Otwórz menu główne

Negeri Sembilan („Dziewięć państw”) – federacja kilku państw: Inas, Jelebu, Jempol, Johol, Ulu Muar, Rembau, Gunung Pasir, Sungai Ujong Teraci i Tampin. Sześć państw utrzymało się przy życiu: Jelebu, Jempol Johol, Rembau, Sungai Ujong i Tampin. Pierwsze państwo to Sungai Ujong. Jng di-pertuan besar jest tytułem króla Negeri Sembilan.

Królowie Negeri SembilanEdytuj

Dynastia Pagarruyung

  • Radża Melawar (Sułtan Mahmud ibni Sułtan Dżalil) (1773-1795)
  • Radża Hitam (1795-1808) [zięć]
  • Raja Lenggang Laut (1808-1824) [zięć]
  • Raja Radin (1824; usunięty) [syn]
  • Radża Kerdżan (regent 1824-1826; zmarł 1944)
  • Jamtuan Sati (1826-1831)
  • Radża Radin (2-gie panowanie 1831-1833; usunięty)
  • Radża Ali bin Daeng Alampaki (1833-1836; usunięty, zmarł 1850)
  • Radża Radin (2-gie panowanie 1836-1861)
  • Radża Imam (Tengku Ulin) (1861-1869) [brat]
  • Tengku Antah (1869-1888; regencja 1869-1872) [syn Radży Radina]
  • Nazwa państwa Śri Menanti 1876-1897
  • Protektorat brytyjski 1885-1987
  • Tuanku Muhammad (1888-1933) [syn]
  • Protektorat brytyjski 1889-1957
  • Tuanku Abd ar-Rahman (1933-1960) [syn]
  • Okupacja japońska 1941-1945
  • Tuanku Munawir (1960-1967; regent 1957-1960) [syn]
  • Tuanku Dżafar (1967-2008; regencja 1994-1999) [brat]
  • Tuanku Mukhriz (2008-dziś) [syn Tuanku Munawira]

Władcy państw należących do federacjiEdytuj

Władcy InasuEdytuj

  • Embun Serin (władczyni (undang luak Inas) ok. 1750-1770)
  • Bajan (ok. 1770-?)
  • Datuk Rambutan Jantan (?-1810)
  • Datuk Nuri (1810-?)
  • Mantik
  • Cenderong
  • Sohat
  • Biong
  • Umar
  • Sulung (?-1915)
  • Udżang bin Cepus (1915-1930)
  • Abd al-Ghani bin Lajar
  • Bacil bin Abd ar-Rahman
  • Rentah bin Takin (1957-1966)

Władcy JelebuEdytuj

  • To Mojang Dato Gombak (pierwszy władca (dato) Penghulu z Jelebu ok. 1700-1750)
  • To Mojang Dato Mentunggang (ok. 1750-1757) [zięć]
  • Dato Mojang Salleh (trzeci władca Penghulu i pierwszy władca (undang) Jelebu ok. 1757-?) [syn]
  • Dato Bukor
  • Dato Bakul
  • Dato Junus (6. władca Penghulu i 4. władca (undang) Luak Jelebu)
  • Dato Lup
  • Dato Abd ar-Rachman (ok. 1800-1820)
  • Dato Penghulu Rangga Ali (1820-?)
  • Dato Pandak (ok. 1850-?)
  • Dato Mahmud (Kulup Tunggal)
  • Dato Hadżi Ibrahim (ok. 1870-1883)
  • Dato Sajid Ali bin Sajid Zain al-Dżafri (1883-1902)
  • ’’Protektorat brytyjski’’ 1883-1895
  • Dato Abd Allah bin Panglima Muda Lok (tylko 12. władca (undang) Luak Jelebu 1902-1945)
  • Datuk Szahmar ad-Din bin Hadżi Abd ar-Rahman (1945-1962)
  • Dato Osman bin Baginda (pełniący obowiązki 1962-1966)
  • Dato Abu Bakar bin Maamor (1966-1979)
  • Dato Mendika Mentri Achir ul-Zaman Dato Hadżi Musa bin Abd al-Wahab (1980-dziś)

