Otwórz menu główne

Ulica Mennica w Bydgoszczy

ulica w Bydgoszczy

Ulica Mennica w Bydgoszczy - ulica na dawnych wschodnich przedmieściach miasta lokacyjnego Bydgoszczy, położona w całości na obszarze Wyspy Młyńskiej.

POL Bydgoszcz flag.svg Bydgoszcz
ulica
Mennica
Stare Miasto w Bydgoszczy
Długość: 380 m
Widok z Mostu Młyńskiego na skrzyżowanie ulicy Mennica z ulicą Ku Młynom
Widok z Mostu Młyńskiego na skrzyżowanie ulicy Mennica z ulicą Ku Młynom
Przebieg
Ikona ulica ślepy początek.svg
Ikona ulica z lewej deptak.svg ul. Ku Młynom
Ikona ulica z lewej deptak.svg ul. Tamka, Kładka Krzysztofa Klenczona
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
ulica Mennica
ulica Mennica
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Mennica
ulica Mennica
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
ulica Mennica
ulica Mennica
Ziemia53°07′19,8″N 17°59′44,2″E/53,122173 17,995613

Spis treści

PołożenieEdytuj

Ulica znajduje się we wschodniej części Starego Miasta, pomiędzy miastem lokacyjnym a dawnym Przedmieściem Poznańskim. Rozciąga się na kierunku wschód-zachód, od zespołu spichrzów wyspy Młyńskiej do skrzyżowania z deptakiem prowadzącym do kładki Krzysztofa Klenczona, gdzie przechodzi w ul. Tamka. Jej długość wynosi ok. 380 m.

HistoriaEdytuj

Ulica Mennica powstała w końcu XIV w., podczas zagospodarowania wschodniej części wyspy Młyńskiej. W kolejnym stuleciu stała się częścią traktu łączącego bydgoskie Stare Miasto z młynami królewskimi poprzez Most Farny. W 1594 r. ulokowano przy niej zabudowania mennicy prywatnej, która w 1613 r. została przekształcona w Mennicę Królewską. Z planu Bydgoszczy wykonanego w 1657 r. przez Erika Dahlberga wynika, że istniał już wówczas drugi most przez Młynówkę, łączący ul. Mennica z ul. Ku Młynom. Na planie Gretha z 1774 r. most ten już jednak nie istnieje i w tym czasie jedynym połączeniem drogi z miastem lokacyjnym był stary Most Farny.

Czasy pruskie przyniosły dalszą zabudowę ulicy. W 1774 r. zbudowany został największy młyn wodny Herkules, zaś w 1789 r. wzniesiono Biały Spichlerz. W tym samym czasie powstały też budynki administracyjne oraz Dom Młynarza. W 1791 r. ul. Mennica ponownie zyskała połączenie z ul. Ku Młynom dzięki nowemu mostowi Młyńskiemu.

W latach 1815-1825 ulica została przedłużona na zachód po nowousypanej grobli, aż do ul. Focha. W późniejszym czasie odcinek ten otrzymał nazwę ul. Tamka.

W 1842 r. wszystkie zabudowania przejęła administracja pruska, rozpoczynając przebudowę zabudowań ulicy. W latach 1848-1849 rozebrano stare młyny, a w ich miejsce wzniesiono duży kompleks młyński, dzisiaj zwany młynami Rothera. W 1859 r. powstał Czerwony Spichlerz, a w 1899 r. zbudowano willowy budynek mieszkalny dla członków zarządu młynów (ul. Mennica 7).

Po II wojnie światowej przy ulicy powstała przystań WKS "Zawisza", zaś w latach 60. XX wieku zasypano kanał Międzywodzie, likwidując bezimiennny most w jej ciągu.

NazwyEdytuj

Ulica w przekroju historycznym posiadała następujące nazwy[1]:

Nazwa ulicy nawiązuje do Mennicy Bydgoskiej, działającej w latach 1594-1688.

