Uszanka galapagoska

gatunek drapieżnego ssaka

Uszanka galapagoska[4] (Zalophus wollebaeki) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny uchatkowatych (Otariidae).

Uszanka galapagoska
Zalophus wollebaeki[1]
Sivertsen, 1953[2]
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ssaki

Podgromada

żyworodne

Infragromada

łożyskowce

Rząd

drapieżne

Podrząd

psokształtne

Parvordo

płetwonogie

Rodzina

uchatkowate

Rodzaj

uszanka

Gatunek

uszanka galapagoska

Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 EN pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

TaksonomiaEdytuj

Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1853 roku norweski zoolog Erling Sivertsen nadając mu nazwę Zalophus wollebaeki[2]. Holotyp pochodził z wyspa Floreana, w archipelagu Galapagos, w Ekwadorze[5].

Dawniej określany jako Z. c. wollebaeki, jeden z trzech podgatunków Z. californianus; trzy blisko spokrewnione taksony, Z. californianus, Z. wollebaeki i wymarły Z. japonicus, są obecnie odrębnymi gatunkami[6]. Autorzy Illustrated Checklist of the Mammals of the World uznają ten gatunek za monotypowy[6].

EtymologiaEdytuj

  • Zalophus: gr. ζα- za- „bardzo”; λοφος lophos „czub”[7].
  • wollebaeki: Alf Wollebaek (1879–1960), norweski zoolog i kustosz w Muzeum w Oslo, w 1925 roku dowodził norweską ekspedycję zoologiczną na Galapagos[8].

Zasięg występowaniaEdytuj

Uszanka galapagoska występuje w archipelagu Galapagos na równikowym Oceanie Spokojnym, w tym wszystkie główne wyspy i liczne mniejsze skały; nieregularnie pojawia się na Isla de la Plata u wybrzeży Ekwadoru[6].

MorfologiaEdytuj

Długość ciała samic 120 cm, samców około 150 cm; masa ciała samic 50–100 kg, samców do 250 kg[9]. Noworodki osiągają długość 60–80 cm (średnio 73 cm) i ciężar około 6 kg[9]. Kolor ich skóry jest zróżnicowany – zazwyczaj brązowy lub brązowo-czarny. Wzór zębowy zmienny: 75% – I   C   PC   = 36, 25% – I   C   PC   = 34[9].

EkologiaEdytuj

Żywią się głównie sardynkami. Ich naturalnymi wrogami są rekiny i orki. Zamieszkują Galapagos i w mniejszej ilości wyspę Isla de la Plata. Są często widywane przez turystów na plażach.

Status zagrożenia i ochronaEdytuj

W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych Międzynarodowej Unii Ochrony Przyrody i Jej Zasobów został zaliczony do kategorii EN (ang. endangered „zagrożony”)[3]. Ssaki te są w większości chronione, gdyż Galapagos wchodzą w skład Ekwadorskiego Parku Narodowego.

PrzypisyEdytuj

  1. Zalophus wollebaeki, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. a b E. Sivertsen. A new species of sea lion, Zalophus wollebaeki, from the Galapagos islands. „Det Kongelige Norske Videnskabers Selskabs Forhandlinger”. 26 (1), s. 2, 1953 (ang.). 
  3. a b F. Trillmich, Zalophus wollebaeki, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2015 [online], wersja 2022-1 [dostęp 2022-08-13] (ang.).
  4. Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 153. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  5. D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Species Zalophus wollebaeki. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2022-08-13].
  6. a b c C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher& W. Sechrest: IllustratedChecklist of the Mammals of the World. Cz. 2: Eulipotyphla to Carnivora. Barcelona: LynxEdicions, 2020, s. 440. ISBN 978-84-16728-35-0. (ang.)
  7. T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 713, 1904 (ang.). 
  8. B. Beolens, M. Watkins & M. Grayson: The Eponym Dictionary of Mammals. Baltimore: The Johns Hopkins University Press, 2009, s. 450. ISBN 978-0-8018-9304-9. (ang.)
  9. a b c M. Webber: Family Otariidae (EaredSeals). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 4: Sea Mammals. Barcelona: LynxEdicions, 2014, s. 101. ISBN 978-84-96553-93-4. (ang.)