Ulica Złota w Warszawie

ulica w Warszawie

Ulica Złota – ulica w warszawskich dzielnicach Śródmieście i Wola.

Ulica Złota w Warszawie
Śródmieście Północne, Mirów
Ilustracja
Widok z Pałacu Kultury i Nauki na wschodni odcinek ul. Złotej
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Przebieg
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Jasna/ul. Przeskok/ul. Zgoda
Ikona ulica deptak.svg 120 m pasaż Wiecha
Ikona ulica tunel.svg 180 m tunel pod ul. Marszałkowską
Ikona deptak plac.svg 220 m pl. Defilad
Ikona ulica początek T.svg 220 m ul. Emilii Plater
Ikona ulica przerwana.svg 490 m al. Jana Pawła II
Ikona ulica z prawej.svg 860 m ul. Twarda
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 910 m ul. Żelazna/ul. Twarda
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Ulica Złota w Warszawie
Ulica Złota w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ulica Złota w Warszawie
Ulica Złota w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Ulica Złota w Warszawie
Ulica Złota w Warszawie
Ziemia52°13′52,4″N 21°00′13,8″E/52,231220 21,003820
Ulica Złota przy skrzyżowaniu z Marszałkowską, widok w kierunku zachodnim (ok. 1908)

PrzebiegEdytuj

Ulica zaczyna swój bieg od skrzyżowania z ulicami Jasną, Zgoda oraz Przeskok. Po ok. 180 m w kierunku zachodnim ulica wpada w ul. Marszałkowską. Możliwy jest również przejazd tunelem pod tą ulicą i wyjazd na placu Defilad, który przerywa ciągłość tej ulicy. Ponowny bieg rozpoczyna ona od ul. Emilii Plater. Zostaje on przerwany po 270 m przez al. Jana Pawła II. Od tego miejsca ciągnie się przez 400 metrów, po czym kończy swój bieg na skrzyżowaniu z ulicami Żelazną oraz Twardą. Na całej długości posiada po jednym pasie ruchu w każdą stronę.

HistoriaEdytuj

Ulica została wytyczona pod koniec XVIII w. Na początku towarzyszyła jej drewniana zabudowa, w 1784 stało przy niej 29 mieszkalnych zabudowań drewnianych, cegielnia oraz dwa browary. W 1827 na rogu z ul. Marszałkowską powstała fabryka tapet i papieru istniejąca do 1868[1]. Po 1870 większość ulicy została zabudowana wysokimi kamienicami[2]. Część ulicy wypełniona była luksusowymi sklepami umieszczonymi na parterach kamienic[3], ale mieściły się przy niej również zakłady przemysłowe, takie jak Fabryka Maszyn i Odlewów „Orthwein, Karasiński i S-ka” czy fabryka mydeł Karola Majewskiego[1].

Od 7 sierpnia 1908 ulicą kursowały tramwaje – początkowo jedna linia (7 – z Powązek na ul. Targową), a od 1909 były to 3 linie. Ze względu na małą szerokość ulicy oraz narastający ruch samochodowy 1 maja 1939 podjęto decyzję o wstrzymaniu ruchu tramwajowego na ul. Złotej.

Zabudowa ulicy ucierpiała w czasie obrony Warszawy we wrześniu 1939[4]. 10 listopada 1941, w związku ze zmianami komunikacyjnymi spowodowanymi zamknięciem obszaru getta, na ul. Złotej przywrócono ruch tramwajowy. Ostatecznie kursowanie tramwajów zawieszono 1 czerwca 1944, a tory rozebrano po wojnie.

W związku z budową Pałacu Kultury i Nauki część kamienic znajdujących się przy ulicy Złotej zostało zburzonych, a ciągłość ulicy została przerwana.

Podczas niemieckiej okupacji została przemianowana na Helgolandstraße (ul. Helgolandzka) i stanowiła południową granicę getta. Po wojnie, około 1950, nazwę fragmentu na wschód od placu Defilad zmieniono na ul. Władysława Kniewskiego. Obecną nazwę przywrócono w listopadzie 1990[5].

Ważniejsze obiektyEdytuj

Obiekty nieistniejąceEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 265.
  2. Eugeniusz Szwankowski: Ulice i place Warszawy. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 265.
  3. Teresa Bartosiewicz: Spacery po warszawskim getcie (pol.). Forum Żydów Polskich. [dostęp 2011-12-22].
  4. Władysław Bartoszewski, Bogdan Brzeziński, Leszek Moczulski: Kronika wydarzeń w Warszawie 1939–1949. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1970, s. 17.
  5. Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 381. ISBN 83-86619-97X.