Otwórz menu główne

Ulica Stefana Jaracza w Warszawie

ulica w Warszawie

Ulica Stefana Jaracza – jedna z ulic warszawskiego Powiśla, biegnąca od ul. Wybrzeże Kościuszkowskie do ul. Dobrej.

ulica Stefana Jaracza
Powiśle
Ilustracja
Ulica Stefana Jaracza przy ul. Wybrzeże Kościuszkowskie, po lewej Teatr Ateneum, po prawej Instytut Psychologii PAN
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg ul. Wybrzeże Kościuszkowskie
Ikona ulica koniec T.svg ul. Dobra
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
ulica Stefana Jaracza
ulica Stefana Jaracza
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Stefana Jaracza
ulica Stefana Jaracza
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
ulica Stefana Jaracza
ulica Stefana Jaracza
Ziemia52°14′12,5″N 21°01′55,3″E/52,236806 21,032028

HistoriaEdytuj

Ulica do 1951 była częścią ul. Czerwonego Krzyża, przeprowadzonej w latach 1897–1898 jako przedłużenie ulicy Rozbrat. Obecną nazwę nadano dla upamiętnienia Stefana Jaracza, który w okresie 1930-1939 prowadził Teatr Ateneum znajdujący się przy ul. Czerwonego Krzyża 20 (obecny adres – ul. Jaracza 2).

Przy tym odcinku ulicy parcele wytyczono w 1904, jednak pierwsza zabudowa pojawiła się na nich w latach dwudziestych XX wieku.

Pierwszym wzniesionym tu obiektem był zaprojektowany przez Romualda Millera gmach Związku Zawodowego Pracowników Kolejowych RP, wzniesiony w okresie 1924–1928 pod obecnym nr. 2. Oprócz biur związku pomieścił także Teatr Ateneum, restauracje, sale klubowe i konferencyjne, hotel o 46 pokojach oraz mieszkania. Budynek mimo utraty części wystroju jest ciekawym przykładem architektury "narodowej", odwołującej się do baroku; jego częściowo zachowane wnętrza należą do najwybitniejszych realizacji w duchu Polskiej Sztuki Dekoracyjnej. Równocześnie do 1926 ukończono budowę domu Spółdzielni Budowy Własnych Mieszkań pod nr. 1; zniszczony podczas ostatniej wojny budynek nawiązujący swym wyglądem do klasycyzmu akademickiego tworzył z Domem Kolejarza wizualną jedność, świetnie korespondując z jego architekturą.

Był to pierwszy z całej serii domów spółdzielczych, które powstały przy tym odcinku ul. Czerwonego Krzyża do 1939: pod nr. 7 w 1930 olbrzymi dom Spółdzielni Budowy Własnych Domów i Mieszkań "Zjednoczenie" projektowany przez Karola Jankowskiego; w tym samym czasie spółdzielnia "Nowe Domostwo" wystawiła zbliżony rzutem do podkowy dom pod nr. 3 projektu Piotra Kwieka. Kolejna faza ożywienia budowlanego nadeszła po 1933, kiedy to wprowadzenie nowej, korzystnej ustawy podatkowej zachęciło inwestorów do wystawiania nowych kamienic. Jeden z wzniesionych w tym czasie domów zaprojektował Antoni Jawornicki; kamienica wybudowana pod nr. 6 została utrzymana w formach ekspresyjnego funkcjonalizmu.

W okresie okupacji zniszczeniu uległ tylko narożny dom spółdzielczy pod nr. 1; pozostałe budynki, w różnym stopniu uszkodzone, odbudowano z licznymi uproszczeniami, mimo to ulica zachowała wiele ze swego przedwojennego klimatu.

Ważniejsze obiektyEdytuj

BibliografiaEdytuj