Otwórz menu główne

Václav Klaus

czeski polityk, premier i prezydent Czech

WykształcenieEdytuj

W 1963 ukończył studia na Wydziale Handlu Zagranicznego (obecnie: Uniwersytet Ekonomiczny) w Pradze, później studiował we Włoszech i w USA[1]. W latach 1971–1986 pracował na różnych stanowiskach w Czechosłowackiej Akademii Nauk i Banku Narodowym.

Premier i ministerEdytuj

Po aksamitnej rewolucji 1989 zajął się polityką i został ministrem finansów. W 1991 założył własną partię – ODS. Od 2 lipca 1992 do 2 stycznia 1998 był premierem Czech (od 1 stycznia 1993 Republiki Czeskiej). Uznawany za "ojca" kuponowej prywatyzacji w Czechach, był zwolennikiem radykalnych reform rynkowych. Ostro skrytykował kler, pielgrzymów i telewizję transmitującą z Moraw główne obchody ku czci świętych Cyryla i Metodego w 1993[2]. Przyjmuje się, że wspólnie z Vladimírem Mečiarem przyczynił się do podziału Czechosłowacji na Czechy i Słowację.

Prezydent CzechEdytuj

Wybrany na prezydenta Republiki Czeskiej 28 lutego 2003, a 7 marca 2003 zastąpił Václava Havla na urzędzie. Na drugą kadencję parlament wybrał go 15 lutego 2008. W głosowaniu pokonał wówczas kandydata socjaldemokratów Jana Švejnara zdobywając 141 głosów wobec 111 głosów Jana Švejnara. 7 marca 2013 zastąpił go na stanowisku prezydenta Miloš Zeman.

W marcu 2013 roku, kilka dni przed końcem kadencji Klausa, czeski Senat podjął procedurę impeachmentu poprzez przegłosowanie wniosku o postawienie prezydenta przed Trybunałem Konstytucyjnym. Za tą decyzją opowiedziało się 38 senatorów, 30 było przeciw. Wnioskujący zarzucali prezydentowi uchybienia i naruszenia konstytucji, m.in. niezapełnienie wakatu w Trybunale Konstytucyjnym i niepodpisanie unijnego traktatu o funduszu ratunkowym dla strefy euro pomimo ratyfikacji przez parlament i przyjęcia przez rząd. Głównym punktem oskarżenia była natomiast ogłoszona w styczniu 2013 amnestia 17 tysięcy więźniów. Opozycja zarzuciła prezydentowi przygotowanie amnestii celem wypuszczenia z więzień skorumpowanych biznesmenów o związki z którymi go posądzano. W przypadku skazania Klaus straciłby możliwość kandydowania w wyborach i prezydencką emeryturę[3]. Sam Klaus uważał natomiast, że amnestia, która w dużym stopniu objęła osoby podejrzane o przestępstwa gospodarcze, była uzasadniona z uwagi na to, że niepowodzenie w działalności gospodarczej nie jest tożsame ze świadomym oszustwem. Ponadto amnestia dotyczyła m.in. postępowań, które trwały dłużej niż 8 lat, co zdaniem Klausa świadczyło o nieudolności wymiaru sprawiedliwości, która ośmieszała państwo[4]. Pod koniec marca wniosek o proces został jednak przez sąd konstytucyjny oddalony ze względu na to, iż prezydencka kadencja Klausa dobiegła końca. Decyzja nie była jednogłośna[5].

Stosunek wobec Unii EuropejskiejEdytuj

Václav Klaus jest eurosceptykiem o poglądach konserwatywno-liberalnych. Nie jest jednak przeciwnikiem Unii Europejskiej; twierdzi, że nie ma alternatywy dla tej organizacji. Jednocześnie uważa, iż UE powinna powrócić do swych demokratycznych korzeni, a najważniejsze decyzje, takie jak ratyfikacja Traktatu Lizbońskiego, powinny być podejmowane zgodnie z wolą większości społeczeństwa wyrażaną w referendach[6]. Klaus jest także przeciwny procesowi centralizacji władzy w UE i nadmiernej ingerencji w gospodarkę. Za najważniejsze wartości, którymi powinna kierować się Europa, Klaus uznaje wolność, suwerenność i demokrację[6]. Jest zwolennikiem tzw. Europy ojczyzn. Jest przeciwnikiem przyjęcia euro przez Czechy (gdyż oznaczałaby rezygnację z niezależnej polityki monetarnej)[7].

