Otwórz menu główne

Władcy Turcji

lista w projekcie Wikimedia

Spis treści

Sułtanat RumuEdytuj

# Sułtan Od Do Uwagi
1 Kutulmisz 1060 1064
2 Sulejman ibn KutuImisz 1075 1077
  • Założyciel anatolijskiego Sułtanatu Seldżuckiego ze stolicą w İzniku
  • W latach 1075-1077 rządzi de facto Turkmenami wokół İzniku i İzmitu; 1077–1086 uznany sułtanem przez Malika I
3 Kilidż Arslan I 1092 1107
  • Pierwszy sułtan rządzący z Konyi
4 Malik Szach 1107 1116
5 Mesud I 1116 1156
6 Kilidż Arslan II 1156 1192
7 Kajhisrew I 1192 1196
  • Po raz pierwszy
8 Rukn ad-Din Sulejman Shach 1196 1204
9 Kilidż Arslan III 1204 1205
(7) Kajhisrew I 1192 1196
  • Po raz drugi
10 Kajkawus I 1211 1220
11 Kajkubad I 1220 1237
12 Kajhisrew II 1237 1246
  • Po jego śmierci sułtanat został podzielony do 1260 roku, kiedy Kilidż Arslan IV stał się jedynym władcą.
13 Kajkawus II 1246 1260
14 Kilidż Arslan IV 1248 1265
15 Kajkubad II 1249 1257
16 Kajhisrew III 1265 1284
17 Mesud II 1284 1296
  • Po raz pierwszy
18 Kajkubad III 1298 1302
(17) Mesud II 1303 1308
  • Po raz drugi

Imperium OsmańskieEdytuj

Dynastia OsmanówEdytuj

# Sułtan Portret Od Do Tugra Uwagi
1 Osman I
(Bej)
  c. 1299 c. 1324
2 Orhan I
(Bej)
  c. 1324 c. 1360  
3 Murad I
Hüdavendigar
(Sułtan od 1383)
  c. 1360 1389  
4 Bajazyd I Błyskawica   1389 1402  
Interregnum
(1402–1413)
5 Mehmed I   1413 1421  
6 Murad II   1421 1444  
7 Mehmed II Zdobywca   1444 1446  
(6) Murad II   1446 3 lutego 1451  
  • Drugie panowanie;
  • Zmuszony do powrotu na tron po buncie janczarów;
  • Rządził do śmierci[6].
(7) Mehmed II Zdobywca   3 lutego 1451 3 maja 1481  
8 Bajazyd II   19 maja 1481 25 kwietnia 1512  
9 Selim I Groźny
(Kalif od 1517)
  25 kwietnia 1512 21 września 1520  
10 Sulejman I Wspaniały   30 września 1520 6 lub 7 września 1566  
11 Selim II Pijak'   29 września 1566 21 grudnia 1574  
12 Murad III   22 grudnia 1574 16 stycznia 1595  
13 Mehmed III   27 stycznia 1595 20 lub 21 grudnia 1603  
  • Syn Murada III i Safiye;
  • Rządził do śmierci;
  • Zamordowany[14].
14 Ahmed I   21 grudnia 1603 22 listopada 1617  
15 Mustafa I   22 listopada 1617 26 lutego 1618  
16 Osman II   26 lutego 1618 19 maja 1622  
(15) Mustafa I   20 maja 1622 10 września 1623  
  • Drugie panowanie;
  • Powrócił na tron po zamordowaniu jego bratanka;
  • Zdetronizowany i uwięziony aż do śmierci Stambule 20 stycznia 1639[16].
17 Murad IV   10 września 1623 8 lub 9 lutego 1640  
18 Ibrahim I   9 lutego 1640 8 sierpnia 1648  
19 Mehmed IV   8 sierpnia 1648 8 listopada 1687  
20 Sulejman II   8 listopada 1687 22 czerwca 1691  
21 Ahmed II   22 czerwca 1691 6 lutego 1695  
22 Mustafa II   6 lutego 1695 22 sierpnia 1703  
23 Ahmed III   22 sierpnia 1703 1 lub 2 października 1730  
24 Mahmud I   2 października 1730 13 grudnia 1754  
25 Osman III   13 grudnia 1754 29 lub 30 października 1757  
26 Mustafa III   30 października 1757 21 stycznia 1774  
27 Abdülhamid I   21 stycznia 1774 6 lub 7 kwietnia 1789  
28 Selim III   7 kwietnia 1789 29 maja 1807  
  • Syn Mustafy III i Mihrişah;
  • Zdetronizowany z powodu reform podczas buntu janczarów;
  • Zamordowany w Stambule 28 lipca 1808[29].
29 Mustafa IV   29 maja 1807 28 lipca 1808  
30 Mahmud II   28 lipca 1808 1 lipca 1839  
31 Abdülmecid I   1 lipca 1839 25 czerwca 1861  
32 Abdülaziz   25 czerwca 1861 30 maja 1876  
  • Syn Mahmuda II i Pertevniyal;
  • Zdetronizowany przez ministrów;
  • Znaleziony martwym (samobójstwo lub morderstwo) pięć dni później[33].
33 Murad V   30 maja 1876 31 sierpnia 1876  
34 Abdülhamid II
Wielki Chan
  31 sierpnia 1876 27 kwietnia 1909  
35 Mehmed V   27 kwietnia 1909 3 lipca 1918  
36 Mehmed VI 4 lipca 1918 1 listopada 1922  
Rozwiązanie Imperium Osmańskiego
(1922–1923)
Abdülmecid II
(tylko kalif)
  18 listopada 1922 3 marca 1924

