Ulica Panewnicka w Katowicach

ulica w Katowicach

Ulica Panewnicka w Katowicach (niem. Klosterstraße[2]) – jedna z dróg w katowickiej jednostki pomocniczej Ligota-Panewniki. Łączy Ligotę, Panewniki, Wymysłów i Stare Panewniki. Prowadzi do Kochłowic – dzielnicy Rudy Śląskiej. Ulica swoją nazwę wzięła od części Katowic – Panewnik.

ulica Panewnicka
Ligota-Panewniki
Ilustracja
ulica Panewnicka
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miejscowość Katowice Flaga.svg Katowice
Długość 4890 m
Przebieg
Ikona wiad nad torami.svg 0m linia kolejowa 139
Ikona ulica z prawej.svg 45m ul. Franciszkańska
Ikona ulica z lewej.svg 240m ul. Zielonogórska
plac ks. Rafała Grzondziela[1]
Ikona ulica z lewej.svg 330m ul. Świdnicka
Ikona ulica z prawej.svg 465m ul. Grunwaldzka
Ikona ulica z lewej.svg 495m ul. Koszalińska
Ikona ulica z prawej.svg 540m ul. Stefana Żeromskiego
Ikona ulica z prawej.svg 595m ul. Smolna
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 675m ul. Piotrowicka
skwer Bolesława Szabelskiego
Ikona ulica z lewej.svg 810m ul. Mazurska
Ikona ulica z lewej.svg 890m ul. Kaszubska
Ikona ulica z prawej.svg 910m ul. ks. bpa T. Bromboszcza
Ikona ulica z prawej.svg 945m ul. Zagrody
Ikona ulica z lewej.svg 970m ↗ ul. Mazowiecka
↘ ul. Pomorska
Ikona ulica z lewej.svg 1035m ul. Wileńska
Ikona ulica z prawej.svg 1050m ul. Emerytalna
Ikona ulica z lewej.svg 1120m ul. Bronisławy
Ikona ulica z prawej.svg 1135m ul. Związkowa
Ikona ulica z prawej.svg 1300m plac Klasztorny
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1530m ul. Kijowska
→ ul. Medyków
Ikona ulica z lewej.svg 1620m ul. Wilhelma Rogosza
Ikona ulica z lewej.svg 1670m ul. Ustrońska
Ikona ulica z prawej.svg 1675m ul. Nizinna
Ikona ulica z lewej.svg 1730m ul. Cieszyńska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 1815m ← ul. Braci Wieczorków
→ ul. J. Karola Chodkiewicza
Ikona ulica z lewej.svg 1870m ul. Koreańska
Ikona ulica z lewej.svg 1965m ul. Japońska
Ikona ulica z prawej.svg 2010m ul. Twarda
Ikona ulica z prawej.svg 2170m ul. Krucza
Ikona ulica z prawej.svg 2205m ul. Rzeczna
Ikona ulica z prawej.svg 2300m ul. Nad Strumieniem
Ikona ulica z lewej.svg 2330m ul. Ludowa
Ikona ulica z prawej.svg 2395m ul. E. Bojanowskiego
Ikona ulica z lewej.svg 2510m ul. Smoleńska
Ikona ulica z prawej.svg światła 2530m ul. Zamiejska
Ikona ulica z lewej.svg 2740m ul. Wietnamska
Ikona ulica z lewej.svg 2895m dojazd do ul. Wietnamskiej
Ikona ulica z lewej.svg światła 3210m ul. Partyzantów
Ikona ulica z lewej.svg 3920m ul. Bałtycka
Ikona ulica most.svg 4240m rzeka Ślepiotka
Ikona ulica rondo z ulicą z lewej.svg 4325m rondo ojca Euzebiusza Huchrackiego
→ ul. Owsiana
Ikona ulica z lewej.svg 4485m ul. Łąkowa
Ikona ulica z lewej.svg 4550m ul. Koszykowa
Ikona ulica z lewej.svg 4755m ul. Kuźnicka
Ikona ulica most.svg 4890m rzeka Kłodnica
Ikona ulica.svg Znak d43.svg granica miasta (Ruda Śl.)
↓ ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego
Położenie na mapie Katowic
Mapa konturowa Katowic, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „ulica Panewnicka”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, na dole znajduje się punkt z opisem „ulica Panewnicka”
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa konturowa województwa śląskiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „ulica Panewnicka”
Ziemia50°13′36,2″N 18°57′40,0″E/50,226730 18,961120

