Ulica Stanisława Moniuszki w Radomiu

ulica w Radomiu
Ten artykuł dotyczy ulicy. Zobacz też: inne artykuły noszące tę nazwę.

Ulica Stanisława Moniuszki – ulica w dzielnicy Śródmieście w Radomiu.

ulica Stanisława Moniuszki
Śródmieście
Ilustracja
Ulica Stanisława Moniuszki w Radomiu – widok w kierunku ulicy Stefana Żeromskiego. Na dalszym planie widoczny gmach d. Banku Państwa.
Państwo  Polska
Miejscowość Radom
Długość ok. 510 m
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg ul. Traugutta
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 200 m ul. Sienkiewicza
Ikona - koniec ulicy w postaci skrzyżowania T z deptakiem.svg 510 m ul. Żeromskiego
Położenie na mapie Radomia
Mapa lokalizacyjna Radomia
ulica Stanisława Moniuszki
ulica Stanisława Moniuszki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Stanisława Moniuszki
ulica Stanisława Moniuszki
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
ulica Stanisława Moniuszki
ulica Stanisława Moniuszki
51,397704°N 21,153901°E/51,397704 21,153901

Łączy ulicę Żeromskiego z ulicą Traugutta[1]. Krzyżuje się z ulicą Sienkiewicza. Ulica ma status drogi gminnej[1].

HistoriaEdytuj

Ulica zbudowana została na przełomie lat osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XIX wieku. Pierwotnie planowano doprowadzenie jej do ulicy Świeżej (obecnie Kelles-Krauza)[2].

NazwaEdytuj

Nazwa ulicy wielokrotnie ulegała zmianom[2]:

  • II połowa XIX w. – 1919: ul. Kościelna
  • 1919 – 1939: ul. Stanisława Moniuszki
  • 1939 – 1945: Ostlandstraße
  • od 1945: ul. Stanisława Moniuszki

Architektura[3]Edytuj

Zabudowa ulicy kształtowała się od II połowy XIX niemal do końca XX wieku i jest bardzo zróżnicowana pod względem stylów architektonicznych. Na odcinku pomiędzy ulicami Żeromskiego i Sienkiewicza dominuje dziewiętnastowieczna zabudowa czynszowa, natomiast na odcinku pomiędzy ulicami Sienkiewicza i Traugutta style dominujące to modernizm z okresu międzywojennego oraz socrealizm. Jedynym przykładem architektury postmodernizmu jest budynek domu handlowego Sezam, usytuowany na rogu z ulicą Żeromskiego. Ciekawe pod względem architektonicznym są domy mieszkalne zbudowane w okresie okupacji niemieckiej, utrzymane w stylu faszystowskiego modernizmu lat trzydziestych.

Najważniejsze obiekty:

Rejestr zabytków

Do rejestru zabytków Narodowego Instytutu Dziedzictwa wpisane są następujące obiekty[9]:

  • nr 9Gmach Powiatowego Związku Samorządowego, 1927
  • nr 11 – dom, XIX w.
  • nr 14a – kamienica, 1925
  • nr 17 – dom, koniec XIX w.
  • nr 18 – kamienica z oficynami, XIX/XX w.
  • nr 19 – dom, 1890
  • nr 20 – dom, XIX w.
  • nr 24 – budynek, koniec XIX w.
  • nr 26 (Żeromskiego 44) – dom, 1910
Gminna ewidencja zabytków

Do Gminnej Ewidencji Zabytków Miasta Radomia, oprócz budynków z rejestru zabytków, wpisane są też obiekty (stan z 2017)[10]:

  • nr 7 (Sienkiewicza 6) – 1898
  • nr 10 – dom murowany, 4. ćw. XIX w.
  • nr 12 – dom murowany, 4. ćw. XIX w.
  • nr 15 – dom murowany, 4. ćw. XIX w.
  • nr 16 – dom murowany, 4. ćw. XIX w.
  • nr 21 – dom murowany, 4. ćw. XIX w.
  • nr 22 – dom murowany, 4. ćw. XIX w.

GaleriaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Wykaz oraz przebieg dróg krajowych, wojewódzkich, powiatowych i gminnych na terenie Radomia. Miejski Zarząd Dróg i Komunikacji w Radomiu, 2019-04. [dostęp 2019-10-17].
  2. a b J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, Radom 2009, s. 278
  3. red. W. Kalinowski, Urbanistyka i architektura Radomia, Lublin 1975
  4. R. Metzger, Radom między wojnami: opowieść o życiu miasta 1918 – 1939, Łódź – Radom 2012, s. 52
  5. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, s. 279
  6. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, s. 28
  7. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, s. 101-102
  8. J. Sekulski, Encyklopedia Radomia, s. 41, 44, 278
  9. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo mazowieckie. 2018-09-30. [dostęp 2019-10-16].
  10. Gminny program opieki nad zabytkami dla gminy miasta Radomia na lata 2017–2020 2017 ↓, s. 66.

BibliografiaEdytuj