Otwórz menu główne

Ulica Panewnicka w Katowicach

ulica w Katowicach

Ulica Panewnicka w Katowicach (niem. Klosterstraße[2]) – jedna z dróg w katowickiej jednostki pomocniczej Ligota-Panewniki. Łączy Ligotę, Panewniki, Wymysłów i Stare Panewniki. Prowadzi do Kochłowic – dzielnicy Rudy Śląskiej. Ulica swoją nazwę wzięła od części Katowic – Panewnik.

ulica Panewnicka
Ligota-Panewniki
Ilustracja
ulica Panewnicka
Państwo  Polska
Miejscowość Katowice
Długość 4890 m
Przebieg
Ikona wiad nad torami.svg 0m linia kolejowa 139
Ikona ulica z prawej.svg 45m ul. Franciszkańska
Ikona ulica z lewej.svg 240m ul. Zielonogórska
plac ks. Rafała Grzondziela[1]
Ikona ulica z lewej.svg 330m ul. Świdnicka
Ikona ulica z prawej.svg 465m ul. Grunwaldzka
Ikona ulica z lewej.svg 495m ul. Koszalińska
Ikona ulica z prawej.svg 540m ul. Stefana Żeromskiego
Ikona ulica z prawej.svg 595m ul. Smolna
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 675m ul. Piotrowicka
skwer Bolesława Szabelskiego
Ikona ulica z lewej.svg 810m ul. Mazurska
Ikona ulica z lewej.svg 890m ul. Kaszubska
Ikona ulica z prawej.svg 910m ul. ks. bpa T. Bromboszcza
Ikona ulica z prawej.svg 945m ul. Zagrody
Ikona ulica z lewej.svg 970m ↗ ul. Mazowiecka
↘ ul. Pomorska
Ikona ulica z lewej.svg 1035m ul. Wileńska
Ikona ulica z prawej.svg 1050m ul. Emerytalna
Ikona ulica z lewej.svg 1120m ul. Bronisławy
Ikona ulica z prawej.svg 1135m ul. Związkowa
Ikona ulica z prawej.svg 1300m plac Klasztorny
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1530m ul. Kijowska
→ ul. Medyków
Ikona ulica z lewej.svg 1620m ul. Wilhelma Rogosza
Ikona ulica z lewej.svg 1670m ul. Ustrońska
Ikona ulica z prawej.svg 1675m ul. Nizinna
Ikona ulica z lewej.svg 1730m ul. Cieszyńska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 1815m ← ul. Braci Wieczorków
→ ul. J. Karola Chodkiewicza
Ikona ulica z lewej.svg 1870m ul. Koreańska
Ikona ulica z lewej.svg 1965m ul. Japońska
Ikona ulica z prawej.svg 2010m ul. Twarda
Ikona ulica z prawej.svg 2170m ul. Krucza
Ikona ulica z prawej.svg 2205m ul. Rzeczna
Ikona ulica z prawej.svg 2300m ul. Nad Strumieniem
Ikona ulica z lewej.svg 2330m ul. Ludowa
Ikona ulica z prawej.svg 2395m ul. E. Bojanowskiego
Ikona ulica z lewej.svg 2510m ul. Smoleńska
Ikona ulica z prawej.svg światła 2530m ul. Zamiejska
Ikona ulica z lewej.svg 2740m ul. Wietnamska
Ikona ulica z lewej.svg 2895m dojazd do ul. Wietnamskiej
Ikona ulica z lewej.svg światła 3210m ul. Partyzantów
Ikona ulica z lewej.svg 3920m ul. Bałtycka
Ikona ulica most.svg 4240m rzeka Ślepiotka
Ikona ulica rondo z ulicą z lewej.svg 4325m rondo ojca Euzebiusza Huchrackiego
→ ul. Owsiana
Ikona ulica z lewej.svg 4485m ul. Łąkowa
Ikona ulica z lewej.svg 4550m ul. Koszykowa
Ikona ulica z lewej.svg 4755m ul. Kuźnicka
Ikona ulica most.svg 4890m rzeka Kłodnica
Ikona ulica.svg Znak d43.svg granica miasta (Ruda Śl.)
↓ ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego
Położenie na mapie Katowic
Mapa lokalizacyjna Katowic
ulica Panewnicka
ulica Panewnicka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Panewnicka
ulica Panewnicka
Położenie na mapie województwa śląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa śląskiego
ulica Panewnicka
ulica Panewnicka
Ziemia50°13′36,2″N 18°57′40,0″E/50,226730 18,961120