HistoriaEdytuj

Ulica Panewnicka w czasach niemieckich (do 1922 roku i w czasie II wojny światowej) nosiła nazwę Klosterstraße[2]. W latach 1831–1840 na rogu dzisiejszych ulic Panewnickiej i Łąkowej wzniesiono szkołę podstawową, czynną do lat trzydziestych XX wieku[3]. Po północnej stronie drogi w dwudziestoleciu międzywojennym Dyrekcja Kolei Państwowych wzniosła osiedle dla jej pracowników i emerytowanych kolejarzy[4]. We wrześniu 1939 Niemcy dokonali mordu w lasach panewnickich na harcerzach i powstańcach. Po wojnie ekshumowano ich zwłoki i przewieziono na cmentarz przy ulicy Panewnickiej. W 1961 odsłonięto tam pomnik na wspólnej mogile dla uczczenia pamięci pomordowanych. Od 1950 pod numerem 63 swoją siedzibę posiada prowincja Zgromadzenia Sióstr Służebniczek NMP Niepokalanie Poczętej[5]. Dnia 22 marca 1981 erygowano parafię św. Antoniego z Padwy z siedzibą w klasztorze filialnym franciszkanów przy ul. Panewnickiej 463[6]. Rejon ulicy Piotrowickiej i ulicy Panewnickiej to dawne, silnie przekształcone skrzyżowanie z lokalnymi ośrodkami usługowymi[7]. Pomiędzy ul. Panewnicką, ul. Bałtycką i ul. Partyzantów w Wymysłowie w latach 1979–1983 wybudowano osiedle mieszkaniowe, składające się z trzypiętrowych budynków[8]. Uchwałą Rady Miasta Katowic z dnia 26 kwietnia 2010 plac, położony u zbiegu ul. Piotrowickiej i ul. Panewnickiej, otrzymał nazwę skwer Bolesława Szabelskiego[9]; rondo, będące skrzyżowaniem ul. Panewnickiej i ul. Owsianej, uchwałą Rady Miasta Katowice z dnia 22 lutego 2009 otrzymało nazwę rondo ojca Euzebiusza Huchrackiego[10]; plac, leżący przed klasztorem franciszkanów, uchwałą Rady Miasta Katowice z dnia 26 lipca 2010 otrzymał nazwę plac Klasztorny[11]. W 2011 planowany jest remont mostu nad Kłodnicą[12].

 
Skrzyżowanie ulicy Panewnickiej i ulicy Piotrowickiej
 
Dom zakonny Zgromadzenia Sióstr Służebniczek NMP w Panewnikach
 
Kościół św. Antoniego Padewskiego w Starych Panewnikach
 
Okręgowy Szpital Kolejowy (ul. Panewnicka 65)

InfrastrukturaEdytuj

Według badań Urzędu Miasta Katowice z 2007 na osiedlu pomiędzy ul. Zielonogórską, ul. Panewnicką i ul. Piotrowicką udział powierzchni zabudowanej w powierzchni terenu wynosi 20%, wskaźnik intensywności zabudowy (netto) – 0,80 WIZ, średnia ważona liczby kondygnacji – 4[7]. Ulica jest drogą klasy zbiorczej; biegnie pod nią magistrala wodociągowa Ø 500 mm i sieć wodociągowa Ø 150 mm oraz kanał zbiorczy odprowadzający ścieki Ø 600 mm i gazociąg niskiego ciśnienia Ø 300 mm[13].

Ulicą kursują autobusy Komunikacyjnego Związku Komunalnego Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (KZK GOP)[14].

Obiekty zabytkoweEdytuj

Przy ulicy Panewnickiej znajdują się następujące historyczne obiekty:

