Otwórz menu główne

Ulica Morawa w Katowicach

ulica w Katowicach
Ten artykuł dotyczy ulicy Morawa. Zobacz też: Kolonia Morawa w Katowicach-Szopienicach.

Ulica Morawa w Katowicach (potocznie ulica Morawy) − jedna z ulic w katowickiej jednostki pomocniczej Szopienice-Burowiec. Łączy ul. Obrońców Westerplatte z ul. Objazdową, ul. Adama Kocura, ul. Brynicy, ul. Józefy Kantorówny, ul. Osiedlową i ul. Przelotową. Kończy swój bieg za skrzyżowaniem z ul. Sosnowiecką[2].

herb Katowic Katowice
ulica Morawa
Szopienice-Burowiec
Długość: m[1]
ulica Morawa
ulica Morawa
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg 0m Znak A-21.svgul. Obrońców Westerplatte
Ikona ulica z lewej.svg 65m ul. Objazdowa
Ikona ulica z lewej.svg 160m ul. Adama Kocura
Ikona ulica z prawej.svg 240m dojazd do ul. Bednarskiej
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 595m ← ul. Brynicy →
Ikona ulica z prawej.svg 760m ul. Józefy Kantorówny
Ikona ulica z lewej.svg 1020m ul. Osiedlowa
Ikona ulica z prawej.svg 1320m ul. Przelotowa
Ikona ulica z lewej.svg 1415m droga dojazdowa
Ikona ulica koniec T.svg 1485m Znak A-21.svg ul. Sosnowiecka
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
ulica Morawa
ulica Morawa
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Morawa
ulica Morawa
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
ulica Morawa
ulica Morawa
Ziemia50°15′55,2″N 19°05′48,2″E/50,265340 19,096717
Tabliczka z nazwą ulicy

Spis treści

HistoriaEdytuj

W XIX wieku wzdłuż dzisiejszych ul. Morawa, ul. Wiosny Ludów i ul. Ludwika Zamenhofa powstało centrum osady Szopienice[3][4], a w zachodnim biegu ul. Morawa, w połowie XIX wieku − stara część Roździenia (kolonia Traugott[5])[6]. Między 1860 a 1865 przy drodze wzniesiono kolonię robotniczą − familoki dla pracowników hut[7] koncernu Georg von Giesches Erben[6] (kolonia Morawa).

Ulicę zaznaczono na mapie z 1903[5]. Przed I wojną światową nosiła nazwę Sedanstraße[5].

W 1908 wybudowano nowy gmach szkolny, według projektu Gustawa Schmidta. Poświęcono go 28 czerwca 1910. Początkowo szkoła nosiła numer 3, następnie 8 i 44[8]. W 1910 w szkole rozpoczęło naukę 605 uczniów. W latach 1914−1920 była to tylko szkoła żeńska[8]. W 1921 w budynku swoją siedzibę miało dowództwo III powstania śląskiego pułkownika Kazimierza Zenktellera[9] (cywilny rząd powstańczy[8]). W latach 1939−1945 szkoła nosiła imię nazisty Hansa Schemma[8].

Ulicą w 1922 wkraczało na Górny Śląsk wojsko polskie, z gen. Stanisławem Szeptyckim na czele, symbolicznie przejmujące teren na rzecz Polski[8].

Ulica w dwudziestoleciu międzywojennym i w latach 1945-1960 nosiła nazwy: część zachodnia - ul. Tadeusza Rejtana, część wschodnia − ul. Warszawska, a w czasach Polski Ludowej, po przyłączeniu Szopienic do Katowic w 1960 − ul. Franciszka Rybki[7]. W latach siedemdziesiątych XX wieku w rejonie ówczesnej ul. Franciszka Rybki[10] wzniesiono osiedle mieszkaniowe, składające się z dziesięciokondygnacyjnych bloków[11], zaprojektowane przez Aleksandra Horodeckiego[12]. Od nazwy ulicy przyjęła się potoczna nazwa − "osiedle Rybki"[12].

Uchwałą Rady Miasta Katowice 26 stycznia 1995 nazwę ul. Franciszka Rybki zastąpiono nazwą ul. Morawa[12]. Nazwa kolonii Morawa, a później także ulicy, pochodzi od zarazy (mór), jaka nawiedziła ten rejon w 1832. Obok budynku Szkoły Podstawowej nr 44 umieszczono pamiątkowy krzyż, na zbiorowej mogile ofiar zarazy[7]. W 2009 obok szkoły powstał kompleks boisk sportowych[8].

W 2017 imieniem lekarza Edmunda Gryglewicza nazwano skwer w Szopienicach, położony w rejonie ul. Bednarskiej, ul. Brynicy i ul. Morawa[13].

Obiekty historyczneEdytuj

Przy ul. Morawa znajdują się następujące historyczne obiekty[14]:

