Włócznik[3], miecznik[4] (Xiphias gladius), określany też nazwami: „ryba-miecz”[3] i „mieczoryb”[3] – gatunek ryby okoniokształtnej z rodziny włócznikowatych[3] (Xiphiidae), będący jej jedynym żyjącym przedstawicielem (rodzina obejmuje jeszcze wymarły rodzaj Protosphyraena).

Włócznik
Xiphias gladius[1]
Linnaeus, 1758
Włócznik
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada promieniopłetwe
Rząd okoniokształtne
Podrząd makrelowce
Rodzina włócznikowate
Rodzaj Xiphias
Linnaeus, 1758
Gatunek włócznik
Synonimy
  • Phaethonichthys tuberculatus Nichols, 1923
  • Stromateus imperator Cabrera, Pérez & Haenseler, 1887
  • Tetrapterus imperator Bloch & Schneider, 1801
  • Xiphasia gladius Linnaeus, 1758
  • Xiphias estara Phillipps, 1932
  • Xiphias gladius estara Phillipps, 1932
  • Xiphias imperator Bloch & Schneider, 1801
  • Xiphias kleinii Suckow, 1799
  • Xiphias rondeletti Leach, 1818
  • Xiphias thermaicus Serbetis, 1951
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Szkielet włócznika

Spis treści

Zasięg występowaniaEdytuj

Morza i oceany strefy tropikalnej i umiarkowanej, wody pelagialne, z dala od brzegów. Czasami spotykany w zachodniej części Bałtyku.

Cechy charakterystyczneEdytuj

Duża, drapieżna ryba o torpedowatym kształcie ciała. Górna szczęka przekształcona w długi wyrostek w kształcie miecza stanowiący 1/3 długości ciała ryby. Płetwa ogonowa rozwidlona w kształcie półksiężyca. Brak płetw brzusznych, a u dorosłych osobników również zębów i łusek. Największe włóczniki osiągają ponad 4 m długości przy ciężarze ponad 500 kg. Na skutek intensywnych połowów średnie rozmiary tych ryb znacznie się zmniejszyły.

Tryb życiaEdytuj

Włóczniki są bardzo dobrymi pływakami. Na krótkich odcinkach osiągają prędkość 100 km/h. Zdolność taką zawdzięczają nietypowej budowie głowy, która w połączeniu z wystającym mieczem zmniejsza opór ciała ryby. Wraz z marlinami i tuńczykami należą do najszybszych ryb. Żywią się rybami.

Znaczenie gospodarczeEdytuj

Włóczniki są cenionymi rybami konsumpcyjnymi.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Xiphias gladius, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Xiphias gladius. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c d „Ryba-miecz, wg Nusbauma, lub mieczoryb, włócznik – nazwy nadane przez Nowickiego, przyjęte przez Siedleckiego (przyp. tłum.)” [w:] G. Nikolski: Ichtiologia szczegółowa. Tłum. Franciszek Staff. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1970, s. 414.
  4. Krystyna Kowalska, Jan Maciej Rembiszewski, Halina Rolik Mały słownik zoologiczny, Ryby, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj

  • Xiphias gladius. (ang.) w: Froese, R. & D. Pauly. FishBase. World Wide Web electronic publication. www.fishbase.org [dostęp 3 lipca 2011]