  • budynek VII Liceum Ogólnokształcącego im. Harcerzy Obrońców Katowic (ul. Panewnicka 13); wzniesiony w latach 1936–1938, przebudowany w latach pięćdziesiątych XX wieku[15]; objęty ochroną konserwatorską[15], ochronie podlegają: skala i forma historyczna, dach płaski, cechy stylowe i detale architektoniczne: ryzality, poziome oraz pionowe pasy okien, przeszklony narożnik, historyczna kolorystyka, kształt, wielkość i rozmieszczenie otworów okiennych i drzwiowych i podziały stolarki[13]; w budynku znajduje się tablica pamiątkowa, poświęcona harcerkom i harcerzom śląskim, poległym i zamęczonym w latach 1939–1945; tablice nagrobne harcerzy i powstańców śląskich zamordowanych w Katowicach w 1939 przeniesiono z mogiły na panewnickim cmentarzu[16];
  • blok mieszkalny (ul. Panewnicka 14), wybudowany w latach pięćdziesiątych XX wieku w stylu socrealizmu[15];
  • kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 22), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • fragment zespołu zabudowy kolonii urzędniczej (ul. Panewnicka 23, 25, 27); ochronie podlegają: skala wraz z formą historyczną, cechy stylowe i detale architektoniczne, kształt, wielkość, rozmieszczenie otworów okiennych i drzwiowych, ich podziały oraz płaski dach[13][15]:
    • dom mieszkalny (ul. Panewnicka 23), wzniesiony w latach czterdziestych XX wieku,
    • willa w ogrodzie (ul. Panewnicka 27), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku, w stylu funkcjonalizmu;
  • kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 24), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 28), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • willa mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 29), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • historyczna zabudowa mieszkaniowo-usługowa (ul. Panewnicka 30, 32, 34, 36, 38, 38a, 40); ochronie podlegają: skala wraz z formą historyczną, cechy stylowe i detale architektoniczne, płaski dach; kształt, wielkość oraz rozmieszczenie otworów okiennych i drzwiowych, ich podziały, zachowana prosta forma ogrodzeń oraz starodrzew[13]:
    • kamienica mieszkalna (ul. Panewnicka 30), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku, w stylu funkcjonalizmu,
    • willa w ogrodzie (ul. Panewnicka 34), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku, w stylu funkcjonalizmu,
    • kamienica w ogrodzie (ul. Panewnicka 36/38), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku, w stylu funkcjonalizmu,
    • willa w ogrodzie (ul. Panewnicka 38a), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku, w stylu funkcjonalizmu,
    • kamienica – dawna restauracja i pensjonat (ul. Panewnicka 40), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku;
  • willa mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 31), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • willa mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 35), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 39), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 41), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • domy mieszkalne pracowników kolei (ul. Panewnicka 48/50, 60), wybudowane w latach trzydziestych XX wieku w stylu modernizmu[15];
  • budynki mieszkalne (ul. Panewnicka 52/54), wzniesione w latach trzydziestych XX wieku[15];
  • domy mieszkalne pracowników kolei (ul. Panewnicka 56/58), wybudowane w latach trzydziestych XX wieku w stylu modernizmu[15];
  • kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 62), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • klasztor SS Służebniczek (ul. Panewnicka 63), wzniesiony w dwudziestoleciu międzywojennym w stylu funkcjonalizmu/modernizmu[15];
  • dom mieszkalno-usługowy (ul. Panewnicka 67)[15];
  • budynek przedszkola (ul. Panewnicka 73)[15];
  • dawny ratusz gminy – obecnie poczta (ul. Panewnicka 75), wzniesiony w pierwszej ćwierci XX wieku w stylu modernizmu/historyzmu[15];
  • zespół kościoła i klasztoru ojców franciszkanów (ul. Panewnicka 76)[17]; wpisany do rejestru zabytków dnia 19 lutego 1973 (nr rej.: 1202/73); zbudowany w latach 1905–1908 według planów brata Mansuetusa Fromma OFM, w stylu neoromańskim[18]; w skład zespołu wchodzą:
  • kamienica mieszkalna (ul. Panewnicka 77)[15];
  • dom mieszkalno-usługowy (ul. Panewnicka 79)[15];
  • budynek klasztoru sióstr służebniczek śląskich (Dom św. Anny, ul. Panewnicka 84), wzniesiony na początku XX wieku w stylu modernizmu/historyzmu[15];
  • dom mieszkalno-usługowy (ul. Panewnicka 88)[15];
  • dom mieszkalno-usługowy (ul. Panewnicka 96)[15];
  • dom mieszkalno-usługowy (ul. Panewnicka 98)[15];
  • dom mieszkalno-usługowy (ul. Panewnicka 100)[15];
  • kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 105), wybudowana w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 124b), wybudowana w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 126), wybudowana w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • kamienica mieszkalna (ul. Panewnicka 142), wzniesiona na przełomie XIX i XX wieku w stylu historyzmu, później przebudowana[15];
  • budynek szkoły (ul. Panewnicka 172), wzniesiony w pierwszej ćwierci XX wieku w stylu modernizmu, rozbudowany w drugiej połowie XX wieku[15]; obecnie swoją siedzibę pod numerem 172 ma Szkoła Podstawowa nr 9 im. Jana Brzechwy;
  • zagroda wiejska (ul. Panewnicka 254), wybudowana w 1853, przebudowana w 1922[15];
  • krzyż na postumencie (ul. Panewnicka 260), wzniesiony na początku XX wieku[15];
  • kapliczka murowana (ul. Panewnicka 274a), wybudowana na początku XX wieku[15];
  • dawny pensjonat – tzw. „zameczek myśliwski” (ul. Panewnicka 374b), wzniesiony na początku XX wieku, później przebudowany, obecnie dom opieki[15];
  • dom w ogrodzie (ul. Panewnicka 435), wybudowany w drugiej połowie XIX wieku w stylu historyzmu, później przebudowany[15];
  • dom w ogrodzie (ul. Panewnicka 439)[15].