Równolegli władcy Jelebu

  • Tengku Ahmad Szach bin Singkul (władca (jang di-pertuan Muda Jelebu) 1820-?)
  • Tengku Dżaja (?-ok. 1872) [syn]
  • Tengku Etet (ok. 1872-1875) [syn]
  • Tengku Abdullah ibni Radin (1875-1884) [kuzyn]
  • Tengku Nambul (1884-1886) [syn]

władcy JempoluEdytuj

  • Daim (władca (datuk penghulu) pod zwierzchnością Jelebu ok. 1750-?)
  • Cap
  • Rijal
  • Malik
  • Hasan (1839-?)
  • Dżahan
  • Szukul (?-1916)
  • Abdul Wahhab (1916-?)
  • Sulajman bin Abdullah (?-1966)

Władcy JoholuEdytuj

  • Dato Putri Kunung Siti Awan Setiawan I (władczyni (datuk undang luak Johol) 1723-1747)
  • Dato Rambut Pandżang (władczyni 1747-1760)
  • Dato Putri Setiawan II (władczyni ok. 1760-1790)
  • Dato Rambutan Dżantan (ok. 1790-1810)
  • Dato Nuri (ok. 1810-1820)
  • Datuk Abu Bakar Gubah (To Bunczit) (ok. 1820-1840) [syn Siti Ani, wnuczki Setiawan II]
  • Dato Wan Saeto Rubah (ok. 1840-1900)
  • Dato Wan Umar bin Wan Hassan (1901-1918)
  • Dato Kamat bin Hadżi Sulejman (1918-1947)
  • Dato Abd al-Manap bin Tolok (1947-1973)
  • Dato Hadżi Abd al-Madżid bin Abd al-Wahid (1973-1985)
  • Dato Hadżi Abd ar-Rahman bin Mat Som (1985-1988)
  • Dato Abdul bin Ali (1988-2007)
  • Dato Mohd Dżan bin Abdul Ghani (2007-dziś)

Władcy Ulu MuarEdytuj

  • Dato Pasir di Radża bin Tun Mat Ali (1699-?)
  • Datuk Naam bin Chatib Akhir (władca (datuk penghulu luak Ulu Muar) pod zwierzchnością Joholu ok. 1750-177?)
  • Datuk Mindek (177?-?)
  • Datuk Mopeng
  • Datuk Adżong
  • Datuk Dżaalam
  • Datuk Talun
  • Datuk Dongkok Abd al-Malik (ok. 1824-1839)
  • Datuk Sidin
  • Datuk Haszim (1910-?)
  • Datuk Dżailani (1966)

Władcy RembauEdytuj

  • Dato Lela Balang (wódz Minangkabau przed 1540)
  • Dato Laut Dalam (współwładca przed 1540)
  • Dato Śri Rama (władca (undang inak Rembau) pod zwierzchnością Minangkabau ok. 1540-1555) [syn Dato Leli Balanga]
  • Dato Amba (ok. 1540-1605) [syn]
  • Dato Lenggang (ok. 1605-1620)
  • Dato Pandak (ok. 1620-1645)
  • Dato Uban (ok. 1645-1666)
  • Dato Sagah (ok. 1660-1690)
  • Dato Kurup (ok. 1690-1725)
  • Zależność od Johoru 17??-1758
  • Dato Sabat (ok. 1725-1750)
  • Dato Lulinsoh (ok. 1750-1790)
  • Dato Pekak (ok. 1790-1795)
  • Dato Kusil bin Uban (ok. 1795-1812)
  • Dato Bogok (1812-1819)
  • Dato Nganit (1819-1838)
  • ’’Protektorat holenderski’’ 1819-?
  • ’’Protektorat brytyjski’’ 1832/87
  • Dato Achir (1838-1871)
  • Dato Hadżi Sahil (1871-1883; usunięty)
  • Dato Sarun bin Saidin (1883-1905)
  • Dato Hadżi Sulung bin Miah (1905-1922)
  • Dato Abdullah bin Hadżi Dahan (1922-1938)
  • Dato Hadżi Ipap bin Abdullah (1938-1962) [syn]
  • Dato Hadżi Adnan bin Hadżi Maah (1963-1998)
  • Hadżi Muhamad bin Szarif Usman (1998-dziś)

