Ulica Markowska w Warszawie

ulica w Warszawie

Ulica Markowska – ulica w dzielnicy Praga-Północ w Warszawie.

Ulica Markowska w Warszawie
Stara Praga
Ilustracja
Południowy odcinek ulicy, widok w kierunku ul. Ząbkowskiej
Państwo

 Polska

Miejscowość

Warszawa

Długość

600m

Przebieg
Ikona ulica początek T.svg 0m ul. Białostocka
Ikona ulica koniec T.svg 210m ul. Ząbkowska
Ikona ulica początek T.svg światła 240m ul. Ząbkowska
Ikona ulica z prawej.svg 550m ul. Wieczorkiewicza
Ikona ulica koniec T.svg 600m ul. Kijowska
Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, w centrum znajduje się punkt z opisem „Ulica Markowska w Warszawie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Ulica Markowska w Warszawie”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Ulica Markowska w Warszawie”
Ziemia52°15′17,1″N 21°02′33,5″E/52,254750 21,042639

HistoriaEdytuj

Około 1818 przy ulicy Ząbkowskiej w miejscu jej przecięcia przez okop Lubomirskiego (późniejsze skrzyżowanie z ulicą Markowską) wzniesiono pawilony rogatek Ząbkowskich[1]. Zostały one rozebrane pod koniec XIX wieku po przyłączeniu do miasta w 1889[2] Szmulowizny i przesunięciu jego granic z ul. Markowskiej na wschód, na linię torów kolejowych[1].

W drugiej połowie XIX wieku w miejscu ulicy istniała droga na nasypie ziemnym, którą transportowano towary między Dworem Terespolskim i Dworcem Petersburskim[3]. Ten teren był nazywany Kolonią Pasztejna (od nazwiska młynarza Szmula Pasztejna)[4]. Pierwszy odcinek ulicy, między ulicami Białostocką i Ząbkowską, wytyczono przed 1896, a do 1900 przedłużono ją na południe do ul. Kijowskiej[3]. Nadana nazwa pochodzi od podwarszawskiej miejscowości Marki[5].

Do 1914 przy ulicy znajdowały się głównie składy i warsztaty[3]. Największym zakładem produkcyjnym przypisanym do numeracji ulicy była fabryka Waberski i S-ka, wytwarzająca urządzenia wentylacyjne, klimatyzacyjne oraz centralnego ogrzewania[6]. W latach 20. i na początku lat 30. XX wieku przy ulicy powstał zespół kamienic czynszowych[6]. W latach 30. pod nr 15 powstała wytwórnia cukrów i czekolady Stefana Dmochowskiego[7].

W 1924 pod nr 18, na terenie wydzielonym z kompleksu Państwowego Monopolu Spirytusowego[8], uruchomiono nowy zakład produkcyjny Mennicy Państwowej[9]. Wytwarzano tam m.in. monety wprowadzone do obiegu w wyniku reformy walutowej Władysława Grabskiego[8]. We wrześniu 1944 Niemcy wysadzili budynki zakładu w powietrze[10]. Produkcję w częściowo odbudowanym obiekcie wznowiono w czerwcu 1946[10], a później przeniesiono ją na Wolę, do zbudowanego w latach 1950–1952 budynku na rogu ulic Żelaznej i Prostej[11].

W 2018 poprzez rebranding znajdującej się przy ulicy stacji paliw Bliska Polski Koncern Naftowy Orlen reaktywował markę CPN[12].

Ważniejsze obiektyEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 264.
  2. [[[Encyklopedia Warszawy]]. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 842. ISBN 83-01-08836-2.
  3. a b c Jarosław Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 10. Mackiewicza–Mazowiecka. Warszawa: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, 2004, s. 116. ISBN 83-88372-28-9.
  4. Jerzy Kasprzycki: Korzenie miasta. Tom III Praga. Warszawa: Wydawnictwo Veda, 2004, s. 101. ISBN 978-83-61932-03-1.
  5. Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 254. ISBN 83-86619-97X.
  6. a b Jarosław Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 10. Mackiewicza–Mazowiecka. Warszawa: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, 2004, s. 117. ISBN 83-88372-28-9.
  7. Jerzy Kasprzycki: Korzenie miasta. Tom III Praga. Warszawa: Wydawnictwo Veda, 2004, s. 103. ISBN 978-83-61932-03-1.
  8. a b Jarosław Zieliński: Koneser, Ząbkowska i okolice. Warszawa: Wydawnictwo EKBIN, 2017, s. 56. ISBN 978-83-940941-9-5.
  9. Joanna Kowalczyk: Mennica warszawska i jej załoga [w:] Wielkie zakłady przemysłowe Warszawy. Państwowe Wydawnictwo Naukowe: 1978, 1978, s. 247.
  10. a b Joanna Kowalczyk: Mennica warszawska i jej załoga [w:] Wielkie zakłady przemysłowe Warszawy. Państwowe Wydawnictwo Naukowe: 1978, 1978, s. 248.
  11. Michał Pilich: Warszawska Praga. Warszawa: Fundacja „Centrum Europy“, 2005, s. 116. ISBN 83-923305-7-9.
  12. Znów zatankujesz „na CPN-ie“. Pomarańczowe logo wróciło. W: TVN [on-line]. tvn24.pl, 12 grudnia 2018. [dostęp 2020-08-14].
  13. Michał Krasucki: Warszawskie dziedzictwo postindustrialne. Warszawa: Fundacja Hereditas, 2011, s. 145. ISBN 978-83-931723-5-1.