Pretendenci do tronuEdytuj

UwagiEdytuj

Tytuł sułtana używany był od panowania Orhana, Osman I posługiwał się tytułem beja. Daty panowania niektórych władców są dyskusyjne, np. według niektórych opracowań Murad II abdykował na korzyść Mehmeda II Zdobywcy już w latach 1444-1446, choć wiadomo skądinąd, iż faktyczną władzę Mehmed objął dopiero w 1451 r.

PrzypisyEdytuj

  1. Osman Gazi. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  2. Orchan Gazi. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  3. Sułtan Murad Hüdavendigar Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  4. Sultan Yıldırım Beyezid Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  5. Sultan Mehmed Çelebi Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  6. a b Sultan II. Murad Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  7. a b Chronology: Sultan II. Murad Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  8. Fatih Sultan Mehmed Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  9. Sultan II. Bayezid Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  10. Yavuz Sultan Selim Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  11. Kanuni Sultan Süleyman Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  12. Sultan II. Selim Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  13. Sultan III. Murad Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  14. Sultan III. Mehmed Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  15. Sultan I. Ahmed. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  16. a b Sultan I. Mustafa. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  17. Sultan II. Osman Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  18. Sultan IV. Murad Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  19. Sultan İbrahim Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  20. Sultan IV. Mehmed. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  21. Sultan II. Süleyman Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  22. Sultan II. Ahmed Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  23. Sultan II. Mustafa Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  24. Sultan III. Ahmed Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  25. Sultan I. Mahmud Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  26. Sultan III. Osman Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  27. Sultan III. Mustafa Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  28. Sultan I. Abdülhamit Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  29. Sultan III. Selim Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  30. Sultan IV. Mustafa Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  31. Sultan II. Mahmud Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  32. Sultan Abdülmecid Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  33. Sultan Abdülaziz Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  34. Sultan V. Murad Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  35. Sultan II. Abdülhamid Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  36. Sultan V. Mehmed Reşad Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].
  37. Sultan VI. Mehmed Vahdettin Han. Tureckie Ministerstwo Kultury i Turystyki. [dostęp 2011-03-04].