Równolegli władcy Rembau

  • Radża Asil (potem Sułtan Muhammad Szach) (władca jang di-pertuan muda Rembau 1798-1813; zmarł przed 1824)
  • Radża Ali bin Daeng Alampaki (1813-1832; władca Tampinu 1832-1850)
  • Sajid Szaban ibn Sajid Ibrahim al-Kadri (1832-1836; władca Tampinu 1850-1872) [zięć]

Władcy Gunung PasirEdytuj

  • Meszit (władca (penghulu luak Gunung Pasir) pod zwierzchnością Rembau ok. 1750-?)
  • Tuakal
  • Mantik
  • Budin
  • Malik
  • Uteh
  • Alam
  • Kandak
  • Pacoh (Mentadoh)
  • Labu
  • Muhammad Amin
  • Basir (ok. 1920)
  • Szams ad-Din bin Bahali (ok. 1966)

Władcy Sungai UjongEdytuj

  • Mambang (władca pod zwierzchnością Menangkabau 1677)
  • Siliam
  • Dato Kelambu
  • Dato Musang [brat]
  • Dato Penghulu Selat
  • Dato Danoh Buaja
  • Dato Penghulu Kadim (przyjął tytuł penghulu mentri)
  • Dato Penghulu Pandak
  • Dato Penghulu Czantak (Rumah Gadong) (?-1760)
  • Dato Bador (władca z tytułem ‘’undang luak Sungai Ujong’’ ok. 1760-1780) [syn]
  • Dato Leha (ok. 1780-1800)
  • Dato Bahi (ok. 1800-1824)
  • Dato Kawal (ok. 1824-1850)
  • Dato Sending (ok. 1850-1873)
  • Dato Tunku Saiyid Abd al-Rahman bin Saiyid Ahmad al-Kadri (1873-1881)
  • Dato Muhammad Jusuf bin Haszim (1881-1889; usunięty)
  • Dato Maamor bin Incze Kasim (1889-1945) [zięć]
  • Dato Muhammad Kasim bin Dato Andika Hadżi Abd al-Raszid (1945-1983)
  • Dato Hadżi Mubarak bin Dohak (1993-dziś)

Władcy TeraciEdytuj

  • Ahmad bin Mantris Maharadża (władca (penghulu luak Teraci) pod zwierzchnością Sungai Ujong ok. 1750-?)
  • Tengkis
  • Tuk "Pecat"
  • Dato
  • Linsoh
  • Sulung (ok. 1839)
  • Said
  • Adil
  • Dżaal (?-1919)
  • Sohor (1919-?)
  • Arifin
  • Udżang bin Yahja
  • Lebai Hussin (1966)

Władcy TampinuEdytuj

  • Radża Ali bin Daeng Alampaki (1832-1850; władca Rembau 1813-1832)

Dynastia al-Kadri

  • Sajid Szaban ibn Sajid Ibrahim al.-Kadri (1850-1872; władca Rembau 1832-1836) [zięć]
  • Sajid Szarif Abdul Hamid (1872-1894; przybrał tytuł tunku besar Tampin 1883) [syn]
  • Sajid Dewa (1894-?) [syn]
  • Sajid Akil [syn]
  • Sajid Muhammad (?-1929) [brat]
  • Saiyid Idris (1929-2005; regencja 1929-1945) [syn]
  • Saiyid Razman (2005-dziś) [syn]

BibliografiaEdytuj

  • Truhart P., Regents of Nations. Systematic Chronology of States and Their Political Representatives in Past and Present. A Biographical Reference Book, Part 3: Asia & Pacific Oceania, München 2003, s. 1177-1182, ​ISBN 3-598-21545-2​.

Linki zewnętrzneEdytuj