Otwórz menu główne

Wąsosz (województwo kujawsko-pomorskie)

wieś w województwie kujawsko-pomorskim

Wąsoszwieś w Polsce położona w województwie kujawsko-pomorskim, w powiecie nakielskim, w gminie Szubin.

Wąsosz
wieś
Państwo  Polska
Województwo  kujawsko-pomorskie
Powiat nakielski
Gmina Szubin
Liczba ludności (III 2011) 327[1]
Strefa numeracyjna 52
Kod pocztowy 89-200
Tablice rejestracyjne CNA
SIMC 0097152
Położenie na mapie gminy Szubin
Mapa lokalizacyjna gminy Szubin
Wąsosz
Wąsosz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wąsosz
Wąsosz
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Wąsosz
Wąsosz
Położenie na mapie powiatu nakielskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu nakielskiego
Wąsosz
Wąsosz
Ziemia52°56′42″N 17°43′58″E/52,945000 17,732778

Podział administracyjnyEdytuj

Położenie geograficzneEdytuj

Miejscowość leży ok. 7 km od Szubina wzdłuż zachodniego brzegu jeziora Wąsoskiego przy południowej krawędzi jeziora Żędowskiego znajdujących się na terenie Pojezierza Gnieźnieńskiego.

NazwaEdytuj

Nazwa często występuje na terenie Polski i pochodzi od staropolskiego wyrazu „wąsosze”, oznaczającego miejsce, gdzie coś się schodzi, zbiega lub łączy[2]. Prawdopodobnie chodzi tutaj o położenie geograficzne miejscowości leżącej przy zbiegu dwóch jezior Wąsoskiego i Żędowskiego. Najstarsze zapisy pochodzą z XIV i XV wiecznych dokumentów spisanych po łacinie: 1404 Wansosche, 1410 Wanschosche, 1413 Wąssose, 1421 Waynschosse, Wąssosse itp.[3]

HistoriaEdytuj

Wieś istnieje co najmniej od XIII wieku, jednak pierwsze zapisy pochodzą z wieku XIV. Około 1360 w miejscowości urodził się Maciej z Wąsosza herbu Topór polski rycerz i dyplomata, podkomorzy i sędzia ziemski Kalisza. Był on właścicielem miejscowości, którą odziedziczył po przodkach. Współpracował z Władysławem Jagiełłą, brał udział w wojnie z krzyżakami, a po jej zakończeniu reprezentował Królestwo Polskie w układach pokojowych z zakonem[3][4].

Około 1520 roku właściciele pól dziedzicznych oraz kmiecie płacili dziesięcinę snopową plebanowi słupskiemu. Oprócz tego kmiecie płacili również 2 grosze dziesięciny lnianej oraz kolędę po groszu od łanu. Grosz płacili również karczmarze[3].

Miejscowość do rozbiorów Polski leżała w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. W wyniku rozbiorów Wąsosz wraz z całym regionem znalazł się w granicach zaboru pruskiego. Pod koniec XVIII wieku wieś należała do Stanisława Mycielskiego, dziedzica Szubina[3].

W drugiej połowie XIX wieku miejscowość wymienia Słownik geograficzny Królestwa Polskiego podając, że wraz z Babią Gacią tworzyła okręg wiejski liczący 50 domów z zamieszkującymi je 384 mieszkańcami, w tym 279 katolików i 105 protestantów. Rozciągała się ona na obszarze 747 hektarów, w tym 390 ha roli, 78 ha łąk i 131 ha lasu. W miejscowości znajdowała się wówczas szkoła, wiatrak do mielenia zboża oraz cegielnia. W okolicach znajdowały się również eksploatowane pokłady torfu[3].

DemografiaEdytuj

Według Narodowego Spisu Powszechnego (III 2011 r.) liczyła 327 mieszkańców[1]. Jest trzynastą co do wielkości miejscowością gminy Szubin.

Atrakcje turystyczneEdytuj

W 1939 miejscowość znalazła się na linii polskiej pozycji obronnej z 1939, przebiegającej wzdłuż linii jezior żnińskich i obsadzonej przez 25 DP. W ramach jej umocnienia, na przesmykach między jeziorami wybudowano betonowe schrony bojowe. Jeden z nich wybudowano w Wąsoszu, przy drodze Szubin – Żnin (przy 82,4 km drogi krajowej nr 5 według przebiegu onowiązującego w początku XXI wieku). W 2009 ten 150-tonowy obiekt został częściowo odsłonięty przez pasjonatów. W związku z budową odcinka Szubin – Żnin drogi ekspresowej S5 konieczne się stało przesunięcie betonowego bunkra poza teren budowy[5]. W początku lutego 2018 został on przemieszczony w kierunku wschodnim na odległość 34 m[6]. W celu wykorzystania walorów turystycznych obiektu, który będzie zlokalizowany przy drodze dojazdowej, powstanie przy nim specjalna zatoka parkingowa[7][8].

Nad jeziorem Wąsoskim znajduje się kąpielisko strzeżone[9] z wypożyczalnią sprzętu wodnego[10].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Kazimierz Rymut: Nazwy miast Polski. Wrocław: Ossolineum, 1987. ISBN 83-04-02436-5.
  • Antoni Gąsiorowski: Maciej z Wąsoszy, [w:] Wielkopolski Słownik Biograficzny. Warszawa – Poznań: 1983, s. 443.

Linki zewnętrzneEdytuj