HistoriaEdytuj

Ulica Panewnicka w czasach niemieckich (do 1922 roku i w czasie II wojny światowej) nosiła nazwę Klosterstraße[2]. W latach 1831–1840 na rogu dzisiejszych ulic Panewnickiej i Łąkowej wzniesiono szkołę podstawową, czynną do lat trzydziestych XX wieku[3]. Po północnej stronie drogi w dwudziestoleciu międzywojennym Dyrekcja Kolei Państwowych wzniosła osiedle dla jej pracowników i emerytowanych kolejarzy[4]. We wrześniu 1939 Niemcy dokonali mordu w lasach panewnickich na harcerzach i powstańcach. Po wojnie ekshumowano ich zwłoki i przewieziono na cmentarz przy ulicy Panewnickiej. W 1961 odsłonięto tam pomnik na wspólnej mogile dla uczczenia pamięci pomordowanych. Od 1950 pod numerem 63 swoją siedzibę posiada prowincja Zgromadzenia Sióstr Służebniczek NMP Niepokalanie Poczętej[5]. Dnia 22 marca 1981 erygowano parafię św. Antoniego z Padwy z siedzibą w klasztorze filialnym franciszkanów przy ul. Panewnickiej 463[6]. Rejon ulicy Piotrowickiej i ulicy Panewnickiej to dawne, silnie przekształcone skrzyżowanie z lokalnymi ośrodkami usługowymi[7]. Pomiędzy ul. Panewnicką, ul. Bałtycką i ul. Partyzantów w Wymysłowie w latach 1979–1983 wybudowano osiedle mieszkaniowe, składające się z trzypiętrowych budynków[8]. Uchwałą Rady Miasta Katowic z dnia 26 kwietnia 2010 plac, położony u zbiegu ul. Piotrowickiej i ul. Panewnickiej, otrzymał nazwę skwer Bolesława Szabelskiego[9]; rondo, będące skrzyżowaniem ul. Panewnickiej i ul. Owsianej, uchwałą Rady Miasta Katowice z dnia 22 lutego 2009 otrzymało nazwę rondo ojca Euzebiusza Huchrackiego[10]; plac, leżący przed klasztorem franciszkanów, uchwałą Rady Miasta Katowice z dnia 26 lipca 2010 otrzymał nazwę plac Klasztorny[11]. W 2011 planowany jest remont mostu nad Kłodnicą[12].

 
Skrzyżowanie ulicy Panewnickiej i ulicy Piotrowickiej
 
Dom zakonny Zgromadzenia Sióstr Służebniczek NMP w Panewnikach
 
Kościół św. Antoniego Padewskiego w Starych Panewnikach
 
Okręgowy Szpital Kolejowy (ul. Panewnicka 65)

InfrastrukturaEdytuj

Według badań Urzędu Miasta Katowice z 2007 na osiedlu pomiędzy ul. Zielonogórską, ul. Panewnicką i ul. Piotrowicką udział powierzchni zabudowanej w powierzchni terenu wynosi 20%, wskaźnik intensywności zabudowy (netto) – 0,80 WIZ, średnia ważona liczby kondygnacji – 4[7]. Ulica jest drogą klasy zbiorczej; biegnie pod nią magistrala wodociągowa Ø 500 mm i sieć wodociągowa Ø 150 mm oraz kanał zbiorczy odprowadzający ścieki Ø 600 mm i gazociąg niskiego ciśnienia Ø 300 mm[13].

Ulicą kursują autobusy Komunikacyjnego Związku Komunalnego Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego (KZK GOP)[14].

Obiekty zabytkoweEdytuj

Przy ulicy Panewnickiej znajdują się następujące historyczne obiekty:

