Otwórz menu główne

VIII Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina

konkurs muzyczny

VIII Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina (również VIII Konkurs Chopinowski) – 8. edycja Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina, która rozpoczęła się 6 października 1970 w Warszawie. Organizatorem konkursu było Towarzystwo im. Fryderyka Chopina[1].

VIII Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina
(VIII Konkurs Chopinowski)
Ilustracja
Zwycięzca VIII Konkursu Chopinowskiego Amerykanin Garrick Ohlsson
(zdjęcie późniejsze z 2010)
Nazwa angielska VIII International Fryderyk Chopin Piano Competition
Lokalizacja Warszawa,
 Polska,
(Filharmonia Narodowa)
Data 6–25 października 1970
Organizator Towarzystwo im. Fryderyka Chopina
Gatunek muzyczny muzyka poważna

Spis treści

Krótka charakterystyka konkursuEdytuj

Wzięło w nim udział 80 pianistów z 28 krajów[2]. Konkurs odbył się w dniach 6–25 października 1970[3]. Był on trójstopniowy: składał się z dwóch etapów oraz finału. Zwyciężył Amerykanin Garrick Ohlsson[4].

Z uwagi na niesprzyjającą aurę pogodową na poprzednich konkursach, powodującą dolegliwości i przeziębienia zarówno pianistów jak i jurorów, zmieniono okres jego trwania na październik[3]. Krytyk muzyczny Jerzy Waldorff tak to wtedy skomentował[3]:

 
Okazało się (…), że w lutym panuje u nas klimat zbyt różny od aury w wielu innych krajach kuli ziemskiej, skutkiem czego egzotyczni zwłaszcza kandydaci przeziębiali się po przybyciu do Warszawy. Jesienią natomiast klimat bliższy jest światowej średniej.

Ogromnym zainteresowaniem cieszyły się Warszawskie koncerty chopinowskie w sali Teatru Rozrywki na Powiślu, które towarzyszyły konkursowi[3]. Występowali tam uczestnicy konkursu, prezentując zazwyczaj program wykonywany poprzedniego dnia podczas przesłuchań w Filharmonii Narodowej[3]. Podczas 20 koncertów zagrali tam niemal wszyscy pianiści biorący udział w konkursie[3]. O wielkim zainteresowaniu słuchaczy występami pianistów, tak wtedy pisał m.in. Jerzy Waldorff[3]:

 
W tych dniach całe miasto mówi tylko o grze na fortepianie i każdy taksówkarz zna się najlepiej na tym, jak trzeba wykonać finał Sonaty b-moll, w tramwajach i autobusach ludzie skaczą sobie do oczu w walce o swoich faworytów do nagród. Przed gmachem Filharmonii tłumy tych, co nie dostali się do środka. Czasem trzeba wzywać na pomoc milicję, ale nie zawsze to pomaga!

Warto dodać, że z okazji VIII Konkursu Chopinowskiego, Poczta Polska wydała 8 września znaczek pocztowy o nominale 2,50 zł; projektu Stefana Małeckiego, przedstawiający faksymile podpisu Fryderyka Chopina na tle stylizowanej klawiatury[5].

KalendariumEdytuj

  Kalendarz konkursu[6]
Faza konkursu Data
6.10
[6]
7.10
[7]
8.10
[8]
9.10
[9]
10.10
[10]
11.10
[10]
12.10
[11]
13.10
[12]
14.10 15.10
[13]
16.10
[14]
17.10 18.10 19.10 20.10 21.10 22.10 23.10 24.10
[15]
25.10
[16]
Koncert inauguracyjny
I etap
II etap
Finał
Koncert laureatów

JuryEdytuj

Do konkursowego przebiegu przesłuchań oraz podziału nagród powołano jury, w następującym składzie[3][a]:

