Otwórz menu główne

Ulica Skaryszewska w Warszawie

ulica w Warszawie

Ulica Skaryszewska – ulica o długości ok. 500 metrów, znajdująca się w północnej części Kamionka. Jedna z najstarszych i najbogatszych historycznie ulic Kamionka.

Flag of Warsaw.svg Warszawa
ulica
Skaryszewska
Kamionek
Długość: 410m
Ulica Skaryszewska
Ulica Skaryszewska
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg 0m Ul. Targowa
Ikona ulica z lewej.svg 30m Droga Wewnętrzna
Ikona ulica z prawej.svg 55m Droga Wewnętrzna
Ikona ulica z prawej.svg 70m Droga Wewnętrzna
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 240m Ul.Lubelska
Ikona ulica koniec T.svg 410m Ul.Lubelska
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
ulica Skaryszewska
ulica Skaryszewska
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Skaryszewska
ulica Skaryszewska
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
ulica Skaryszewska
ulica Skaryszewska
Ziemia52°14′58,8″N 21°02′59,5″E/52,249667 21,049861
Poeta Tadeusz Borowski

W 2012 r., z okazji zbliżającego się Euro 2012, ulica przeszła gruntowną rewitalizację[1].

Spis treści

PrzebiegEdytuj

Ulica Skaryszewska wypada z ul. Targowej na wysokości alei Zielenieckiej i biegnie na północny wschód w kierunku dworca. Po ok. 230 metrach przecina ul. Lubelską, aby następnie zakończyć się na pętli autobusowej Dworzec Wschodni Lubelska[1].

Po obydwu stronach ulicy są chodniki, nie ma natomiast wytyczonej ścieżki rowerowej[2].

HistoriaEdytuj

PoczątkiEdytuj

Historia ulicy sięga 1883 r., kiedy to została wytyczona jako droga dojazdowa do Dworca Kolei Terespolskiej[3] na terenie dawnego Skaryszewa, stąd też jej nazwa[1]. Pierwotnie łączyła ul. Wołową z późniejszym Dworcem Wschodnim[1].

W 1927 roku Pallotyni nabyli dawną kaplicę mariawicką i przekształcili ją w kaplicę pod wezwaniem Chrystusa Króla Pokoju[4]. Siedem lat później przy Skaryszewskiej 8 ulokował się Zespół Szkół nr 3 oraz Szkoła Powszechna nr 3.

Podczas II wojny światowejEdytuj

 
Dworzec Terespolski[5] do którego prowadziła ulica

Dwa lata po wybuchu II wojny światowej budynek przejęli Niemcy, którzy zorganizowali tu obóz przejściowy dla wywożonych na przymusowe roboty do Niemiec[6][7]. Zarządcą tego obozu (zwanego przez warszawiaków Obozem na Skaryszewskiej lub od niemieckiej nazwy DurchgangslagerDulagiem na Skaryszewskiej) był Eugen Bollongino, na którego udany zamach w ramach Akcji „Główki” został przeprowadzony 8 czerwca 1944 r.[8][9][10][11] 27 sierpnia tegoż samego roku obóz został ostateczne zamknięty[12], natomiast ślady po wojnie cały czas nosi budynek oznaczony numerem 8, w którym znajduje się Izba Pamięci[12].

Po wojnieEdytuj

Pod koniec lat 50 ubiegłego wieku na styk ulic Skaryszewskiej i Lubelskiej został przeniesiony kultowy bazar „Ciuchy”, który istniał tam przez 14 lat, aż do roku 1973, kiedy to na stałe przeniósł się do Rembertowa[13]. Trzy lata później kościół należący do zgromadzenia pallotynów został mianowany kościołem parafialnym nowo powstałej parafii św. Wincentego Pallottiego[4].

Upamiętnienie historiiEdytuj

W 1994 roku z okazji 50 rocznicy wybuchu powstania warszawskiego w miejscu rampy służącej do wywózki ludności powstał krzyż, do którego w 2015 doczepiono tabliczkę upamiętniającą Dulag nr 1[1].

PAMIĘCI DZIESIĄTKÓW TYSIĘCY POLAKÓW

DEPORTOWANYCH Z NIEMIECKIEGO

OBOZU DURCHGANGSLAGER NR 1

NA ROBOTY PRZYMUSOWE DO NIEMIEC

W LATACH 1941–1940

Natomiast w samej szkole powstała Izba Pamięci[1].