  • budynek VII Liceum Ogólnokształcącego im. Harcerzy Obrońców Katowic (ul. Panewnicka 13); wzniesiony w latach 1936–1938, przebudowany w latach pięćdziesiątych XX wieku[15]; objęty ochroną konserwatorską[15], ochronie podlegają: skala i forma historyczna, dach płaski, cechy stylowe i detale architektoniczne: ryzality, poziome oraz pionowe pasy okien, przeszklony narożnik, historyczna kolorystyka, kształt, wielkość i rozmieszczenie otworów okiennych i drzwiowych i podziały stolarki[13]; w budynku znajduje się tablica pamiątkowa, poświęcona harcerkom i harcerzom śląskim, poległym i zamęczonym w latach 1939–1945; tablice nagrobne harcerzy i powstańców śląskich zamordowanych w Katowicach w 1939 przeniesiono z mogiły na panewnickim cmentarzu[16];
  • blok mieszkalny (ul. Panewnicka 14), wybudowany w latach pięćdziesiątych XX wieku w stylu socrealizmu[15];
  • kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 22), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • fragment zespołu zabudowy kolonii urzędniczej (ul. Panewnicka 23, 25, 27); ochronie podlegają: skala wraz z formą historyczną, cechy stylowe i detale architektoniczne, kształt, wielkość, rozmieszczenie otworów okiennych i drzwiowych, ich podziały oraz płaski dach[13][15]:
    • dom mieszkalny (ul. Panewnicka 23), wzniesiony w latach czterdziestych XX wieku,
    • willa w ogrodzie (ul. Panewnicka 27), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku, w stylu funkcjonalizmu;
  • kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 24), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 28), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • willa mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 29), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • historyczna zabudowa mieszkaniowo-usługowa (ul. Panewnicka 30, 32, 34, 36, 38, 38a, 40); ochronie podlegają: skala wraz z formą historyczną, cechy stylowe i detale architektoniczne, płaski dach; kształt, wielkość oraz rozmieszczenie otworów okiennych i drzwiowych, ich podziały, zachowana prosta forma ogrodzeń oraz starodrzew[13]:
    • kamienica mieszkalna (ul. Panewnicka 30), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku, w stylu funkcjonalizmu,
    • willa w ogrodzie (ul. Panewnicka 34), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku, w stylu funkcjonalizmu,
    • kamienica w ogrodzie (ul. Panewnicka 36/38), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku, w stylu funkcjonalizmu,
    • willa w ogrodzie (ul. Panewnicka 38a), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku, w stylu funkcjonalizmu,
    • kamienica – dawna restauracja i pensjonat (ul. Panewnicka 40), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku;
  • willa mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 31), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • willa mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 35), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 39), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 41), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • domy mieszkalne pracowników kolei (ul. Panewnicka 48/50, 60), wybudowane w latach trzydziestych XX wieku w stylu modernizmu[15];
  • budynki mieszkalne (ul. Panewnicka 52/54), wzniesione w latach trzydziestych XX wieku[15];
  • domy mieszkalne pracowników kolei (ul. Panewnicka 56/58), wybudowane w latach trzydziestych XX wieku w stylu modernizmu[15];
  • kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 62), wzniesiona w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • klasztor SS Służebniczek (ul. Panewnicka 63), wzniesiony w dwudziestoleciu międzywojennym w stylu funkcjonalizmu/modernizmu[15];
  • dom mieszkalno-usługowy (ul. Panewnicka 67)[15];
  • budynek przedszkola (ul. Panewnicka 73)[15];
  • dawny ratusz gminy – obecnie poczta (ul. Panewnicka 75), wzniesiony w pierwszej ćwierci XX wieku w stylu modernizmu/historyzmu[15];
  • zespół kościoła i klasztoru ojców franciszkanów (ul. Panewnicka 76)[17]; wpisany do rejestru zabytków dnia 19 lutego 1973 (nr rej.: 1202/73); zbudowany w latach 1905–1908 według planów brata Mansuetusa Fromma OFM, w stylu neoromańskim[18]; w skład zespołu wchodzą:
  • kamienica mieszkalna (ul. Panewnicka 77)[15];
  • dom mieszkalno-usługowy (ul. Panewnicka 79)[15];
  • budynek klasztoru sióstr służebniczek śląskich (Dom św. Anny, ul. Panewnicka 84), wzniesiony na początku XX wieku w stylu modernizmu/historyzmu[15];
  • dom mieszkalno-usługowy (ul. Panewnicka 88)[15];
  • dom mieszkalno-usługowy (ul. Panewnicka 96)[15];
  • dom mieszkalno-usługowy (ul. Panewnicka 98)[15];
  • dom mieszkalno-usługowy (ul. Panewnicka 100)[15];
  • kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 105), wybudowana w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 124b), wybudowana w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • kamienica mieszkalna w ogrodzie (ul. Panewnicka 126), wybudowana w latach trzydziestych XX wieku w stylu funkcjonalizmu[15];
  • kamienica mieszkalna (ul. Panewnicka 142), wzniesiona na przełomie XIX i XX wieku w stylu historyzmu, później przebudowana[15];
  • budynek szkoły (ul. Panewnicka 172), wzniesiony w pierwszej ćwierci XX wieku w stylu modernizmu, rozbudowany w drugiej połowie XX wieku[15]; obecnie swoją siedzibę pod numerem 172 ma Szkoła Podstawowa nr 9 im. Jana Brzechwy;
  • zagroda wiejska (ul. Panewnicka 254), wybudowana w 1853, przebudowana w 1922[15];
  • krzyż na postumencie (ul. Panewnicka 260), wzniesiony na początku XX wieku[15];
  • kapliczka murowana (ul. Panewnicka 274a), wybudowana na początku XX wieku[15];
  • dawny pensjonat – tzw. „zameczek myśliwski” (ul. Panewnicka 374b), wzniesiony na początku XX wieku, później przebudowany, obecnie dom opieki[15];
  • dom w ogrodzie (ul. Panewnicka 435), wybudowany w drugiej połowie XIX wieku w stylu historyzmu, później przebudowany[15];
  • dom w ogrodzie (ul. Panewnicka 439)[15].