W lutym 2009 Václav Klaus przemawiał w Parlamencie Europejskim, gdzie wyraził swoje poparcie dla idei Unii Europejskiej jako jedynej alternatywy dla Czech. Zadał również pytanie czy aby decyzyjność w Brukseli nie stała się zbyt scentralizowana, a obecny wygląd integracji określił jako dogmat, który nie podlega możliwości krytyki i zmiany. Wyraził również zdanie, że instytucjonalny wygląd UE nie jest celem samym w sobie lecz wolność i dobrobyt obywateli (wyrażony poprzez wolny rynek). Wskazał na odchodzenie od demokratycznych standardów poprzez wybieranie rządzących nie poprzez wybory lecz biurokrację, a we wzmocnieniu centralizacji wskazywał niebezpieczeństwo dla krajów członkowskich. Część z europosłów na znak protestu opuściło salę[8].

Pogląd na zmianę klimatuEdytuj

Klaus zdecydowanie sprzeciwia się teorii o wpływie człowieka na globalne ocieplenie: "Globalne ocieplenie to fałszywy mit, każda poważna osoba czy naukowiec to powie." Skrytykował też Międzyrządowy Zespół ds. Zmian Klimatu jako grupę upolitycznionych naukowców z jednostronnymi opiniami i zadaniami[9]. Jest autorem wydanej w 2008 książki Błękitna planeta w zielonych okowach, dotyczącej tematyki zmian klimatu[10].

Życie prywatneEdytuj

Żonaty z Livią Klausovą, ma dwóch synów: Václava i Jana[11]

Odznaczenia i wyróżnieniaEdytuj

Wybrane książkiEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Robert Eringer, Vaclav Klaus Exposed: http://recolumns.blogspot.com/2010/10/vaclac-klaus-exposed.html
  2. Premier Klaus atakuje Kościół, w: Przewodnik Katolicki, nr 34/1993, s. 2, ISSN 0137-8384
  3. Michał Kokot, Lubosz Palata: Prezydent Klaus będzie sądzony za zdradę (pol.). Gazeta Wyborcza, 2013-03-04. [dostęp 2013-03-05].
  4. Przemysław Łuczak "Zagotowało się w czeskim garnku", Express Bydgoski 15 marca 2013
  5. Vaclav Klaus nie stanie przed czeskim trybunałem (pol.). W: Gazeta Wyborcza [on-line]. Agora SA, 2013-03-27. [dostęp 2013-03-28].
  6. a b Václav Klaus: "Orędzie noworoczne Prezydenta Republiki" konserwatyzm.pl [dostęp 18-05-2010]
  7. naszdziennik.pl: Sąsiedzi z południa nie spieszą się do euro (pol.). [dostęp 5 marca 2009].
  8. Klaus provokes walk-out in the Parliament (ang.). europeanvoice.com, 19 lutego 2009. [dostęp 2010-10-18].
  9. Martin Barillas: Czech president: Environmentalism is a religion. W: Spero News [on-line]. 2007-03-10. [dostęp 2008-07-09].
  10. "Błękitna planeta w zielonych okowach"
  11. Václav Klaus (ang.). hrad.cz. [dostęp 2017-11-11].
  12. Apdovanotų asmenų duomenų bazė (lit.). grybauskaite.is.lt. [dostęp 2017-11-11].
  13. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 10 lipca 2007 r. o nadaniu orderu (M.P. z 2007 r. nr 76, poz. 804).
  14. Klaus dostal od Putina medaili, také za svou ruštinu (cz.). idnes.cz, 12 grudnia 2007. [dostęp 2017-01-27].
  15. Rad Bieleho dvojkríža, I. trieda (słow.). prezident.sk. [dostęp 2017-11-11].
  16. Doctor Honoris Causa Ekonomickej Univerzity v Bratislave (słow.). euba.sk. [dostęp 2017-11-11].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj