Władysław Chciuk

Oficer Wojska Polskiego, polski pilot myśliwski

Władysław Chciuk (ur. 6 czerwca 1915 w Oświęcimiu[1], zm. 6 października 2007 w San Francisco) – polski wojskowy, kapitan – pilot myśliwski.

Władysław Chciuk
2 zwycięstwa
kapitan pilot kapitan pilot
Data i miejsce urodzenia 6 czerwca 1915
Oświęcim, Polska
Data i miejsce śmierci 6 października 2006
San Francisco Stany Zjednoczone
Przebieg służby
Lata służby 1938 – 1946
Siły zbrojne Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie,
Poland badge.jpg Polskie Siły Zbrojne
Formacja Roundel of Poland (1921–1993).svg Lotnictwo Wojska Polskiego,
Roundel of France.svg Armée de l’air,
RAF roundel.svg RAF
Jednostki 308 dywizjon myśliwski
Główne wojny i bitwy II wojna światowa,
kampania wrześniowa,
kampania francuska
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Walecznych (od 1941, dwukrotnie) Medal Lotniczy

ŻyciorysEdytuj

Był synem Michała i Marii zd. Śpiewak, był starszym bratem Tadeusza i Andrzeja Chciuków. W 1934 ukończył Państwowe Liceum i Gimnazjum im. Króla Władysława Jagiełły w Drohobyczu, gdzie należał do harcerstwa.

Ukończył w 1939 roku Szkołę Podchorążych Lotnictwa w Dęblinie z lokatą 100 i w stopniu podchorążego skierowany do III/2 dywizjon myśliwski w Krakowie[2]. W momencie wybuchu II wojny światowej awansowany do stopnia podporucznika.

W kampanii wrześniowej brał udział jako pilot myśliwski w składzie 121 eskadry myśliwskiej.

W dniu 17 września otrzymał rozkaz ewakuacji do Rumunii i samolotem PZL P.11c przeleciał na lotnisko Czerniowiec, skąd odleciał do Jassy, a potem Galati. Tam wraz z pozostałymi pilotami został zatrzymany i umieszczony w obozie. Z obozu zbiegł w październiku 1939 roku i przez Jugosławię i Grecję dotarł do Pireusu, skąd statkiem „Pułaski” dotarł do Marsylii[3].

Po dotarciu do Francji został przydzielony do tzw. grupy „Montpellier” i wszedł w skład 4 klucza[2]. W dniu 29 marca 1940 roku klucz został przydzielony do Groupe de Chasse III/1 w Toul Croix de Metz. Po rozpoczęciu kampanii francuskiej, dywizjon brał udział w walkach na terenem Belgii, Holandii i Luksemburga. W czasie tych walk Chciuk zestrzelił niemiecki samolot. W tym czasie dwukrotnie był zestrzelony, lecz wracał do swojej jednostki[3].

Po upadku Francji wraz z swoimi mechanikami przez Afrykę Północną, Gibraltar udaje się do Wielkiej Brytanii, gdzie wstępuje do RAF i otrzymuje numer służobowy P-0548[4]. Zostaje przydzielony do tworzącego się 308 Krakowskiego dywizjonu myśliwskiego[2]. W składzie tego dywizjonu w ramach tzw. operacji „Circus” w 1941 roku rozpoczął loty nad Francję. W dniu 24 lipca 1941 roku w czasie takiego lotu nad Francję, zestrzelił swój kolejny samolot[5], lecz sam został również zestrzelony i uległ poparzeniu, po wyleczeniu trafił do obozu jenieckiego, gdzie przebywał do końca wojny. Przebywał m.in. w obozach: Oflag X C Lübeck, Oflag VI B Warburg i Stalagu Luft III w Żaganiu, gdzie uczestniczył w budowie tunelu przy pomocy którego w nocy z 23/24 marca 1944 roku uciekło 76 jeńców wojennych[3].

Po zakończeniu wojny powrócił do Wielkiej Brytanii i kontynuował służbę w lotnictwie. Został zdemobilizowany w stopniu kapitana.

Początkowo przebywał w Wielkiej Brytanii, gdzie ożenił się z uczestniczką powstania warszawskiego, a wobec niemożliwości powrotu do Polski, w tym czasie jego bracia wyjechali z Polski zagrożeni aresztowaniem, w 1951 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych. Początkowo mieszkał w Milwaukee, gdzie pracował jako tokarz i malarz. W 1965 roku wyjechał wraz z rodziną do San Francisco, gdzie mieszkał do śmierci i gdzie został pochowany[6].

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Tadeusz Krzystka podaje jako miejsce urodzenia Drohobycz.
  2. a b c Pawlak 2009 ↓, s. 197.
  3. a b c Chciuk 2007 ↓, s. 44.
  4. a b Krzystek 2012 ↓, s. 125.
  5. Squadron 308 "City of Krakow" (fr.). Ciel de Gloire.com. [dostęp 2017-09-03].
  6. Władysław Chciuk (pol.). niebieskaeskadra.pl. [dostęp 2020-01-23].
  7. a b Chciuk Władysław (pol.). listakrzystka.pl. [dostęp 2020-01-23].

BibliografiaEdytuj

  • Adam Chciuk. Kapitan pilot Władysław Chciuk 1915-2006. „Lotnictwo z szachownicą”. 21, s. 44, 2007. Wrocław: Wydawnictwo Sanko. ISSN 1643-5702. 
  • Tadeusz Jerzy Krzystek, [Anna Krzystek]: Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii w latach 1940-1947 łącznie z Pomocniczą Lotniczą Służbą Kobiet (PLSK-WAAF). Sandomierz: Stratus, 2012. ISBN 978-83-61421-59-7. OCLC 276981965.
  • Jerzy Pawlak: Absolwenci Szkoły Orląt: 1925-1939. Warszawa: Retro-Art, 2009. ISBN 83-87992-22-4. OCLC 69472829.