Wąsy (metalurgia)

Wąsy metaliczne – włosowate struktury powstające na powierzchniach niektórych metali i ich stopów. Powstawać mogą m.in. na cynie i jej niektórych stopach, cynku, kadmie, indzie, antymonie i srebrze[1]. Powstawanie wąsów powodować może powstawanie zwarć w układach elektronicznych. Znanych jest wiele przykładów uszkodzeń sprzętu spowodowanego tym zjawiskiem, w tym satelitów, rakiet, samolotów, instalacji przemysłowych, sprzętu medycznego i in.[2]

Wąsy na powierzchni cyny. Zdjęcie mikroskopowe

Wąsy cynoweEdytuj

Pierwsze doniesienia literaturowe nt. wąsów cynowych pochodzą z lat 40. i 50. XX w. Mechanizm ich powstawania nie jest znany[1].

Parametry[1]:

  • długość: do 10 mm (typowo <1 mm)
  • średnica: 6 nm do 10 μm (typowo ok. 1 μm).

Wzrost wąsów cynowych następuje szczególnie szybko w warunkach panujących w przestrzeni kosmicznej[3]. Zjawisko to nie występuje w przypadku lutowania stopami cyny zawierającymi ołów. Z powodu nakazu wycofania ołowiu z produktów elektronicznych w Unii Europejskiej wprowadzone zostało lutowanie bezołowiowe, w którym wąsy cynowe stanowią problem[4][5].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Basic Information Regarding Tin Whiskers, NASA [dostęp 2018-11-28] (ang.).
  2. Whisker Failures, NASA [dostęp 2018-11-28] (ang.).
  3. Tin whisker, ESA, 1 listopada 2017 [dostęp 2018-11-28].
  4. Ivan Amato, Tin whiskers: the next Y2K problem, fortune.com, 10 stycznia 2005 [dostęp 2018-11-28] (ang.).
  5. Jordan Robertson, Tiny 'tin whiskers' imperil electronics, usatoday.com, 2007 [dostęp 2018-11-28] (ang.).