Otwórz menu główne

Violeta Manushi

aktorka albańska

Violeta Manushi (ur. 5 marca 1926 w Korczy - zm. 27 lipca 2007 w Tiranie) – albańska aktorka.

Violeta Manushi
Data i miejsce urodzenia 5 marca 1926
Korcza, Albania
Data i miejsce śmierci 27 lipca 2007
Tirana, Albania
Zawód aktorka
Lata aktywności 1945-1994
Zespół artystyczny
Teatr Ludowy
Odznaczenia
Order Naima Frashëriego

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Po ukończeniu szkoły podstawowej w rodzinnym mieście, w wieku 12 lat zaczęła zarabiać na życie pracą fizyczną w jednej z drukarń korczańskich. Podobną pracę wykonywała także w drukarni "Dielli", już po przeprowadzce rodziny do Tirany. W 1945 roku wraz z grupą robotników wystąpiła po raz pierwszy w spektaklu teatralnym, przygotowanym dla wojska z okazji 1 maja. Jak wspominała po latach, pierwszy raz wystąpiła na scenie wypełniając wydany jej rozkaz. Wtedy po raz pierwszy ujawnił się jej talent aktorski, dostrzeżony przez obecnego na spektaklu reżysera Sokrata Mio. Tworzony od podstaw w Tiranie Teatr Ludowy (alb. Teatri Popullor) nie dysponował odpowiednią liczbą doświadczonych aktorów (zwłaszcza kobiet), co skłoniło dyrekcję do poszukiwania zdolnych amatorów. Wśród nich znalazła się też Manushi, która w 1946 zadebiutowała na deskach teatru rolą Filomeny w komedii Qypi me flori (Złoty wąwóz) Gjona Karmy. Na tej scenie, nazwanej później Teatrem Narodowym (alb. Teatri Kombetar) występowała przez 48 lat. Równocześnie z grą w teatrze uzupełniała braki w wykształceniu. Grała głównie w dramatach autorów albańskich, ale ma na swoim koncie także role w dramatach obcych. Wśród kilkudziesięciu ról, które zagrała, była Betty (Bertolt Brecht, Kariera Arturo Ui), a także rola Dulskiej (G.Zapolska, Moralność Pani Dulskiej) - prawdopodobnie w pierwszej albańskiej inscenizacji tego dramatu. W 2004 po długiej przerwie pojawiła się na scenie Teatru Narodowego w spektaklu Streha e të harruarve.

Violeta Manushi zagrała także w kilkunastu filmach, jej debiutem filmowym była w roku 1958 - Tana. Nagrodę państwową otrzymała za główną rolę Olgi w komedii Zonja nga qyteti (Pani z miasta). Za swoją pracę otrzymała także Order Naima Frashëriego oraz tytuł "Artysty Ludu". Po przejściu na emeryturę została zapomniana. Prasa albańska przypomniała jej sylwetkę, kiedy ukończyła 80 lat życia. Zmarła w nędzy, przez ostatnie miesiące życia obłożnie chora.

W 2013 we wsi Tushemisht (okręg Pogradec) stanął pomnik upamiętniający postać, którą zagrała Manushi w filmie Zonja nga qyteti (dłuta Sadika Spahiji i Vasillaqa Kolevicy)[1].

Role filmoweEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj