Węgliny

wieś w województwie lubuskim

Węgliny – (niem. Ögeln, łuż. Hugliny)[2] wieś w Polsce położona w województwie lubuskim, w powiecie krośnieńskim, w gminie Gubin.

Artykuł 51°49′22″N 14°43′13″E
- błąd 38 m
WD 51°53'N, 14°41'E, 51°49'23.34"N, 14°43'10.16"E
- błąd 20079 m
Odległość 760 m
Węgliny
wieś
Państwo  Polska
Województwo  lubuskie
Powiat krośnieński
Gmina Gubin
Liczba ludności (2013) 133[1]
Strefa numeracyjna 68
Kod pocztowy 66-620
Tablice rejestracyjne FKR
SIMC 0909615
Położenie na mapie gminy wiejskiej Gubin
Mapa lokalizacyjna gminy wiejskiej Gubin
Węgliny
Węgliny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Węgliny
Węgliny
Położenie na mapie województwa lubuskiego
Mapa lokalizacyjna województwa lubuskiego
Węgliny
Węgliny
Położenie na mapie powiatu krośnieńskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu krośnieńskiego
Węgliny
Węgliny
Ziemia51°49′22″N 14°43′13″E/51,822778 14,720278

W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa zielonogórskiego.

Węgliny to stara wieś łużycka powstała około połowy X wieku[3]. Pierwszy raz w dokumentach urzędowych wspomina się o niej w roku 1457[4][3]. Położona jest pomiędzy dawną Górą Winną i Górą Młyńską, przy winnicy i młynie[4][3]. We wcześniejszym okresie oprócz młyna była tu cegielnia i browar[5][3]. Węgliny należały do „Dóbr Węglińskich”, będących w posiadaniu klasztoru w Guben, które nabywa pod zastaw Heinrich von Polenz[3].

W latach 1823-1945 dobra rycerskie znajdowały się w posiadaniu hrabiego Brühla[3]. Wspominano w XIX wieku, że w Węglinach znajdowały się: folwark, wiatrak, cegielnia, owczarnia, ogrodnictwo, browar oraz Domek Górski, jako zameczek myśliwski hrabiego Brühla[5][3]. Domek Górski od 1924 roku służył jako schronisko młodzieżowe[5][3].

We wsi do 1945 roku była piekarnia, sklep z artykułami żywnościowymi i sklep pasmanteryjny oraz młyn i gospoda[3]. Pozostały po byłym majątku park krajobrazowy z drugiej połowy XIX wieku posiada powierzchnię 1,2 hektara[5]. Niektóre części wsi, jak domy ze ścianami z muru pruskiego oraz zbudowany z cegły budynek, zachowały się jeszcze z czasów XVIII i XIX wieku[5].

W 1978 roku wieś otrzymała sieć wodną. W 1988 roku zamieszkiwało we wsi 127 osób, a w 1999 roku 149[6].

ZabytkiEdytuj

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisane są[7]:

  • pałacyk, z XVII wieku
  • budynek gospodarczy nr 17, szachulcowy, z pocz. XIX wieku

inne zabytki:

  • aleja 63 dębów szypułkowych w wieku 200 – 300 lat znajduje się przy drodze Węgliny – Mielno
  • dąb szypułkowy najstarszy w gminie, którego obwód wynosi 764 cm, a wiek około 400 lat znajduje się we wsi[8].
  • wiąz szypułkowy - drugi najgrubszy w kraju, to drzewo nie będące jeszcze pomnikiem przyrody, posiadało obwód 840cm (w 2015 roku)[9][10]

PrzypisyEdytuj

  1. Rozmieszczenie ludności w gminie według miejscowości. Gmina Gubin. [dostęp 2015-11-16].
  2. Rudolf Lehmann: Historisches Ortslexikon für die Niederlausitz Band 2. Die Kreis Cottbus, Spremberg, Guben und Sorau. 2011. ISBN 978-3-941919-90-7.
  3. a b c d e f g h i Zygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939 – 1949… s. 335
  4. a b Gubińskie Towarzystwo Kultury - Zeszyty Gubińskie nr 5 s. 30
  5. a b c d e Gubińskie Towarzystwo Kultury - Zeszyty Gubińskie nr 5 s. 31
  6. Zygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939 – 1949… s. 336
  7. Rejestr zabytków nieruchomych woj. lubuskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 14. [dostęp 24.1.13].
  8. Krzysztof Borkowski, Robert Tomusiak, Paweł Zarzyński. Drzewa Polski. 2016. PWN. s.230
  9. Krzysztof Borkowski, Robert Tomusiak, Paweł Zarzyński. Drzewa Polski. 2016. PWN. s.406
  10. http://www.rpdp.hostingasp.pl/Trees/UI/TreeFormRO.aspx?tID=1325/ Rejestr Polskich Drzew Pomnikowych - Wiąz z Węglin

BibliografiaEdytuj

  • Wydawnictwo Gubińskiego Towarzystwa Kultury 1999 r. - Zeszyty Gubińskie nr 5 s.30-31
  • Zygmunt Traczyk: Ziemia Gubińska 1939 – 1949…. Gubin: Stowarzyszenie Przyjaciół Ziemi Gubińskiej, 2011, s. 335-337. ISBN 978-83-88059-54-4.
  • Paweł Zarzyński, Robert Tomusiak, Krzysztof Borkowski: Drzewa Polski. Warszawa: PWN, 2016. ISBN 978-83-63895-68-6.