w 1944. Po wyburzeniu ruin zaprojektowano i zrealizowano nową szeroką ulicę z dwiema jezdniami i wydzielonymi torami tramwajowymi, obudowaną blokami mieszkalnymi. Nazwano ją ul. Nowoparkową; w 1961 ulicę przemianowano na ul.Jurija Gagarina, ku czci pierwszego kosmonauty świata, po jego bohaterskim locie na orbicie okołoziemskiej. ...
  2. Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 389. ISBN 83-86619-97X.
  3. Danuta Szmit-Zawierucha: Ludzie i pejzaże Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Veda, 2005, s. 166. ISBN 83-85584-90-0.

BibliografiaEdytuj