Victoria Lines

Victoria Lines (malt. Il-Linja tal-Vittorja) – dwunastokilometrowa linia fortyfikacji obronnych na Malcie zwana także Wielkim Murem[2]. Linia oddziela gęściej zaludnione południe wyspy z jej pierwotną stolicą Mdiną od mniej ludnej północnej części[3]. Początkowo linia umocnień była nazwana North West Front. W 1897 roku z okazji sześćdziesiątych urodzin królowej Wiktorii linia została nazwana Victoria Lines[2].

Victoria Lines
Ilustracja
Przebieg fortyfikacji.
Państwo  Malta
Typ budynku militarny
Rozpoczęcie budowy 1875[1]
Ukończenie budowy 1899
Właściciel Siły Zbrojne Malty
Położenie na mapie Malty
Mapa lokalizacyjna Malty
Victoria Lines
Victoria Lines
Położenie na mapie Morza Śródziemnego
Mapa lokalizacyjna Morza Śródziemnego
Victoria Lines
Victoria Lines
35°55′54,76″N 14°27′14,75″E/35,931877 14,454097
Strona internetowa
Victoria Lines w okolicach Mġarr

Ciąg fortyfikacji połączonych murem ze stanowiskami strzelniczymi rozciąga się od wschodu od wsi Baħar iċ-Ċagħaq koło Swieqi do wschodnich wybrzeży wyspy w okolicach zatoki Fomm ir-Riħ[2]. Przebiega wzdłuż naturalnej bariery, jaką stanowi Great Fault. Naturalne cechy obronne uskoku Great Fault zostały docenione już w 1722 roku za panowania wielkiego mistrza kawalerów maltańskich Marca Zondadariego. Za panowania jego następcy Antonia Manoela de Vilheny zbudowano kilka kamiennych budynków i umocnień umiejscowionych w kluczowych miejscach Great Fault. Miały one na celu obronę ówczesnej stolicy przed atakiem od bardziej przystępnej strony północnej[4].

W drugiej połowie XIX w. w czasie szczytu brytyjskiej potęgi wojskowej i ze względu na kluczowe znaczenie Malty po oddaniu do użytkowania w 1869 roku Kanału Sueskiego, zapadła decyzja o budowie systemu obronnego wzdłuż uskoku Great Fault. Linia obrony złożona jest z różnych rodzajów fortyfikacji: fortów, baterii, murów obronnych, umocnionych stanowisk piechoty, reflektorów[3]. Pierwsze prace nad North West Front rozpoczęto w 1870 roku. Na początku lat osiemdziesiątych XIX w. ukończono budowę czterech fortów: Bingemma, Mosta, Madliena i Pembroke. Pierwotnie trzy forty znajdujące się na linii Wiktorii były oddzielnymi obiektami, zbudowanymi w kształcie wielokątów, każdy według odrębnego projektu. W następnej kolejności zbudowano kompleks szańców i umocnień zwanych Dwejra Lines. Pierwszy ukończony był Fort Binġemma, który został umiejscowiony w pobliżu zbudowanej w XVII w. wieży obserwacyjnej Nadur[1]. W 1887 roku linia Wiktorii została uzupełniona o działobitnię Targa[5]. W latach dziewięćdziesiątych XIX w. istniejące obiekty zostały połączone ze sobą ciągłym murem obronnym z rozmieszczonymi na całej jego długości otworami strzelniczymi. Mur ma tylko 2 metry wysokości, ale umiejscowiony został w taki sposób, że wykorzystuje naturalne różnice wysokości i formacje skalne uskoku Grat Fault. W miejscach występowania dolin mur obronny został zbudowany na mostach i ścianach zaporowych[4]. W 1897 roku linię obrony poszerzono. Za Fortem Madliena został zbudowany nabrzeżny Fort Pembroke, który bronił wejścia do Wielkiego Portu od strony morza. W maju 1900 roku, krótko po ukończeniu prac i oddaniu całej linii umocnień, zostały przeprowadzone ćwiczenia sprawdzające efektywność obrony w przypadku ataku wroga. Okazało się, że w ciągu prawie trzydziestu lat od początku pierwszych prac techniki wojenne tak się rozwinęły, że linia umocnień Victoria Lines przestała spełniać założone w jej projekcie funkcje obronne[4]. W 1907 roku obiekty Victoria Lines zostały w większości opuszczone. Główne forty z wyjątkiem Fortu Mosta, pozostały obsadzone przez wojsko.

Obecnie część obiektów tworzących Victoria Lines ciągle jest używana przez armię maltańską jako magazyny broni.

W 1998 roku rząd Malty zgłosił wniosek o wpisanie Victoria Lines na listę światowego dziedzictwa UNESCO[4].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Nadur Tower (ang.). National Inventory of the Cultural Property of the Maltese Islands. [dostęp 2015-04-02].
  2. a b c Leslie Vella: The Great Wall of Malta (ang.). maltainsideout. [dostęp 2015-04-03].
  3. a b Dr. Stephen C Spiteri: The Victoria Lines (ang.). MilitaryArchitecture.com. [dostęp 2015-04-03].
  4. a b c d Victoria Lines Fortifications (ang.). UNESCO Tentative Lists. [dostęp 2015-04-03].
  5. Targa Battery Open Day (ang.). MilitaryArchitecture.com. [dostęp 2015-04-03].

BibliografiaEdytuj

  • Charles Stephenson: The Fortification of Malta 1530-1945. Wyd. drugie. Oxford: Osprey Publishing, 2004. ISBN 978-1-84176-693-5.