PomnikiEdytuj

Przy ul. Panewnickiej zlokalizowane są następujące pomniki i obeliski:

InstytucjeEdytuj

Przy ulicy Panewnickiej swoją siedzibę mają[21]:

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Urząd Miasta Katowice: pl. ks. Rafała Grzondziela (pol.) www.katowice.pl [dostęp 2012-03-02]
  2. a b Straßenverzeichnis aller Straßen von Kattowitz (niem.). www.grytzka-genealogie.de. [dostęp 2012-03-02].
  3. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna „Artur”, 1996, s. 195. ISBN 83-905115-0-9.
  4. Andrzej Złoty: Ligota, Murcki... i inne szkice historyczne. Katowice: Bractwo Gospodarcze Związku Górnośląskiego, 2008, s. 38. ISBN 978-83-7593-014-6.
  5. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna „Artur”, 1996, s. 198. ISBN 83-905115-0-9.
  6. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna „Artur”, 1996, s. 202. ISBN 83-905115-0-9.
  7. a b Urząd Miasta Katowice: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Cz. 1, Uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2012-03-02].
  8. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna „Artur”, 1996, s. 252. ISBN 83-905115-0-9.
  9. Urząd Miasta Katowice: Uchwała nr LVII/1173/10 Rady Miasta Katowice z dnia 26 IV 2010 r. w sprawie nadania nazwy placowi położonemu na terenie miasta Katowice „Skwer Bolesława Szabelskiego” (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2012-03-02].
  10. Urząd Miasta Katowice: Uchwała nr XXXVII/783/09 Rady Miasta Katowice z dnia 22 lutego 2009 r. w sprawie nadania nazwy placowi położonemu na terenie miasta Katowice (Rondo Ojca Euzebiusza Huchrackiego) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2012-03-02].
  11. Urząd Miasta Katowice: Uchwała nr LXII/1252/10/783/09 Rady Miasta Katowice z dnia 26 lipca 2010 r. w sprawie nadania nazwy placowi położonemu na terenie miasta Katowice „Plac Klasztorny” (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2012-03-02].
  12. Katowice. Lista ulic do remontów w 2011 roku (pol.) www.katowice.gazeta.pl [dostęp 2012-03-02].
  13. a b c d Urząd Miasta Katowice: Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w obszarze fragmentu terenu górniczego Katowickiego Holdingu Węglowego S.A. KWK „Wujek”, obejmującego obszar położony w rejonie ulic: Panewnickiej - Piotrowickiej w dzielnicy Ligota w Katowicach (pol.). www.bip.katowice.eu. [dostęp 2012-03-02].
  14. KZK GOP: Kursy dla przystanku Ligota Panewnicka (pol.). www.rozklady.kzkgop.pl. [dostęp 2012-03-02].
  15. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2012-03-02].
  16. a b Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach: Ewidencja miejsc pamięci województwa śląskiego: miasto Katowice (pol.). www.katowice.uw.gov.pl. [dostęp 2012-03-02].
  17. a b c Katowice – Informator, red. S. Adamczyk, wyd. Urząd Miasta w Katowicach, Katowice 1993, s. 79, 80.
  18. Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach: Rejestr zabytków w Katowicach (pol.). www.wkz.katowice.pl. [dostęp 2012-03-02].
  19. Budowa kościoła i klasztoru (pol.). www.parafia.panewniki.pl. [dostęp 2012-03-02].
  20. Bonawentura Krzemień, Norbert Kubica: Katalog Prowincji Wniebowzięcia NMP Zakonu Braci Mniejszych w Polsce. Katowice: Prowincja Wniebowzięcia NMP Zakonu Braci Mniejszych (Franciszkanów) w Katowicach Panewnikach, 2006, s. 31-32. ISBN 83-901128-9-2.
  21. Spis firm na ulicy Panewnicka w mieście Katowice (pol.). www.katalog.pf.pl. [dostęp 2012-03-02].

BibliografiaEdytuj

  • Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna „Artur”, 1996. ISBN 83-905115-0-9.
  • Katowice – Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2009/2010.