Ulica gen. Władysława Andersa w Warszawie

ulica w Warszawie

Ulica gen. Władysława Andersa – ulica w dzielnicy Śródmieście w Warszawie.

Ulica gen. Władysława Andersa w Warszawie
Muranów
Ilustracja
Ul. gen. Władysława Andersa, po prawej stronie Arsenał, widok w kierunku północnym. Po lewej pałac Mostowskich
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Przebieg
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 0 km pl. Bankowy
al. „Solidarności”
Ikona ulica z lewej.svg ul. Nowolipki
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła ul. M. Anielewicza,
ul. Świętojerska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła ul. Stawki
ul. Muranowska
Ikona ulica z lewej.svg ul. Alka Dawidowskiego
Ikona ulica wiadukt.svg ul. Słomińskiego
ul. A. Mickiewicza
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Ulica gen. Władysława Andersa w Warszawie
Ulica gen. Władysława Andersa w Warszawie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ulica gen. Władysława Andersa w Warszawie
Ulica gen. Władysława Andersa w Warszawie
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Ulica gen. Władysława Andersa w Warszawie
Ulica gen. Władysława Andersa w Warszawie
Ziemia52°15′07,0″N 20°59′53,2″E/52,251944 20,998111
Ulica przy skrzyżowaniu z ul. Stawki ok. 1949. Miejsce, w którym znajdował się plac Muranowski
Ulica przy skrzyżowaniu z Anielewicza, widok w kierunku północnym

PrzebiegEdytuj

Ulica jest przedłużeniem w kierunku Żoliborza ul. Marszałkowskiej. Łączy plac Bankowy z ul. Stawki i przechodzi w ul. Adama Mickiewicza nad torami linii obwodowej. W całości przebiega przez obszar Muranowa.

Na całej długości jest jednojezdniowa, przy czym od strony wschodniej w trakcie budowy pozostawiono miejsce na drugi pas jezdni (wytyczenie jej uniemożliwiła postawiona tam wentylatornia metra). Wzdłuż całej jej długości biegnie linia tramwajowa, a pod ulicą – pierwsza linia warszawskiego metra pomiędzy stacjami Ratusz Arsenał i Dworzec Gdański (stacja Muranów nie została zrealizowana).

Pomiędzy al. „Solidarności” a ul. Anielewicza po zachodniej stronie ulicy znajdują się skwery: Batalionu Harcerskiego AK „Wigry” i Ofiar Stalinizmu.

HistoriaEdytuj

Ulica została wytyczona po II wojnie światowej. Dawna zabudowa znajdująca się w środkowej i północnej części obecnej ulicy została zniszczona w 1943 w czasie powstania w getcie warszawskim i w wyniku późniejszego zniszczenia jego zabudowy, a w części południowej podczas powstania warszawskiego w 1944 (walki w Ogrodzie Krasińskich i o Pasaż Simonsa). Zmieniono w ten sposób przedwojenny układ w tym rejonie miasta włączając w jej skład fragment ulic: Przejazd, Nowolipki, Nalewki oraz zlikwidowanego placu Muranowskiego. Z dawnej zabudowy ulicy zrekonstruowano w okresie powojennym jedynie pałac Mostowskich.

Ulica powstała w latach 1947–1948 i pierwotnie nosiła nazwę Nowomarszałkowskiej[1]. Została oddana do użytku 15 listopada 1947[2]. W marcu 1950 (według innego źródła w lutym 1948)[3] nadano jej nazwę Marcelego Nowotki[4].

W 1951 przed kino Muranów trafiła zabytkowa fontanna z 1866 projektu Józefa Orłowskiego i Alfonsa Grotowskiego, o wystroju rzeźbiarskim wykonanym przez Leonarda Marconiego.

Zabudowa ulicy w większości powstała w stylu socrealistycznym. Na północ od ul. Anielewicza zbudowano osiedle mieszkaniowe projektu pracowni Stanisława Brukalskiego (1953). Według projektu budynki miały otrzymać bogaty wystrój klasycystyczny, lecz po odejściu od socrealizmu budynki otynkowano gładko bez realizacji wystroju. 12 października 1963 roku na skwerze pomiędzy ulicami Nowolipki i Anielewicza (obecnie skwer Więźniów Politycznych Stalinizmu) odsłonięto pomnik Żołnierzy 1 Armii Wojska Polskiego dłuta Xawerego Dunikowskiego[5].

W listopadzie 1990 zmieniono nazwę ulicy na Władysława Andersa[6].

W 1999 na skwerze pomiędzy ul. Andersa a Ogrodem Krasińskich wzniesiono pomnik Bitwy o Monte Cassino zaprojektowany przez Gustawa Zemłę wraz z obeliskiem z podobizną gen. Władysława Andersa.

Ważniejsze obiektyEdytuj

Obiekty nieistniejąceEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Jarosław Zieliński: Atlas dawnej architektury ulic i placów Warszawy. Tom 11. Miechowska–Myśliwiecka. Warszawa: Biblioteka Towarzystwa Opieki nad Zabytkami, 2005, s. 458. ISBN 83-88372-30-0.
  2. Warszawa.Przewodnik. Warszawa: Wydawnictwo „Sport i Turystyka”, 1966, s. 22.
  3. Jan Górski: Odbudowa Warszawy. Wybór dokumentów i materiałów. Tom 2. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1977, s. 260.
  4. Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 381. ISBN 83-86619-97X.
  5. Irena Grzesiuk-Olszewska: Warszawska rzeźba pomnikowa. Warszawa: Wydawnictwo Neriton, 2003, s. 119. ISBN 83-88973-59-2.
  6. Kwiryna Handke: Słownik nazewnictwa Warszawy. Warszawa: Slawistyczny Ośrodek Wydawniczy, 1998, s. 325. ISBN 83-86619-97X.