ZabudowaEdytuj

Nr Obiekt Adres Lata budowy Uwagi Zdjęcie
1. Biały Spichlerz Mennica 1/2 1789-1799 Zbudowany na fundamentach spichlerza z XV wieku nad Brdą, z przeznaczeniem na magazyn zbożowy. Posiada gotyckie piwnice z ok. 1480 r. Od 1979 r. użytkowany przez Muzeum Okręgowe im. L. Wyczółkowskiego (w 1997 r. przekazany muzeum na własność), od 1992 r. mieścił się tu dział historii, obecnie Muzeum Archeologii.
2. Stara kaszarnia i turbinownia Mennica 1/3 1898, 1923 Kaszarnia stoi na fundamentach pierwszego młyna królewskiego z końca XIV w. Turbinownia została zbudowana dla potrzeb elektrowni wodnej wykorzystującej spadek rzeki Młynówki.
3. Karczma Młyńska Mennica 1 1835 Obiekt magazynowy (spichlerz), potem wozownia. Mieści restaurację z werandą nad Młynówką.
4. Europejskie Centrum Pieniądza Mennica 4 XVII wiek, 1786, 2008 Budynek wzniesiony w XVII w., przebudowany w 1786 r. i na przełomie wieków XIX-XX na mieszkania dla urzędników młyna. Od 2008 r. użytkowany przez Muzeum Okręgowe im. L. Wyczółkowskiego, jako Europejskie Muzeum Pieniądza.
5. Centrum Pracy i Przedsiębiorczości Mennica 6 1775-1800 Dom zbudowany dla administracji młynów, przebudowany na przełomie wieków XIX-XX. Od 18 lutego 2008 r. użytkowany przez bydgoskie Centrum Pracy i Przedsiębiorczości.
6. Dom Wyczółkowskiego Mennica 7 1899 Wzniesiony jako budynek mieszkalny dla urzędników młyna. Od 1975 r. użytkowany przez Muzeum Okręgowe im. L. Wyczółkowskiego (Dział Numizmatyki, Dział Grafiki, Dział Inwentaryzacji, Pracownia Konserwacji, Pracownia Fotograficzna i Plastyczna). W 1994 r. przekazany muzeum na własność. Od 2009 r. urządzono w nim Muzeum Leona Wyczółkowskiego ze stylizowanymi wnętrzami z epoki.
7. Czerwony Spichlerz Mennica 8 1861 Zbudowany w miejscu, gdzie od XV wieku mieścił się młyn starościński, potem wark mennicy i ponownie XVIII-wieczne młyny. W obecnej formie wzniesiony jako tzw. Młyn Camphausena. Od 1979 r. użytkowany przez Muzeum Okręgowe im. Leona Wyczółkowskiego (urządzano sezonowe wystawy sztuki współczesnej), w 1997 r. przekazany muzeum na własność. Od 2008 r. mieści Galerię Sztuki Nowoczesnej.
8. Dom Młynarza Mennica 8 1774 Dom zbudowany jako mieszkanie pracowników młyna. Od 1979 r. użytkowany przez Muzeum Okręgowe im. L. Wyczółkowskiego (Dział Etnografii i Dział Oświatowy, a od 1992 r. Dział Archeologii). W 1997 r. przekazany został muzeum na własność. Od 2008 r. mieści Centrum Informacji Muzealnej (dom ten rozebrano i odtworzono w poprzedniej postaci).
9. Młyny Rothera[2] Mennica 10 1849-1851 Państwowy młyn parowy i spichlerz mączny, od 1921 r. w gestii skarbu państwa polskiego, w latach 1928-1995 obiekt produkcyjny Państwowego Przedsiębiorstwa Zbożowo-Młynarskiego.

PrzypisyEdytuj

  1. Czachorowski Antoni red.: Atlas historyczny miast polskich. Tom II Kujawy. Zeszyt I Bydgoszcz. Uniwersytet Mikołaja Kopernika. Toruń 1997
  2. W roku 2007 zakupiła je duńska firma Nordic Development z zamiarem adaptacji na hotel.

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Derenda Jerzy red.: Piękna stara Bydgoszcz. Tom I z serii: Bydgoszcz miasto na Kujawach. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2006. ​ISBN 83-916178-0-7​, 978-83-916178-0-9, 83-916178-5-8, 978-83-916178-5-4, 83-916178-1-5, 978-83-916178-1-6
  • Umiński Janusz: Bydgoszcz. Przewodnik, Regionalny Oddział PTTK „Szlak Brdy” Bydgoszcz 1996