  Skład jury
L.p. Juror Kraj Funkcja
1. Kazimierz Sikorski   Polska przewodniczący jury
2. Guido Agosti   Włochy wiceprzewodniczący jury
3. Tatjana Nikołajewa   ZSRR wiceprzewodniczący jury
4. Zbigniew Szymonowicz   Polska sekretarz jury
5. Raif J. Abillama   Liban członek jury
6. István Antal   Węgry członek jury
7. Jan Ekier   Polska członek jury
8. Monique Haas   Francja członek jury
9. Gheorghe Halmos   Rumunia członek jury
10. Jan Hoffman   Polska członek jury
11. Witold Małcużyński   Argentyna członek jury
12. Susumu Nagai   Japonia członek jury
13. Stepanka Pelischek   Bułgaria członek jury
14. Eliane Richepin   Francja członek jury
15. Maria Teresa Rodriguez   Meksyk członek jury
16. Annerose Schmidt   NRD członek jury
17. Regina Smendzianka   Polska członek jury
18. Pavel Štěpán   Czechosłowacja członek jury
19. Bolesław Woytowicz   Polska członek jury

System oceny pianistówEdytuj

Jury oceniało grę uczestników stosując punktację od 1 do 25[2]. Do II etapu dopuszczono 24 uczestników[2]. Do finału zakwalifikowano 12 uczestników w kolejności sumy przeciętnych I i II etapu[2]. Kolejność nagród została ustalona na podstawie sumy przeciętnych punktacji, uzyskanej we wszystkich trzech etapach[2].

KonkursEdytuj

Koncert inauguracyjnyEdytuj

Wieczorem 6 października o godzinie 19:30 w sali Filharmonii Narodowej odbyła się ceremonia rozpoczęcia VIII Konkursu Chopinowskiego[6]. Po odegraniu Hymnu Narodowego, głos zabrał Minister Kultury i Sztuki, Lucjan Motyka, po czym rozległy się dźwięki uwertury opery Andromeda, Józefa Elsnera[6]. Następnie wykonano Koncert fortepianowy, Johanna Sebastiana Bacha, IV Symfonię op. 60, Karola Szymanowskiego oraz Livre pour orchestre, Witolda Lutosławskiego[6]. Solistami koncertu byli pianiści, a jednocześnie jurorzy konkursu Jan Ekier i Tatjana Nikołajewa, która wykonała zbiór Kunst der Fuge, Johanna Sebastiana Bacha[6].

I etapEdytuj

Przesłuchania konkursowe odbyły się w dwóch sesjach przedpołudniowej i popołudniowej w kolejności alfabetycznej, począwszy od wylosowanej wcześniej litery „V”[7]. Jako pierwszy 7 października w sesji przedpołudniowej wystąpił Czechosłowak Josef Vizváry, grając na fortepianie marki Steinway[7].

II etapEdytuj

Decyzją jury podaną 17 października, do II etapu dopuszczono 24 pianistów, w tym siedmiu Polaków[17]. Przesłuchania konkursowe odbyły się podobnie jak w I etapie, w dwóch sesjach przedpołudniowej i popołudniowej.

Uczestnicy II etapu[17]
L.p. Uczestnik Kraj
1. Ivan Klánský  
2. Alain Neveux  
3. Joaquín Soriano de Castro  
4. Ikuko Endō  
5. Mitsuko Uchida  
6. Reitei Yoh  
7. Ewa Bukojemska  
8. Paweł Chęciński  
L.p. Uczestnik Kraj
9. Marek Drewnowski  
10. Barbara Grajewska  
11. Karol Nicze  
12. Janusz Olejniczak  
13. Piotr Paleczny  
14. Christian Zacharias  
15. Emanuel Ax  
16. Eugene Indjic  
L.p. Uczestnik Kraj
17. Garrick Ohlsson  
18. Jeffrey Swann  
19. Diane Walsh  
20. Verena Pfenninger  
21. Anna Maria Cigoli  
22. Natalija Gawriłowa  
23. Walida Rasułowa  
24. Irina Smolina  

FinałEdytuj

Decyzję o dopuszczeniu do finału 12 pianistów (w tym trzech Polaków) jury ogłosiło 21 października[18]. Pianiści w finale mieli do wyboru wykonanie jednego z Koncertów fortepianowych Fryderyka Chopina: (f-moll op. 21 lub e-moll op. 11)[18].

