Władysław Feliks Bereza herbu Prawdzic (ur. 30 maja 1893 w Łomży, zm. wiosną 1940 w Charkowie) – podpułkownik kawalerii Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Władysław Bereza
podpułkownik kawalerii podpułkownik kawalerii
Data i miejsce urodzenia 30 maja 1893
Łomża
Data i miejsce śmierci wiosna 1940
Charków
Przebieg służby
Lata służby do 1940
Siły zbrojne Wojsko Polskie na Wschodzie,
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki I Korpus Polski w Rosji,
5 Pułk Ułanów,
4 Pułk Ułanów,
pułk KOP „Głębokie”,
szwadron Kawalerii KOP „Podświle”,
23 Pułk Ułanów Grodzieńskich
26 Pułk Ułanów Wielkopolskich
szwadron Kawalerii KOP „Podświle”,
2 Pułk Strzelców Konnych
Inspektor Południowej Grupy Szwadronów KOP
Stanowiska kwatermistrz pułku
zastępca dowódcy pułku
inspektor grupy szwadronów
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
obrona Lwowa
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Walecznych (1920-1941, dwukrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Srebrny Krzyż Zasługi Medal Niepodległości Medal Zwycięstwa (międzyaliancki)

ŻyciorysEdytuj

Bronisław Bartyński urodził się 30 maja 1893 w Łomży jako syn Aleksandra i Felicji z domu Łuba[1]. Legitymował się herbem szlacheckim Prawdzic[2]. Podczas I wojny światowej był żołnierzem I Korpusu Polskiego w Rosji[1].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości został przyjęty do Wojska Polskiego[1]. Brał udział w działaniach wojny polsko-ukraińskiej oraz wojny polsko-bolszewickiej szeregach 5 pułku ułanów[1]. Został awansowany na stopień porucznika kawalerii ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919[3], a następnie na stopień rotmistrza ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923[4][5]. W 1923, 1924 był nadal oficerem 5 pułku ułanów, stacjonującego w Ostrołęce[6][7]. W 1928 służył w 4 pułku ułanów w Wilnie[8]. Jako oficer tej jednostki w 1930 został przydzielony do Korpusu Ochrony Pogranicza[1]. Został awansowany na stopień majora kawalerii z starszeństwem z dniem 1 stycznia 1931 (w 1932 w stopniu majora był najwyższym stopniem oficerem kawalerii w formacjach KOP)[9]. Służył w pułku KOP „Głębokie[1]. W czerwcu 1933 został przeniesiony z KOP do 23 pułku Ułanów Grodzieńskich w Postawach na stanowisko kwatermistrza[10]. Później służył w 26 pułku Ułanów Wielkopolskich[1]. W 1937 był w szwadronie kawalerii KOP „Podświle”[11]. W 1937 został zastępcą dowódcy 2 pułku strzelców konnych w Hrubieszowie[1]. Na stopień podpułkownika został mianowany ze starszeństwem z dniem 19 marca 1939 i 7. lokatą w korpusie oficerów kawalerii[12]. Latem tego roku zastąpił ppłk. Zygmunta Marszewskiego na stanowisku inspektora Południowej Grupy Szwadronów KOP[1].

Po wybuchu II wojny światowej, kampanii wrześniowej i agresji ZSRR na Polskę z 17 września 1939 został aresztowany przez Sowietów i przewieziony do obozu w Starobielsku. Wiosną 1940 został zamordowany przez funkcjonariuszy NKWD w Charkowie i pogrzebany w Piatichatkach. Od 17 czerwca 2000 pochowany na Cmentarzu Ofiar Totalitaryzmu w Charkowie.

 
Kamień pamiątkowy obok Dębów Pamięci w Lutowiskach

UpamiętnienieEdytuj

5 października 2007 roku Minister Obrony Narodowej Aleksander Szczygło mianował go pośmiertnie do stopnia pułkownika[13]. Awans został ogłoszony 9 listopada 2007 roku, w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”[14].

W ramach akcji „Katyń... pamiętamy” / „Katyń... Ocalić od zapomnienia”, w 2009 został zasadzony Dąb Pamięci honorujący Bronisława Bartyńskiego w Lutowiskach[15].

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i Biogramy ofiar zbrodni katyńskiej. Władysław Bereza. Muzeum Katyńskie. [dostęp 2018-02-04].
  2. Władysław Bereza. sejm-wielki.pl. [dostęp 2018-02-21].
  3. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 682.
  4. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 604.
  5. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 347.
  6. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 609.
  7. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 551.
  8. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 293.
  9. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 146, 910.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 144.
  11. Wykazy imienne oficerów KOP ↓.
  12. Rybka i Stepan 2004 ↓, s. 471.
  13. Decyzja Nr 439/MON Ministra Obrony Narodowej z dnia 5 października 2007 roku w sprawie mianowania oficerów Wojska Polskiego zamordowanych w Katyniu, Charkowie i Twerze na kolejne stopnie oficerskie. Decyzja nie została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym MON.
  14. Lista osób zamordowanych w Katyniu, Charkowie, Twerze i Miednoje mianowanych pośmiertnie na kolejne stopnie. policja.pl. [dostęp 2017-10-01].
  15. Lutowiska. "Dęby pamięci" w hołdzie pomordowanym. rzeszow360.pl, 2009-09-26. [dostęp 2018-02-21].

BibliografiaEdytuj