Ulica Stefana Jaracza w Łodzi

ulica w Łodzi

Ulica Stefana Jaraczaulica w Łodzi położona w dzielnicy Śródmieście. Liczy 1,85 km długości i krzyżuje się z 10 ulicami. Wszystkie z nich, oprócz ulicy Piramowicza, przecinają ją. Ulica Stefana Jaracza przebiega równoleżnikowo od skrzyżowania z ulicą Kopcińskiego do skrzyżowania z ulicą Piotrkowską, przechodząc następnie w ulicę Więckowskiego. Ulica na całej długości jest jednokierunkowa, a ruch odbywa się ze wschodu na zachód[1].

ulica Stefana Jaracza
Centrum, Fabryczna
Ilustracja
Kamienica na rogu ulic Jaracza i Kilińskiego
Państwo

 Polska

Miejscowość

Łódź

Długość

1,85 km

Przebieg
Ikona ulica początek T.svg światła 0 m ul. dr. Stefana Kopcińskiego
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 280 m ul. Wierzbowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 460 m ul. Uniwersytecka
Ikona ulica z lewej.svg 840 m pl. Henryka Dąbrowskiego
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 910 m ul. dr. Seweryna Sterlinga
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 1110 m ul. Polskiej Organizacji Wojskowej
Ikona ulica z lewej.svg 1230 m ul. ks. Grzegorza Piramowicza
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1350 m ul. płk. Jana Kilińskiego
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1670 m ul. Wschodnia
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1860 m ul. Piotrkowska
ul. płk. Stanisława Więckowskiego
Położenie na mapie Łodzi
Mapa konturowa Łodzi, w centrum znajduje się punkt z opisem „ulica Stefana Jaracza”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, w centrum znajduje się punkt z opisem „ulica Stefana Jaracza”
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa konturowa województwa łódzkiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „ulica Stefana Jaracza”
Ziemia51°46′23,8″N 19°27′44,7″E/51,773276 19,462426

Nazwa i historiaEdytuj

Ulicę wytyczono wraz z utworzeniem osady sukienniczej Nowe Miasto na południe od Starego Miasta, co miało miejsce w latach 1821–1823[2]. Otrzymała ona wtedy nazwę Pod Cegielnią, gdyż prowadziła w kierunku pierwszej miejskiej cegielni założonej z postanowienia Rajmunda Rembielińskiego[3] w okolicy dzisiejszego placu Dąbrowskiego[4]. W przeciwieństwie do innych ulic krzyżujących się z Piotrkowską nie przecinała jej. Biegła tylko w kierunku wschodnim, w stronę wspomnianej wcześniej cegielni[5]. W następnych latach zaczęto określać ją jako Podcegielnianą, a w 1845 r. nazwę zmieniono na Cegielnianą[3]. W połowie XIX stulecia zabiegano o to, by przedłużyć ulicę na zachód od Piotrkowskiej. Udało się to zrealizować w połowie lat 60. XIX wieku, kiedy to przedłużono Cegielnianą do ulicy Długiej (jej obecna nazwa to Gdańska). Droga biegnąca dalej w kierunku zachodnim otrzymała nazwę Nowo-Cegielniana (dzisiaj jest to część ul. Więckowskiego)[5]. W 1860 roku cała ulica Cegielniana została wyłożona drewnianym brukiem. Przez lata Cegielniana nie posiadała stałej i jednolitej numeracji. Wynikało to ze wspomnianego wcześniej przedłużenia do ulicy Długiej oraz skrócenia o ten właśnie odcinek, który został przemianowany na ulicę Śródmiejską[3]. Na przełomie XIX i XX wieku ulicę znacznie przedłużono na wschód, zabudowania pojawiły się na tym odcinku wraz z początkiem XX wieku. W czasie okupacji niemieckiej ulica nosiła nazwę Moltkestraβe[5]. Po II wojnie światowej przywrócono nazwę Cegielniana. Dodatkowo, w 1948 r. ulicę wyłożono cegłą klinkierową. W 1949 r. ulica otrzymała swoją obecną nazwę – Stefana Jaracza, którą to nosi do dziś[3]. Ulica Stefana Jaracza to dzisiaj jedna z najintensywniej zabudowanych śródmiejskich ulic Łodzi[5].

ZabytkiEdytuj

Według rejestru NID[6] na listę zabytków wpisane są następujące obiekty znajdujące się przy ulicy Jaracza w Łodzi:

  • park im. S. Staszica, kwartał ulic: Narutowicza – Uniwersytecka – Jaracza – Wierzbowa, 1888-1902, nr rej.: A/328 z 29.12.1992
  • kamienica Kulpińskich – kamienica z dwiema oficynami, ul. Jaracza 30, 1913-1914, nr rej.: A/346 z 14.12.1993
  • kamienica, ul. Jaracza 42, 1898, nr rej.: 279 z 21.01.1981
  • pałac Arnolda Stillera, ul. Jaracza 45, 1893-1899, nr rej.: A/101 z 20.01.1971:
    • dom ogrodnika, koniec XIX w., nr rej.: A/108 z 11.02.2011
    • ogród, koniec XIX w., nr rej.: jw.
  • kamienica wraz z oficynami, ul. Jaracza 53, 1895-1896, nr rej.: A/130 z 5.09.2012

PrzypisyEdytuj

  1. Mapy Google. Mapy Google. [dostęp 2015-09-06].
  2. Rynkowska 1970 ↓, s. 6–7.
  3. a b c d Cegielniana-Jaracza – Ulica kultury i rozrywki. [dostęp 2015-09-06].
  4. Spacerownik. Łódź Śródmieście – część druga. [dostęp 2015-09-06].
  5. a b c d ul. Stefana Jaracza – Topografie. topografie.pl. [dostęp 2015-09-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-06)].
  6. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych województwa łódzkiego. [dostęp 2015-09-06].

BibliografiaEdytuj