Finaliści[18]
L.p. Finalista Kraj
1. Ivan Klánský   Czechosłowacja
2. Alain Neveux   Francja
3. Ikuko Endō   Japonia
4. Mitsuko Uchida   Japonia
5. Karol Nicze   Polska
6. Janusz Olejniczak   Polska
7. Piotr Paleczny   Polska
8. Emanuel Ax   Stany Zjednoczone
9. Eugene Indjic   Stany Zjednoczone
10. Garrick Ohlsson   Stany Zjednoczone
11. Natalija Gawriłowa   ZSRR
12. Irina Smolina   ZSRR

Nagrody i wyróżnieniaEdytuj

Wszyscy finaliści otrzymali stosownie do zajętego miejsca bądź wyróżnienia odpowiednią nagrodę finansową[16]. Zgodnie z regulaminem nagrodzeni zobowiązani byli do udziału w kończącym konkurs, koncercie laureatów. Nagrodę publiczności zdobyła Amerykanka Mona Golabek[19].

  Nagrody główne[16]
Nagroda Laureat Kraj Wysokość nagrody Fundator nagrody
1 Garrick Ohlsson[4]   Stany Zjednoczone 40 000 zł Minister Kultury i Sztuki[1]
2 Mitsuko Uchida   Japonia 30 000 zł
3 Piotr Paleczny   Polska 25 000 zł
4 Eugene Indjic   Stany Zjednoczone 20 000 zł
5 Natalija Gawriłowa   ZSRR 15 000 zł
6 Janusz Olejniczak   Polska 10 000 zł
Wyróżnienia[16]
Wyróżniony Kraj Wysokość nagrody Fundator nagrody
Emanuel Ax   Stany Zjednoczone 5000 zł Minister Kultury i Sztuki[1]
Ikuko Endō   Japonia 5000 zł
Ivan Klánský   Czechosłowacja 5000 zł
Alain Neveux   Francja 5000 zł
Karol Nicze   Polska 5000 zł
Irina Smolina   ZSRR 5000 zł
Nagrody Specjalne[16]
Nagroda Nagrodzony Kraj Wysokość nagrody Fundator nagrody
Najlepsze wykonanie poloneza Piotr Paleczny   Polska 10 000 zł Towarzystwo im. Fryderyka Chopina
Najlepsze wykonanie mazurków Garrick Ohlsson[4]   Stany Zjednoczone 10 000 zł Polskie Radio

