Ulica Romualda Traugutta w Radomiu

ulica w Radomiu

Ulica Romualda Traugutta w Radomiu – ulica w dzielnicy Śródmieście i Planty[1]. Łączy ulicę Żeromskiego z placem Dworcowym. Krzyżuje się z ulicami Tochtermana, Piłsudskiego, Moniuszki, Narutowicza, Mickiewicza, Bogusławskiego, Planty, Poniatowskiego oraz Beliny-Prażmowskiego. Jedna z najdłuższych ulic zabytkowej części radomskiego Śródmieścia.

ulica Romualda Traugutta
Śródmieście, Planty
Ilustracja
Dworzec kolejowy w Radomiu. Widok od strony ul. Romulada Traugutta.
Państwo  Polska
Miejscowość Radom
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg ul. ks. J. Poniatowskiego
Ikona ulica z lewej.svg ul. Planty
Ikona ulica z lewej.svg ul. Planty
Ikona ulica z lewej.svg ul. W. Bogusławskiego
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. A. Mickiewicza / ul. L. Waryńskiego
Ikona ulica z prawej.svg ul. S. Moniuszki
Ikona ulica z lewej.svg ul. G. Narutowicza
Ikona ulica z prawej.svg ul. J. Piłsudskiego
Ikona ulica z lewej.svg ul. M. Kopernika
Ikona ulica z lewej.svg ul. A. Tochtermana
Ikona ulica deptak z prawej.svg ul. S. Żeromskiego
Położenie na mapie Radomia
Mapa lokalizacyjna Radomia
ulica Romualda Traugutta
ulica Romualda Traugutta
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Romualda Traugutta
ulica Romualda Traugutta
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
ulica Romualda Traugutta
ulica Romualda Traugutta
51,399195°N 21,149487°E/51,399195 21,149487

HistoriaEdytuj

Przed 1885 obecna ulica stanowiła część traktu prowadzącego z Radomia przez Skaryszew i Iłżę do Sandomierza. Ulicę wytyczono w związku z budową kolei Iwanogrodzko-Dąbrowskiej (1883–1885)[2].

NazwaEdytuj

Nazwa ulicy wielokrotnie ulegała zmianom[2]:

  • 1885 – 1932: ul. Długa
  • 1932 – 1942: ul. Traugutta
  • 1942 – 1945: Bahnhofstrasse
  • od 1945: ul. Traugutta

ArchitekturaEdytuj

Zabudowa ulicy jest zróżnicowana. Dominują budynki powstałe od XIX do I poł. XX wieku. Najbardziej istotne pod względem architektonicznym są:

  • nr 62budynek d. Hotelu Francuskiego. Działający w latach 1886 – 1971 hotel był jednym z najlepszych w Radomiu. Wnętrze budynku zdobiły cenne polichromie.
  • nr 61budynek d. szkoły Ludwika Lorentza (ojca Stanisława Lorentza, działającej w latach 1896 – 1901, zamkniętej przez władze carskie z powodu patriotycznego modelu wychowania młodzieży),
  • nr 61a – kampus Wyższej Szkoły Handlowej w Radomiu
  • nr 40secesyjny dom na rogu z ulicą Piłsudskiego 2, zbudowany w 1911,
  • nr 34modernistyczny budynek z lat trzydziestych XX wieku. W okresie międzywojennym mieściła się w nim prywatna klinika położniczo-ginekologiczna dr Feliksa Żabnera[3]. W 1947 budynek został zakupiony przez gminę kościoła Adwentystów Dnia Siódmego i do 2012 roku pozostawał jej siedzibą[2]
  • nr 32modernistyczna kamienica z lat trzydziestych XX wieku,
  • nr 32a – przykład niemieckiej, modernistycznej architektury mieszkalnej z okresu faszystowskiego,
  • nr 17a i 17bsocrealistyczna zabudowa osiedla Planty, powstała na miejscu domów czynszowych zniszczonych w wyniku bombardowań w czasie II wojny światowej,
  • w najbliższym otoczeniu ulicy Traugutta znajduje się budynek d. elektrowni miejskiej z 1901. W zrewitalizowanym w latach 2010 – 2015[4] gmachu mieści się, posiadające jedną z największych i najlepszych kolekcji sztuki współczesnej w Polsce[4], Mazowieckie Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia”.

Oś ulicy od stronu południowej zamyka gmach dworca kolejowego. Budynek wzniesiony w 1895 według projektu Adolfa Schimmelpfenniga przebudowano gruntownie w okresie międzywojennym[2][5].

Rejestr zabytków

Do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa wpisane są następujące obiekty[6]:

  • nr 36 – dom, pocz. XX w.
  • nr 38 – dom z oficyną, 1. ćw. XX w.
  • nr 40 – (Piłsudskiego 2) dom, pocz. XX w.
  • nr 43 – kamienica, 1900
  • nr 45 – dom, XIX/XX w.
  • nr 51 – dom, 1896
Gminna ewidencja zabytków

Do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Radomia, oprócz obiektów z rejestru zabytków, wpisane są też budynki[7]:

  • nr 6 – dom murowany, 4. ćw. XIX w.
  • nr 8 – dom murowany, 4 ćw. XIX w.
  • nr 10 – dom murowany, 4. ćw. XIX w.
  • nr 12 – dom murowany, lata 20. XX w.
  • nr 13 – dom murowany, lata 20. XX w.
  • nr 17, 17a, 17b (Bogusławskiego 1) – domy murowane, lata 20. XX w.
  • nr 18 – dom murowany, lata 20. XX w.
  • nr 20 – dom murowany, lata 20. XX w.
  • nr 32 – budynek mieszkalny, 1925
  • nr 32a – budynek mieszkalny, 1940
  • nr 34 – budynek murowany, lata 20. XX w.
  • nr 36 – dom murowany, pocz. XX w.
  • nr 38 – dom murowany, 1 ćw. XX w.
  • nr 39 – dom murowany, pocz. XX w.
  • nr 41 – budynek mieszkalny, 1. ćw. XX w.
  • nr 44 – dawne Prywatne Gimnazjum Żeńskie Marii Gaj, murowane, d. stajnie przy gimnazjum, koniec XIX w.
  • nr 46 – oficyna prawa, murowana, oficyna lewa, murowana, dom murowany, 4. ćw. XIX w.
  • nr 51a – dom murowany, XIX w.
  • nr 52 – oficyna murowana, pocz. XX w.
  • nr 53 – dom murowany, pocz. XX w.
  • nr 55 – dom murowany, pocz. XX w.
  • nr 61 – d. Szkoła Lorentza, ob. Zespół Szkół Ekonomicznych, murowany, 4. ćw. XIX w.
  • nr 62 – budynek, dawny Hotel Francuski, murowany, koniec XIX w.
  • nr 62 – dom murowany, 4. ćw. XIX w.

Pomniki[8]Edytuj

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. BIP UM Radom, Uchwała nr 330/2012 w sprawie podziału Radomia na obszary Systemu Informacji Miejskiej
  2. a b c d J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 279–280
  3. R. Metzger, Radom między wojnami: opowieść o życiu miasta 1918 – 1939, Łódź – Radom 2012, s. 52
  4. a b Nasza inwestycja – budowa siedziby MCSW Elektrownia (pol.).
  5. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, s. 53
  6. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo mazowieckie. 2018-09-30. [dostęp 2019-10-16].
  7. Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy miasta Radomia na lata 2017–2020 2017 ↓, s. 80–82, 88.
  8. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, s. 195

BibliografiaEdytuj