W latach 60 XX wieku na fasadzie szkoły[14]została umieszczona tablica o treści[15]:

Tu znajdował się hitlerowski

obóz przejściowy, z którego

w latach 1940–1944 wywieziono

kilkadziesiąt tysięcy Polaków

na roboty przymusowe do

obozów pracy w Niemczech

Zdjęcia historyczneEdytuj

PrzyszłośćEdytuj

  • Firma TBS Warszawa Południe zapowiedziała, że do marca 2020 roku odda do użytku inwestycję nazwaną „TARGOWA/SKARYSZEWSKA”. Będzie to 85-mieszkaniowy budynek mieszkalny z garażem podziemnym[16].

Skaryszewska w sztuceEdytuj

Skaryszewska w piosenceEdytuj

Siekiera, motyka, piłka, deska,
Ta ulica Skaryszewska
Siekiera motyka i dwie deski,
Już jesteśmy na Skaryszewskiej
— Nieznany, Piosenka „Siekiera,motyka”

Skaryszewska w literaturzeEdytuj

Latem, jesienią, zimą i wiosną uliczka [Skaryszewska – przyp. autora] – ślepa, wybrukowana kocimi łbami, śmierdząca zgnilizną otwartych rynsztoków, uliczka zgubiona miedzy grząskim jak przegniły trup polem a szeregiem zmurszałych, parterowych domów mieszczących pralnię, fryzjera, mydlarnię, parę sklepików spożywczych i obskurny bar – dzień w dzień pęczniała wzbierającym, rozfalowanym tłumem, który podpływał pod betonowe mury szkoły, wyciągał twarze ku nowoczesnym oknom, ku pokrytemu czerwoną karpiówką dachowi, podnosił głowy, wymachiwał rękoma i krzyczał. Ujęty jak w groble w dwa szeregi policjantów, tłum odpływał korytem ulicy, odchodził aż do placu leżącego u jej wylotu, skąd otwierała się miła oczom perspektywa na zapuszczone mielizny nad rzeką, porosłe kępami postrzępionej wikliny i pokryte z rzadka liszajami śniegu, na most nad leżącą na migotliwym nurcie mgłą, na żółte, pastelowe domy miasta, roztapiające się w czystym, spokojnym, błękitnym niebie – kłębił się rozpaczliwie na placu i znowu powracał z krzykiem.
— Tadeusz Borowski, Pożegnanie z Marią

Skaryszewska w spektaklachEdytuj

  • W 2015 roku powstał spektakl pt. „Róża ze Skaryszewskiej” w reżyserii Dariusza Kunowskiego, który opowiada życiu mieszkańców ulicy na przestrzeni lat.[19]
Powojenna warszawska Praga, dżinsy z „Ciuchów”, Elvis Presley i ludzie tworzący swoją własną małą wielką historię miasta. W teatrze Scena Lubelska 30/32 już od grudnia zobaczyć będzie można nowy niezwykły spektakl pt. „Róża ze Skaryszewskiej”, poświęcony przeszłości ulicy Skaryszewskiej i jej mieszkańców. Zainspirowany jest on przede wszystkim wspomnieniami prażanki Róży Karweckiej, która mieszka na tej ulicy od roku 1945 aż do dziś.
— Teatr Scena Lubelska 30/32

Ważniejsze budynkiEdytuj

  • Kościół pw. Chrystusa Króla Pokoju[4]
  • Pallotinum – Dewocjonalia[20]
  • Pallotyńskie Biuro Pielgrzymkowo-Turystyczne[21]
  • Centrum Kultur Świata[22]
  • Klub Sąsiada Skaryszewska[23]
  • Zespół Szkół nr 89[24]
 
