Veľký Meder

Veľký Meder (węg. Nagymegyer, 1948–1990 Čalovo) – miasto w południowo-zachodniej Słowacji, w kraju trnawskim, w powiecie Dunajská Streda.

Veľký Meder
Nagymegyer
ilustracja
Herb
Herb
Państwo

 Słowacja

Kraj

 trnawski

Powiat

Dunajská Streda

Burmistrz

Samuel Lojkovič[1]

Powierzchnia

55,55[2] km²

Wysokość

112[potrzebny przypis] m n.p.m.

Populacja
• liczba ludności


8446
(1 stycznia 2021)

Nr kierunkowy

0 31

Kod pocztowy

932 01

Tablice rejestracyjne

DS

Położenie na mapie kraju trnawskiego
Mapa konturowa kraju trnawskiego, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Veľký Meder”
Położenie na mapie Słowacji
Mapa konturowa Słowacji, na dole po lewej znajduje się punkt z opisem „Veľký Meder”
Ziemia47°51′N 17°46′E/47,850000 17,766667
Strona internetowa
Kąpielisko geotermalne

PołożenieEdytuj

Miasto leży w południowej części Wyspy Żytniej, 8 km na północ od koryta Dunaju i granicy słowacko-węgierskiej. Położone jest ok. 20 km na południowy wschód od Dunajskéj Stredy, 32 km na zachód od Komárna i 25 km na północny wschód od węgierskiego Győr. Przez Veľký Meder biegnie linia kolejowa Bratysława - Komárno[3].

HistoriaEdytuj

Na terenie miasta znaleziono dowody osadnictwa neolitycznego, zaliczanego do tzw. słowackiej kultury ceramiki linearnej, następnie osadnictwa ze starszej epoki brązu i wreszcie ślady osady germańskiej z czasów rzymskich. Zapewne już w czasach panowania księcia Gejzy I w latach 70. XI w. w miejscu czasowych obozowisk wędrownych plemion powstała stała osada, której mieszkańcami byli członkowie zbrojnego pocztu władcy.

Pierwsza pisemna wzmianka o miejscowości pochodzi z roku 1268. W dokumencie Beli IV, zwanym "Wielką Kartą" (węg. Nagy diploma), pojawia się ona pod nazwą Villa Meger, co świadczy o tym, że w tym czasie była to już znacząca osada. Jako jej właściciel jest w dokumencie wymieniony comes Parabuch, który część swoich włości przekazał synowi imieniem Izsop - stąd nazwa wsi Ižop, która obecnie jest dzielnicą miasta.

W latach I wojny światowej w mieście funkcjonował obóz jeniecki, w którym przetrzymywano żołnierzy serbskich. Kilka tysięcy z nich zmarło tu na skutek epidemii tyfusu[4]. W latach międzywojennych Veľký Meder był miejscem szeregu demonstracji i strajków źle opłacanych robotników rolnych. Po II wojnie światowej miasto, leżące w najbardziej żyznym regionie Wyspy Żytniej, stało się znaczącym ośrodkiem przetwórstwa spożywczego, w tym mleczarstwa. W latach 60. i 70. rozwinął się również przemysł elektromaszynowy i elektroniczny (m.in. zakłady "Elektrosvit" oraz "Tesla")[5].

DemografiaEdytuj

W 2001 roku 84,6% ludności stanowili Węgrzy (do 2015 roku najliczniejsza społeczność miejska Węgrów na Słowacji), 13,5% Słowacy, Romowie i Czesi 0,7%[6].

Kąpielisko termalneEdytuj

W parku leśnym na obrzeżach miasta, przy drodze do Číčova, znajduje się kąpielisko geotermalne otwarte w 1974 r., noszące imię Macieja Korwina. Na obszarze 14,7 ha znajduje się 5 basenów (w tym jeden basen kryty, całoroczny oraz basen olimpijski długości 50 m) o zróżnicowanych temperaturach wody, duża zjeżdżalnia (tobogan), plaże, boiska sportowe itp. wraz z niezbędną infrastrukturą (szatnie, gastronomia). Dziennie może z nich korzystać ok. 5,5 tysiąca gości. Wody, pobierane z dwóch różnych odwiertów na głębokości 1500 m, mają temperatury odpowiednio 56,5 i 76,5 °C i są bogate m.in. w związki wapnia, potasu, sodu, magnezu i żelaza[4].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí. Štatistický úrad Slovenskej republiky, 2014. [dostęp 2017-10-06]. (słow.).
  2. Registre obnovenej evidencie pozemkov. Úrad geodézie, kartografie a katastra SR, 2017-08-10. [dostęp 2017-10-06]. (słow.).
  3. Czechosłowacja. Mapa przeglądowa Europy, skala 1:1 000 000, Państwowe Przedsiębiorstwo Wydawnictw Kartograficznych, Warszawa 1973
  4. a b Swajdo Jarosław: Kąpieliska termalne Węgier i Słowacji, Wydawnictwo Bezdroża, Kraków 2003, ISBN 83-916762-7-7
  5. Adamec Vladimír, Jedličková Nora: Slovensko. Turistický lexikon, wyd. Šport, slovenské telovýchovné vydavateľstvo, Bratislava 1991, ISBN 80-7096-152-X
  6. Veľký Meder. Vybrané výsledky zo sčítania v roku 1991 a 2001. Štatistický úrad Slovenskej republiky. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-08)].