PomnikiEdytuj

Przy ul. Panewnickiej zlokalizowane są następujące pomniki i obeliski:

InstytucjeEdytuj

Przy ulicy Panewnickiej swoją siedzibę mają[21]:

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Urząd Miasta Katowice: pl. ks. Rafała Grzondziela (pol.) www.katowice.pl [dostęp 2012-03-02]
  2. a b Straßenverzeichnis aller Straßen von Kattowitz (niem.). www.grytzka-genealogie.de. [dostęp 2012-03-02].
  3. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna „Artur”, 1996, s. 195. ISBN 83-905115-0-9.
  4. Andrzej Złoty: Ligota, Murcki... i inne szkice historyczne. Katowice: Bractwo Gospodarcze Związku Górnośląskiego, 2008, s. 38. ISBN 978-83-7593-014-6.
  5. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna „Artur”, 1996, s. 198. ISBN 83-905115-0-9.
  6. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna „Artur”, 1996, s. 202. ISBN 83-905115-0-9.
  7. a b Urząd Miasta Katowice: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, Cz. 1, Uwarunkowania zagospodarowania przestrzennego (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2012-03-02].
  8. Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna „Artur”, 1996, s. 252. ISBN 83-905115-0-9.
  9. Urząd Miasta Katowice: Uchwała nr LVII/1173/10 Rady Miasta Katowice z dnia 26 IV 2010 r. w sprawie nadania nazwy placowi położonemu na terenie miasta Katowice „Skwer Bolesława Szabelskiego” (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2012-03-02].
  10. Urząd Miasta Katowice: Uchwała nr XXXVII/783/09 Rady Miasta Katowice z dnia 22 lutego 2009 r. w sprawie nadania nazwy placowi położonemu na terenie miasta Katowice (Rondo Ojca Euzebiusza Huchrackiego) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2012-03-02].
  11. Urząd Miasta Katowice: Uchwała nr LXII/1252/10/783/09 Rady Miasta Katowice z dnia 26 lipca 2010 r. w sprawie nadania nazwy placowi położonemu na terenie miasta Katowice „Plac Klasztorny” (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2012-03-02].
  12. Katowice. Lista ulic do remontów w 2011 roku (pol.) www.katowice.gazeta.pl [dostęp 2012-03-02].
  13. a b c d Urząd Miasta Katowice: Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w obszarze fragmentu terenu górniczego Katowickiego Holdingu Węglowego S.A. KWK „Wujek”, obejmującego obszar położony w rejonie ulic: Panewnickiej - Piotrowickiej w dzielnicy Ligota w Katowicach (pol.). www.bip.katowice.eu. [dostęp 2012-03-02].
  14. KZK GOP: Kursy dla przystanku Ligota Panewnicka (pol.). www.rozklady.kzkgop.pl. [dostęp 2012-03-02].
  15. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al Urząd Miasta Katowice: Wartości dziedzictwa kulturowego (załącznik 1.9) (pol.). www.bip.um.katowice.pl. [dostęp 2012-03-02].
  16. a b Śląski Urząd Wojewódzki w Katowicach: Ewidencja miejsc pamięci województwa śląskiego: miasto Katowice (pol.). www.katowice.uw.gov.pl. [dostęp 2012-03-02].
  17. a b c Katowice – Informator, red. S. Adamczyk, wyd. Urząd Miasta w Katowicach, Katowice 1993, s. 79, 80.
  18. Śląski Wojewódzki Konserwator Zabytków w Katowicach: Rejestr zabytków w Katowicach (pol.). www.wkz.katowice.pl. [dostęp 2012-03-02].
  19. Budowa kościoła i klasztoru (pol.). www.parafia.panewniki.pl. [dostęp 2012-03-02].
  20. Bonawentura Krzemień, Norbert Kubica: Katalog Prowincji Wniebowzięcia NMP Zakonu Braci Mniejszych w Polsce. Katowice: Prowincja Wniebowzięcia NMP Zakonu Braci Mniejszych (Franciszkanów) w Katowicach Panewnikach, 2006, s. 31-32. ISBN 83-901128-9-2.
  21. Spis firm na ulicy Panewnicka w mieście Katowice (pol.). www.katalog.pf.pl. [dostęp 2012-03-02].

BibliografiaEdytuj

  • Lech Szaraniec: Osady i osiedla Katowic. Katowice: Oficyna „Artur”, 1996. ISBN 83-905115-0-9.
  • Katowice – Plan miasta, wyd. Demart SA, Warszawa 2009/2010.