  • domy w pierzejach (ul. Morawa 3, 63, 65, 93, 95, 97, 99);
  • dom mieszkalny z początku XX wieku (ul. Morawa 5), wzniesiony w stylu historyzmu ceglanego prostego;
  • dom w ogrodzie (ul. Morawa 9), wybudowany na początku XX wieku w stylu historyzmu ceglanego prostego/modernizmu;
  • kamienny krzyż przydrożny z figurą (naprzeciw ul. Morawa 17), pochodzący z 1895, posiada cechy stylu neogotyckiego;
  • kamienica mieszkalna (ul. Morawa 24/24a), wzniesiona na początku XX wieku w stylu historyzmu ceglanego prostego/modernizmu;
  • kamienica mieszkalna z końca XIX wieku (ul. Morawa 30), wybudowana w stylu historyzmu ceglanego prostego;
  • dom mieszkalny (ul. Morawa 45), wzniesiony w drugiej połowie XIX wieku w stylu historyzmu ceglanego prostego;
  • narożna kamienica mieszkalna z początku XX wieku (ul. Morawa 46), wybudowana w stylu modernizmu/historyzmu;
  • domy mieszkalne (ul. Morawa 47, 59), pochodzące z drugiej połowy XIX wieku, posiadają cechy stylu historyzmu;
  • kamienica mieszkalna (ul. Morawa 61), wzniesiona na początku XX wieku, posiada cechy stylów: historyzmu, modernizmu, secesji;
  • kamienny krzyż przydrożny z figurą, wybudowany w drugiej połowie XIX wieku, posiadający cechy stylu historyzmu;
  • osiedle domów robotniczych (ul. Morawa 62, 66, 68, 70, 72, 74, 76, 77, 78, 80, 81, 83, 85, 87, 89), wzniesione w latach 1860−1865, budynki posiadają elementy stylu historyzmu, niektóre współcześnie przebudowano;
  • budynek szkoły − obecnie Szkoła Podstawowa nr 44 (ul. Morawa 86), pochodzący z 1909, zaprojektowany przez Gustawa Schmidta[8], wybudowany w stylu modernizstycznym;
  • budynek (ul. Morawa 114);
  • kamienica mieszkalna (ul. Morawa 123), wzniesiona na początku XX wieku w stylu historyzmu ceglanego prostego.

OpisEdytuj

W rejonie skrzyżowania ul. Józefy Kantorówny i ul. Morawa zlokalizowany jest mini-park[15]. Ulicą prowadzi szlak rowerowy[16].

Wzdłuż ulicy w latach siedemdziesiątych XX wieku powstały bloki mieszkalne[11]. Według badań z 2007 udział powierzchni zabudowanej w powierzchni całego osiedla wynosi 9%, wskaźnik intensywności zabudowy (netto) − 0.82 WIZ; średnia ważona liczby kondygnacji to 9.11[17].

Przy ulicy swoją siedzibę mają[18]: NZOZ Szpital Geriatryczny im. Jana Pawła II "EMC Silesia" Sp. z o.o. (ul. Morawa 31)[17], Szkoła Podstawowa nr 44 im. Marii Curie-Skłodowskiej (ul. Morawa 86)[17][19], Uczniowski Klub Sportowy "Junga" (ul. Morawa 119)[20], Ochotnicza Straż Pożarna Szopienice (ul. Morawa 119a)[17][21], sezonowe kąpielisko "Morawa"[22] z boiskiem do piłki plażowej (ul. Morawa 119)[17], firmy i przedsiębiorstwa handlowo-usługowe, administracja osiedla "Szopienice". Ulicą kursują autobusy KZK GOP.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Urząd Miasta Katowice: Plan zimowego utrzymania dróg na sezon 2009/2010 (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-09-18].
  2. Katowice - Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2009/2010.
  3. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Wydawnictwo Naukowe "Śląsk", 2010, s. 342. ISBN 978-83-7164-636-2.
  4. Urząd Miasta Katowice: Lokalny Program rewitalizacji miasta Katowice na lata 2007-2013 (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-09-18].
  5. a b c Archiwum Map Wojskowego Instytutu Geograficznego: Floetzkarte des Oberschlesischen S. No 27 Sect. Rosdzin (niem.). www.mapywig.org. [dostęp 2011-09-18].
  6. a b Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Wydawnictwo Naukowe "Śląsk", 2010, s. 324. ISBN 978-83-7164-636-2.
  7. a b c Wędrówka po Szopienicach (pol.) www.katowice.eu [dostęp 2011-09-18]
  8. a b c d e f g SP 44 w Katowicach: O szkole (pol.) www.sp44.katowice.pl [dostęp 2011-09-18]
  9. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Wydawnictwo Naukowe "Śląsk", 2010, s. 346. ISBN 978-83-7164-636-2.
  10. Broszkiewicz Jacek; Katowice - reflektorem po mieście, wydawca: Urząd Miejski w Katowicach, ​ISBN 83-901884-0-6​, s. 50.
  11. a b Raport o stanie miasta Katowice 2005. Urząd Miasta Katowice. [dostęp 2011-09-18].
  12. a b c Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Wydawnictwo Naukowe "Śląsk", 2010, s. 464. ISBN 978-83-7164-636-2.
  13. Uchwała nr XLIV/835/17 Rady Miasta Katowice z dnia 22 czerwca 2017 r. w sprawie nadania placowi położonemu na terenie miasta Katowice nazwy "Skwer Edmunda Gryglewicza" (pol.) bip.katowice.eu [dostęp 2017-12-31]
  14. Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-09-18].
  15. Urząd Miasta Katowice: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Cz. 2, Kierunki zagospodarowania przestrzennego (pol.) www.bip.um.katowice.pl [dostęp 2011-09-18]
  16. Trasy rowerowe (pol.) www.katowice.eu [dostęp 2011-09-18]
  17. a b c d e Urząd Miasta Katowice: Katowice - Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2011-09-18].
  18. Spis firm na ulicy Morawa w mieście Katowice (pol.) www.katalgo.pf.pl [dostęp 2011-09-18]
  19. Szkolnictwo (pol.) www.szopienice.org [dostęp 2011-09-18]
  20. Kluby sportowe (pol.) www.katowice.eu [dostęp 2011-09-18]
  21. Straż Pożarna (pol.) www.katowice.eu [dostęp 2011-09-18]
  22. Staw Morawa w Katowicach - miejsce zapomniane (pol.) www.katowice.naszemiasto.pl [dostęp 2011-09-18]