Villa Romana del Casale

Villa Romana del Casaleluksusowa willa letniskowa z okresu późnego Cesarstwa rzymskiego (wybudowana ok. 300 r. n.e.), której okres największej świetności przypada na IV–V w. n.e. znajduje się na Sycylii, około 5 km od miasta Piazza Armerina. Jest to kompleks mieszkalno-reprezentacyjny składający się z około 50 izb, łaźni, sal gimnastycznych, studiów i sypialni rozmieszczonych wokół dużego dziedzińca wewnętrznego. W okresie powstania willi Sycylia była podzielona na wielkoobszarowe posiadłości rolnicze nazywane „latyfundiami”. Rozmiary willi, wielkość i charakter poszczególnych pomieszczeń, bogactwo i jakość wystroju świadczą o tym, że było to centrum jednego z największych latyfundiów. Prawdopodobnie jego właściciel był rzymskim senatorem jeśli nie członkiem rodziny cesarskiej, z pewnością należał do najwyższych sfer Cesarstwa rzymskiego. Willa była prawdopodobnie stałą lub czasową rezydencją właściciela, szczególnie gdy spotykał się z dzierżawcami uprawiającymi żyzne ziemie i była też centrum administracyjnym latyfundium. Odkrywana przez dziesiątki lat willa swą sławę zawdzięcza mozaikom posadzkowym. Barwne obrazy pokrywają posadzki we wszystkich pomieszczeniach i zapełniają powierzchnię ponad 3500 m². Willa została zniszczona, być może zburzona w czasach Wandalów i Wizygotów. Jednak pozostawała w częściowym użytkowaniu jeszcze podczas okresu bizantyjskiego i arabskiego. W XII wieku willa została przysypana przez osuwisko ziemi i z tego powodu definitywnie opuszczona.

Villa Romana del Casale[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Ilustracja
Państwo  Włochy
Typ kulturowy
Spełniane kryterium I, II, III
Numer ref. 832
Region[b] Europa i Ameryka Północna
Historia wpisania na listę
Wpisanie na listę 1997
na 21. sesji
Położenie na mapie Sycylii
Mapa lokalizacyjna Sycylii
Villa Romana del Casale
Villa Romana del Casale
Położenie na mapie Włoch
Mapa lokalizacyjna Włoch
Villa Romana del Casale
Villa Romana del Casale
Ziemia37°21′53,0″N 14°20′05,0″E/37,364722 14,334722

MozaikiEdytuj

Mozaiki przedstawiają sceny z życia codziennego, sceny chwytania dzikich zwierząt afrykańskich dla potrzeb igrzysk, sceny z polowań oraz motywy mitologiczne.

Niektóre z nich – najwspanialsze, najlepiej zachowane lub najpiękniejsze zostały poniżej przedstawione:

Wielkie polowanie

 
Wielkie polowanie – fragment

Wielka płyta mozaikowa posadzki korytarza (patrz zdjęcie w infoboxie) ilustruje, w scenerii afrykańskiej, poszczególne fazy chwytania zwierząt dla potrzeb igrzysk. Są lwy i lamparty atakujące antylopy, jest też myśliwy walczący z lwem. Obrazy pokazują chwytanie słoni, nosorożców, antylop, strusi. Potem przewóz ich wozami zaprzęgniętymi w woły i załadunek na statek.
Małe polowanie

Małe polowanie
 
Polowanie z siecią na jelenie
 
Polowanie z psami na zające
 
Polowanie z psami na zające
 
Polowanie na dzika
 
Rytuał ofiarny ku czci bogini polowania
 
Uczta myśliwska

Mozaika opowiadająca w sposób naturalistyczny o polowaniu w lasach należących do latyfundium. Składa się ona z pięciu obrazków:

1. Polowanie z siecią na jelenie

2. Polowanie z psami na zające

3. Polowanie na dzika, który zraniony włócznią atakuje jednego z myśliwych tropiących go ze sforą psów

4. Rytuał ofiarny ku czci bogini polowania odbywający się przed kolumną z posążkiem Artemidy

5. Uczta myśliwska

Dziewczęta w bikini

 
Dziewczęta w bikini – fragment

Mozaika w sali „Dziesięciu młodych dziewcząt” pochodząca z IV w. przedstawia młode kobiety wykonujące różne ćwiczenia sportowe lub otrzymujące nagrody. Stroje dziewcząt, które były po prostu spodnią bielizną używaną też do ćwiczeń sportowych, rzeczywiście przypominają współczesne kostiumy bikini.
Wyścigi w Circus Maximus

 
Wyścigi w Circus Maximus – fragment

Mozaika w pomieszczeniu zwanym „palestra”, służącym do ćwiczeń przed lub po gorącej kąpieli. Przedstawia wyścigi kwadryg w Circus Maximus w Rzymie. Doskonale zachowana mozaika z przedstawionymi wiernie realiami wyścigów i precyzyjnie oddająca wygląd Circus Maximus jednoznacznie łączy willę z elitą rzymską, która regularnie odwiedzała wyścigi i je finansowała – zamawiający mozaikę musiał być bywalcem tych wyścigów.
Amorki łowiące ryby

 
Amorki łowiące ryby – fragment

Mozaika w jednym z pokoi gościnnych. Mozaika przedstawia amorki łowiące ryby z łódek. Są na niej cztery łódki z trzema amorkami w każdej. Jest tu cały wachlarz metod łowienia ryb – sieci, trójząb, wędka, pułapki. Morze jest pełne różnych owoców morza i amorki mają świetny połów. W tle, na brzegu jest willa z kolumnami zwrócona frontem do morza a z tyłu za willą są różne drzewa.
Pani domu idąca z córkami do łaźni

 
Pani domu idąca z córkami do łaźni

Mozaika na posadzce wejścia do łaźni. W środku mozaiki jest strojnie ubrana kobieta mająca po bokach dwie młode dziewczyny a na zewnątrz są jeszcze dwie służące, z których jedna niesie ubrania a druga przybory i olejki używane w trakcie kąpieli.
Scena erotyczna

 
Scena erotyczna

W jednej z sypialni (cubiculum) pośrodku, w wielkim medalionie ozdobionym girlandą z laurowych liści, jest przedstawiona erotyczna scena pomiędzy ukoronowanym efebem i półnagą, młodą kobietą.

Historia wykopaliskEdytuj

 
Plan willi

Istnienie willi bardzo szybko poszło w niepamięć (tylko trochę najwyższych części wystawało ponad poziom ziemi) i tereny zostały zagospodarowane dla celów rolniczych. Fragmenty mozaik i kawałki kolumn znajdowano w tym miejscu już na początku XIX wieku ale pierwsze poważne wykopaliska przeprowadził w 1929 Paolo Orsi i później Giuseppe Cultrera. Ostatnich wielkich odkryć dokonał w latach 1950-60 prof. Vinicio Gentile. I wtedy odkryte zabytki obudowano istniejącym obecnie przykryciem.

BibliografiaEdytuj

  • Skarby Świata. Fascynujące pomniki kultury i przyrody z listy UNESCO. Wydawnictwo Pascal. 2000. ​ISBN 83-87696-12-9
  • Sycylia do zwiedzania. Mario Kos, Lanfranco Angeli. ARNONE Editore s.r.l. 1999. ​ISBN 88-87663-30-0

Linki zewnętrzneEdytuj