UwagiEdytuj

  1. Zaproszony na jurora konkursu Leon Fleisher (USA) w ostatniej chwili odwołał swój przyjazd.

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Barbara Niewiarowska: Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina w Warszawie. chopin.pl. [dostęp 2016-07-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-09-14)].
  2. a b c d e Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina. Konkurs VIII. konkursy.miedzynarodowe.chopin.pl. [dostęp 2018-05-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-22)].
  3. a b c d e f g h VIII Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina. chopincompetition2015.com. [dostęp 2016-07-09].
  4. a b c Osoby związane z Chopinem. (Garrick Ohlsson). W: Narodowy Instytut Fryderyka Chopina [on-line]. pl.Chopin.nifc.pl. [dostęp 2016-07-09].
  5. VIII Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Fryderyka Chopina (pol.). W: Katalog znaczków polskich [on-line]. kzp.pl, 1970-09-08. [dostęp 2017-03-11].
  6. a b c d e f VIII Międzynarodowy Konkurs Pianistyczny im. Chopina. Wielkie święto polskiej muzyki. „Dziennik Polski”. Nr 238 (8283), s. 1–2, 1970-10-07. Kraków: Krakowskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9089. OCLC 749162897. [dostęp 2019-01-17]. 
  7. a b c Pierwsze koncerty wielkiego konkursu. Zespoleni muzyką Chopina. „Trybuna Robotnicza”. Nr 239, s. 1, 1970-10-08. Katowice: Śląskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9356. OCLC 750488613. [dostęp 2019-01-17]. 
  8. Drugi dzień przesłuchań uczestników Konkursu Chopinowskiego. „Trybuna Robotnicza”. Nr 240, s. 1, 1970-10-09. Katowice: Śląskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9356. OCLC 750488613. [dostęp 2019-01-17]. 
  9. Kolejni Polacy na estradzie Konkursu Chopinowskiego. „Dziennik Polski”. Nr 241 (8286), s. 1, 1970-10-10. Kraków: Krakowskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9089. OCLC 749162897. [dostęp 2019-01-17]. 
  10. a b Konkurs chopinowski na półmetku. „Trybuna Robotnicza”. Nr 242, s. 1, 1970-10-12. Katowice: Śląskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9356. OCLC 750488613. [dostęp 2019-01-17]. 
  11. Trwają eliminacje uczestników Konkursu Chopinowskiego. „Trybuna Robotnicza”. Nr 243, s. 1, 1970-10-13. Katowice: Śląskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9356. OCLC 750488613. [dostęp 2019-01-17]. 
  12. Młodzi pianiści z woj. katowickiego na Konkursie Chopinowskim. „Trybuna Robotnicza”. Nr 244, s. 1, 1970-10-14. Katowice: Śląskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9356. OCLC 750488613. [dostęp 2019-01-17]. 
  13. Konkurs Chopinowski. Dziś zakończenie I etapu. „Trybuna Robotnicza”. Nr 246, s. 1, 1970-10-16. Katowice: Śląskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9356. OCLC 750488613. [dostęp 2019-01-17]. 
  14. Zakończenie I etapu Konkursu Chopinowskiego. „Trybuna Robotnicza”. Nr 247, s. 2, 1970-10-17/18. Katowice: Śląskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9356. OCLC 750488613. [dostęp 2019-01-17]. 
  15. Z ostatniej chwili. Amerykanin Garrick Ohlsson zwycięzcą Konkursu Chopinowskiego. Piotr Paleczny na trzecim miejscu. „Dziennik Polski”. Nr 254 (8299), s. 2, 1970-10-25/26. Kraków: Krakowskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9089. OCLC 749162897. [dostęp 2019-01-17]. 
  16. a b c d e Chopin 70. Międzynarodowe święto muzyki dobiegło końca. Rybniczanin – laureatem III nagrody. Uroczysty koncert. „Trybuna Robotnicza”. Nr 254, s. 1–2, 1970-10-26. Katowice: Śląskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9356. OCLC 750488613. [dostęp 2019-01-17]. 
  17. a b Siedmiu Polaków w drugim etapie Konkursu Chopinowskiego. „Dziennik Polski”. Nr 248 (8283), s. 1, 1970-10-18/19. Kraków: Krakowskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9089. OCLC 749162897. [dostęp 2019-01-17]. 
  18. a b c Trzech Polaków w finale VIII Konkursu Chopinowskiego. 25 października koncert laureatów w Filharmonii Narodowej. „Dziennik Polski”. Nr 251 (8296), s. 1, 1970-10-22. Kraków: Krakowskie Wydawnictwo Prasowe RSW „Prasa”. ISSN 0137-9089. OCLC 749162897. [dostęp 2019-01-17]. 
  19. Jacek Marczyński: Salon odrzuconych. Wyd. „Rzeczpospolita” (wydanie specjalne). Warszawa: 2000-10-21, s. 4, seria: 247 (5717). (pol.)

BibliografiaEdytuj

  • Stefania Golańska (teksty fr. Renata Sobańska): Program VIII Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. Fryderyka Chopina: Warszawa 7- 25 października 1970 – Programme du VIIIe Concours International de Piano "Frédéric Chopin": Varsovie 7-25 octobre 1970. Wyd. 1. Warszawa: Towarzystwo im. Fryderyka Chopina, 1970. OCLC 749433472. (pol. • fr.)
  • Stefan Wysocki: Wokół Konkursów Chopinowskich. Wyd. 2. Warszawa: Wydawnictwa Radia i Telewizji, 1987. ISBN 83-212-0443-0. OCLC 749899851.