Otwórz menu główne

Valivade – osiedle w Indiach w stanie Maharasztra na przedmieściach Kolhapuru.

Valivade
Państwo  Indie
Położenie na mapie Maharasztry
Mapa lokalizacyjna Maharasztry
Valivade
Valivade
Położenie na mapie Indii
Mapa lokalizacyjna Indii
Valivade
Valivade
Ziemia16°43′06″N 74°18′47″E/16,718333 74,313056

W czasie II wojny światowej powstał tam obóz dla polskich uchodźcow, przez który w latach 1943–1947 przeszło ok. 5 tys. Polaków, utworzony przez Sybiraków, ludność, która wydostała się z Syberii.

Każda z kobiet z dziećmi dostała dwupokojowy bungalow z kuchnią, łazienką i werandą. Był też rynek, gdzie można było zakupić niezbędne produkty po ustalonych cenach. Zbudowano też szkołę, gimnazjum, szpital, kościół św. Andrzeja Boboli[1] oraz warsztaty, w których mogli pracować dorośli i trochę dorobić do rządowej zapomogi[2]. Jedną z wychowawczyń w gimnazjum była Wanda Borzemska. Przy szkołach powstawały drużyny harcerskie. Harcmistrzem był Zdzisław Peszkowski (późniejszy kapelan Rodzin Katyńskich i naczelny kapelan (ZHP pgK)). Opiekę duszpasterską sprawowało trzech księży, m.in. ks. dr Leopold Dallinger[3][4], ks. Antoni Jankowski[5]. Opiekę lekarską nadzorował lek. Alfred Tomanek, kierownik Wydziału Służby Zdrowia przy Delegacie Min. Pracy i Opieki Społecznej w Bombaju, którym był Wiktor Styburski.

Do obozu w Valivade trafiły też dzieci z likwidowanych obozów w Balachadi i Malirze. Wśród dzieci, które znalazły schronienie w tym „polskim” miasteczku w Indiach byli[6]:

Częstym gościem w osiedlach polskich w Indiach, szczególnie w obozie Valivade była Wanda Dynowska (1888–1971), pisarka, tłumaczka, działaczka społeczna, popularyzatorka teologii i filozofii hinduizmu w Polsce. Odczyty, które wygłaszała w obozach uchodźców, cieszyły się bardzo dużym zainteresowaniem[8]. Ona też założyła Bibliotekę Polsko-Indyjską oraz Stowarzyszenie Polsko-Indyjskie.

PrzypisyEdytuj

  1. Zofia Maślak, Dziewczynka na tułaczym szlaku (7). Valivade - Mała Polska II, w: My. Czasopismo mieszkańców, nr 5(221)/2019, Pro Publico, Poznań, s.13, ISSN 1641-6813
  2. Tomasz Gerlach (współpr. Stanisław Grzymski), Sto lat poza ojczyzną (m.in. wywiad z żoną E. Banasińskiego), w: „Rzeczpospolita”, 29.07.2000 r., nr 176.
  3. Andrzej Targosz. Moja wychowawczyni w latach 1948–1950. „Nad Sołą i Koszarawą”. Nr 21 (388), s. 17, 1 listopada 2014. 
  4. Mała Polska w Indiach. Wywiad z Andrzejem Janem Chendyńskim, prezesem Koła Polaków z Indii z lat 1942–1948. historia.org.pl, 2015-12-02. [dostęp 2018-10-03].
  5. Tadeusz Janiszewski, …wiedzieliśmy, że do Polski wrócimy, w: Wspomnienia Sybiraków. Zbiór tekstów źródłowych. Część II, pod red. Jerzego i Janusza Kobryniów, Wyd. Koło Związku Sybiraków w Bystrzycy Kłodzkiej, Bystrzyca Kłodzka 2010, s. 89. ​ISBN 978-83-926622-4-2​.
  6. Ryszard Sawicki, Gdzie się Ganges toczy, „Gazeta”, sierpień 2007, nr 56, dostęp od 23.01.2011 r.
  7. Bogdan Czaykowski na Humanistyka. Wordpress.
  8. Grażyna Jurkiewicz, Wanda Dynowska Umadevi (1888–1971).

Linki zewnętrzneEdytuj