Kościół Pallotynów

CiekawostkiEdytuj

  • Zimą 2007 r. w kościele pw. Chrystusa Króla Pokoju spłonął obraz Adama Styki[25].
  • W kwietniu 2012 r. w związku z planowanym remontem na ulicy ustawiono znak informujący o zakazie parkowania, jednak z powodu błędnego ustawienia straż miejska odholowała ponad 15 samochodów[26].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f Ulica Skaryszewska - Praga Południe | Warszawa, www.twoja-praga.pl [dostęp 2018-11-02] (pol.).
  2. Mapa rowerowa | Rowerowa Warszawa, rowery.um.warszawa.pl [dostęp 2018-11-03] (ang.).
  3. Dworzec Terespolski - Twoja Praga, www.twoja-praga.pl [dostęp 2018-11-03] (pol.).
  4. a b c Parafia św. Wincentego Pallottiego w Warszawie - Księża Pallotyni - Kontakt, www.skaryszewska.pl [dostęp 2018-11-03].
  5. Obecnie w ruinie. Patrz:http://metrowarszawa.gazeta.pl/metrowarszawa/56,141636,21641397,warszawa-wczoraj-i-dzis.html.
  6. Historia Kamionka - wiek XX - obóz przy Skaryszewskiej - Rada Osiedla Kamionek, „Rada Osiedla Kamionek” [dostęp 2018-11-03] (pol.).
  7. Poland, Ministerstwo Obrony Narodowej, Przegląd historyczno-wojskowy., Warszawa: Ministerstwo Obrony Narodowej, 2000, ISSN 16406281 [dostęp 2018-11-03] (pol.).
  8. Ślaski, Jerzy., Polska walcząca, wyd. Wyd. 2., popraw. i uzup, Warszawa: Instytut Wydawniczy Pax, 1990, ISBN 83-211-1428-8, OCLC 23661389 [dostęp 2018-11-03].
  9. Aleksander Kunicki, Cichy front: ze wspomnień oficera wywiadu dywersyjnego dyspozycyjnych oddziałów Kedywu, KG, AK, Pax, 1969 [dostęp 2018-11-03] (pol.).
  10. Powałkiewicz, Juliusz., Praga. Warszawskie Termopile 1944, Warszawa: ASKON, 2000, ISBN 83-87545-33-3, OCLC 52552682 [dostęp 2018-11-03].
  11. Barbara Ratyńska, Ludność i gospodarka Warszawy i okręgu pod okupacją hitlerowską, Książka i Wiedza, 1982 [dostęp 2018-11-03] (pol.).
  12. a b Według p. Barbary Kowalskiej https://www.youtube.com/watch?v=ZSw0mXbvYC0&t=293s.
  13. Bazar „Ciuchy” - Twoja Praga, www.twoja-praga.pl [dostęp 2018-11-03] (pol.).
  14. Chodzi o Szkołę mieszczącą się w budynku pod numerem 8.
  15. Powałkiewicz, Juliusz., Praga. Warszawskie Termopile 1944, Warszawa: ASKON, 2000, ISBN 83-87545-33-3, OCLC 52552682 [dostęp 2018-11-03].
  16. PROJEKTY INWESTYCYJNE | TBS, www.tbswarszawapoludnie.pl [dostęp 2018-11-03] (pol.).
  17. zakazana piosenka – Siekiera, motyka | Tekst piosenki, tłumaczenie i teledysk, iSing [dostęp 2018-11-02] (pol.).
  18. Tadeusz Borowski 1922–1951 - Ulica Skaryszewska - Internetowy warszawski przewodnik literacki, „Internetowy warszawski przewodnik literacki”, 11 września 2014 [dostęp 2018-11-03] (pol.).
  19. Wydarzenia - Spektakl „Róża ze Skaryszewskiej” w teatrze Scena Lubelska - Kulturalna Warszawa, „Kultruralna Warszawa” [dostęp 2018-11-03] (pol.).
  20. Kontakt i lokalizacja, www.apostolicum.pl [dostęp 2018-11-03] (pol.).
  21. PEREGRINUS | kontakt, www.bp.ecclesia.org.pl [dostęp 2018-11-03] (ang.).
  22. Centrum Kultur Świata zaprasza! | Centrum Kultur Świata, www.centrumkulturswiata.pl [dostęp 2018-11-03] (pol.).
  23. Klub Sąsiada Skaryszewska, www.facebook.com [dostęp 2018-11-03] (pol.).
  24. o nas – skaryszewska, skaryszewska.edu.pl [dostęp 2018-11-03] (pol.).
  25. Administrator, Parafia św. Wincentego Pallottiego w Warszawie - Księża Pallotyni - Historia parafii, www.skaryszewska.pl [dostęp 2018-11-02].
  26. Z zaskoczenia ustawili zakaz. Odholowali już 15 samochodów - Praga Południe, tvnwarszawa.tvn24.pl [dostęp 2018-11-03].

Linki zewnętrzneEdytuj