Ulica Podwale w Warszawie

ulica w Warszawie

Ulica Podwale – ulica w śródmieściu Warszawy.

Ulica Podwale w Warszawie
Stare Miasto
Obiekt zabytkowy nr rej. 435 z 1.07.1965 (założenie urbanistyczne)
Ilustracja
Ulica Podwale na wysokości ulicy Piekarskiej
Państwo

 Polska

Województwo

 mazowieckie

Miejscowość

Warszawa

Długość

500 m

Przebieg
Ikona ulica początek T.svg 0m ul. Nowomiejska
Ikona ulica z prawej.svg 150m ul. J. Kilińskiego
Ikona ulica z lewej.svg 185m ul. Wąski Dunaj
Ikona ulica z lewej.svg 305m ul. Piekarska
Ikona ulica z prawej.svg 320m ul. Kapitulna
Ikona ulica plac.svg 500m ul. Senatorska, pl. Zamkowy
Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Ulica Podwale w Warszawie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Ulica Podwale w Warszawie”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Ulica Podwale w Warszawie”
Ziemia52°14′53,6″N 21°00′37,0″E/52,248222 21,010278
Ulica w 1916
Ulica Podwale przy Kilińskiego, pierwszy budynek z lewej – oficyna pałacu Raczyńskich (nr 23)

HistoriaEdytuj

Biegnąca łukiem ulica Podwale powstała u stóp murów miejskich i fosy otaczających Stare Miasto. Początkowo zwana była ulicą Zawalną. W miarę powiększania się miasta budowane tu były kamienice bogatszych mieszczan i arystokracji, stopniowo opuszczających panującą wewnątrz murów ciasnotę. W XVIII wieku przy Podwalu znajdowało się 5 pałaców, 11 kamienic, 19 domów mieszczan, 2 dworki, stajnie, jatki, szpital miejski oraz kilka kantorów bankierskich[1]. Z czasem jednak prestiż ulicy spadł i zapełniła się ona ścisłą zabudową, w którą włączone były historyczne mury.

W 1881 ulicą poprowadzono linię tramwaju konnego.

W kwietniu 1922 w kamienicy pod numerem 15 otwarto Muzeum Wojska[2][3].

Do 1944 ulica po obu stronach była zabudowana kamienicami[4].

W czasie powstania warszawskiego, 13 sierpnia 1944, wieczorem u zbiegu Podwala i Kilińskiego (pomiędzy numerami 1 i 3) doszło do wybuchu niemieckiego pojazdu przeznaczonego do podkładania ładunków wybuchowych typu Borgward Sd.Kfz.301, który powstańcy zdobyli podczas odpierania ataku Niemców na barykadę na Podwalu. W wybuchu zginęło około 300 osób, zarówno powstańców, jak i cywilów, a wiele odniosło rany[5]. Kontuzjowany został m.in. generał Tadeusz Bór-Komorowski, który znajdował się w tym czasie w pałacu Raczyńskich[6].

Po 1945 nie odbudowano budynków po parzystej stronie ulicy, odsłaniając mury obronne.

W 1965 ulica jako założenie urbanistyczne została wpisana do rejestru zabytków[7].

Jest ulicą jednokierunkową.

Ważniejsze obiektyEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 650. ISBN 83-01-08836-2.
  2. Otwarcie Muzeum Wojska w Warszawie. „Nowości Illustrowane”. Nr 20, s. 2-3, 20 maja 1922. 
  3. Dzieje Muzeum Wojska Polskiego. muzeumwp.pl. [dostęp 2022-12-28].
  4. Jerzy S. autor link=Jerzy Stanisław Majewski Majewski: Warszawa na starych pocztówkach. Warszawa: Agora, 2013, s. 10. ISBN 978-83-268-1238-5.
  5. Władysław Bartoszewski: 1859 dni Warszawy. Kraków: Wydawnictwo Znak, 2008, s. 740. ISBN 978-83-240-10578. OCLC 938718461. (pol.).
  6. Adam Borkiewicz: Powstanie warszawskie 1944. Zarys działań natury wojskowej. Instytut Wydawniczy "PAX", 1969, s. 159.
  7. Zestawienie zabytków nieruchomych. Wykaz zabytków nieruchomych wpisanych do rejestru zabytków – stan na 30 września 2021 r. Woj. mazowieckie (Warszawa). [w:] Narodowy Instytut Dziedzictwa [on-line]. nid.pl. s. 47. [dostęp 2021-11-01].