Hydroksowęglan miedzi(II)

związek chemiczny
(Przekierowano z Węglan hydroksomiedzi(II))

Hydroksowęglan miedzi(II), CuCO
3
·Cu(OH)
2
nieorganiczny związek chemiczny, hydroksosól miedzi na II stopniu utlenienia i kwasu węglowego.

Hydroksowęglan miedzi(II)
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny CuCO
3
·Cu(OH)
2
Inne wzory Cu
2
CO
3
(OH)
2
Masa molowa 221,12 g/mol
Wygląd ciemnozielony proszek[1] lub zielone kryształy[2]
Minerały malachit
Identyfikacja
Numer CAS 12069-69-1
PubChem 25503
Podobne związki
Podobne związki hydroksowęglan magnezu
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

WystępowanieEdytuj

Występuje w przyrodzie jako szeroko rozpowszechniony minerał malachit[5] (innym rozpowszechnionym minerałem będącym zasadowym węglanem miedzi(II) jest azuryt o składzie 2CuCO
3
·Cu(OH)
2
[6]).

OtrzymywanieEdytuj

 
Patyna na dachach Château Frontenac

Powstaje w reakcji dwutlenku węgla z roztworami soli miedzi(II)[7]:

2Cu2+
+ CO
2
+ 3H
2
O → CuCO
3
·Cu(OH)
2
↓ + 4H+

W efekcie nie da się w tej reakcji uzyskać węglanu miedzi(II), CuCO
3
[7].

Przemysłowo otrzymuje się go przez zmieszanie roztworów siarczanu miedzi(II) i węglanu sodu lub wodorowęglanu sodu w temp. 45–65 °C. W pierwszej fazie powstaje 2CuCO
3
·Cu(OH)
2
, który w ciągu 1–2 h przekształca się w CuCO
3
·Cu(OH)
2
[3].

Związek ten powstaje również w wyniku długotrwałego działania wilgotnego powietrza na miedź metaliczną, tworząc charakterystyczną patynę[7], która chroni metal przed dalszą korozją[8].

WłaściwościEdytuj

W temperaturze pokojowej związek rozkłada się powoli do tlenku miedzi(II); w temperaturze powyżej 200 °C reakcja ta staje się bardzo szybka[3]:

CuCO
3
·Cu(OH)
2
→ 2CuO + H
2
O↑ + CO
2

ZastosowanieEdytuj

Wykorzystywany jest m.in. do otrzymywania innych soli miedzi, jako źródło miedzi w paszach dla zwierząt, w galwanostegii do kontrolowania pH, jako katalizator w reakcjach uwodorniania, do przyspieszania polimeryzacji i do ochrony ziaren przed grzybami[3]. Dodaje się go przy wytwarzaniu niektórych mieszanin pirotechnicznych w celu zabarwienia płomienia spalanej masy na niebiesko[9].

PrzypisyEdytuj

  1. a b Hydroksowęglan miedzi(II) (nr 61167) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Polski. [dostęp 2018-10-24]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  2. a b c d e CRC Handbook of Chemistry and Physics, David R. Lide (red.), wyd. 88, Boca Raton: CRC Press, 2007, s. 4-61, ISBN 978-0-8493-0488-0.
  3. a b c d e f H. Wayne Richardson, Copper Compounds, [w:] Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry, Weinheim: Wiley‐VCH, 2005, s. 7, DOI10.1002/14356007.a07_567 (ang.).
  4. Hydroksowęglan miedzi(II) (nr 61167) (ang.) – karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) na obszar Stanów Zjednoczonych. [dostęp 2018-10-24]. (przeczytaj, jeśli nie wyświetla się prawidłowa wersja karty charakterystyki)
  5. Malachite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2018-10-24] (ang.).
  6. Azurite, [w:] Mindat.org [online], Hudson Institute of Mineralogy [dostęp 2018-10-24] (ang.).
  7. a b c Stanisław Tołłoczko, Wiktor Kemula, Chemia nieorganiczna z zasadami chemii ogólnej, Warszawa: PWN, 1954, s. 426.
  8. Adam Bielański, Podstawy chemii nieorganicznej, wyd. 5, Warszawa: PWN, 2002, s. 961, ISBN 83-01-13654-5.
  9. John A. Conkling, Chris Mocella, Chemistry of Pyrotechnics. Basic Principles and Theory, wyd. 2, Boca Raton: CRC Press, 2011, s. 197, ISBN 978-1-4200-1809-7.