Otwórz menu główne

Władysław Frasyniuk

polski polityk

Władysław Frasyniuk (ur. 25 listopada 1954 we Wrocławiu) – polski polityk, przedsiębiorca, działacz opozycji w PRL. Przewodniczący Unii Wolności (2001–2005) oraz Partii Demokratycznej (2005–2006), poseł na Sejm I, II i III kadencji.

Władysław Frasyniuk
Ilustracja
Władysław Frasyniuk (2005)
Data i miejsce urodzenia 25 listopada 1954
Wrocław
Przewodniczący Unii Wolności
Okres od 14 października 2001
do 7 maja 2005
Przynależność polityczna Unia Wolności
Poprzednik Bronisław Geremek
Przewodniczący Partii Demokratycznej
Okres od 7 maja 2005
do 4 marca 2006
Przynależność polityczna Partia Demokratyczna
Następca Janusz Onyszkiewicz
Odznaczenia
Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
Prezydent Lech Kaczyński wręcza Władysławowi Frasyniukowi Krzyż Wielki Orderu Odrodzenia Polski w 26. rocznicę sierpnia 1980 (2006)
Władysław Frasyniuk na demonstracji KOD we Wrocławiu (2015)
Władysław Frasyniuk z Leszkiem Balcerowiczem (2006)

ŻyciorysEdytuj

Wykształcenie i praca zawodowaEdytuj

Syn Stanisława[1]. W 1974 ukończył Technikum Samochodowe we Wrocławiu. W latach 1974–1976 odbywał zasadniczą służbę wojskową[2]. W latach 1976–1978 pracował jako kierowca w przedsiębiorstwach transportowych PKS i Transbud. Od 1978 zatrudniony we wrocławskim MPK[2].

W 1993 został udziałowcem spółki z o.o. FF Fracht[3].

Działalność polityczna do 1989Edytuj

W sierpniu 1980 był uczestnikiem strajku w MPK w Zajezdni nr 9. Następnie wstąpił do Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego „Solidarność”. Od grudnia 1980 członek ogólnopolskiego Komitetu Obrony Więzionych za Przekonania[2]. W 1981 był delegatem na I Wojewódzki Zjazd Delegatów Regionu Dolny Śląsk, a także delegatem na I Krajowy Zjazd Delegatów związku z Gdańsku. Od czerwca do października 1981 był członkiem Krajowej Komisji Porozumiewawczej, następnie zasiadał w Komisji Krajowej. 30 czerwca 1981 został przewodniczącym zarządu regionu.

Po wprowadzeniu stanu wojennego uniknął zatrzymania w sopockim Grand Hotelu. W latach 1981–1982 kierował niejawnym Regionalnym Komitetem Strajkowym Dolny Śląsk. W 1982 i ponownie od 1986 do 1987 wchodził w skład Tymczasowej Komisji Koordynacyjnej.

5 października 1982 został aresztowany. 25 listopada tego samego roku skazany wyrokiem Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu na karę 6 lat pozbawienia wolności. Osadzony był w Zakładzie Karnym w Barczewie (uczestniczył w proteście o status więźnia politycznego, skazany został wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie na 10 miesięcy pozbawienia wolności za obrazę naczelnika więzienia) oraz w Zakładzie Karnym w Łęczycy. 27 lipca 1984 został zwolniony na mocy amnestii.

31 sierpnia 1984 został zatrzymany i następnie skazany przez kolegium do spraw wykroczeń na 2 miesiące aresztu, osadzony w Areszcie Śledczym we Wrocławiu, zwolniony 31 października tegoż roku. 13 lutego 1985 został aresztowany (wraz Bogdanem Lisem i Adamem Michnikiem) w Gdańsku po spotkaniu z Lechem Wałęsą. Wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku skazany został na 3 lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności, zwolniony we wrześniu 1986 na mocy amnestii.

W latach 1987–1990 przewodniczył Regionalnej Komisji Wykonawczej, do 1989 był członkiem Krajowej Komisji Wykonawczej, następnie przez rok należał do prezydium związku. W 1989 brał udział w plenarnych rozmowach Okrągłego Stołu. Był członkiem Komitetu Obywatelskiego „Solidarność”. Nie kandydował do Sejmu kontraktowego.

Działalność polityczna od 1989Edytuj

Na początku lat 90. zasiadał w radzie miasta Wrocławia. W latach 1991–2001 z ramienia UD i UW przez trzy kadencje sprawował mandat poselski. W I kadencji należał do Komisji Systemu Gospodarczego i Przemysłu, w II był członkiem Komisji Przekształceń Własnościowych, w III kadencji pracował jako wiceprzewodniczący Komisji Regulaminowej i Spraw Poselskich oraz członek Komisji Skarbu Państwa, Uwłaszczenia i Prywatyzacji. W 2001 ubiegał się o reelekcję, jednak UW nie uzyskała mandatów w Sejmie. W wyborach w 2002 bez powodzenia ubiegał się o urząd prezydenta Wrocławia[4]. Bezskutecznie kandydował także w wyborach uzupełniających do Senatu w 2004 (zajął 3. miejsce na 10 kandydatów) i w parlamentarnych ponownie do Sejmu w 2005.

Był współzałożycielem Ruchu Obywatelskiego Akcja Demokratyczna, w którym objął stanowisko przewodniczącego. W 1991 przystąpił do Unii Demokratycznej, przez dwa lata był jej wiceprzewodniczącym. W 1994 został członkiem Unii Wolności, w 1999 objął funkcję przewodniczącego dolnośląskich struktur wojewódzkich. Od 2001 do 2005 był przewodniczącym Unii Wolności. W 2005 został jednym z inicjatorów i liderów (razem z Jerzym Hausnerem i Tadeuszem Mazowieckim) przekształcenia UW w Partię Demokratyczną. Kierował tym ugrupowaniem do 4 marca 2006. W grudniu 2009 odszedł z PD. W wyborach prezydenckich w 2010 popierał Andrzeja Olechowskiego[5].

10 czerwca 2017 wraz z działaczami organizacji Obywatele RP usiadł na drodze przejścia uczestników tzw. miesięcznicy smoleńskiej. Między blokującymi przemarsz a policjantami doszło do przepychanek; funkcjonariusze ostatecznie przenieśli na bok m.in. Władysława Frasyniuka[6]. Polityk twierdził później w mediach, że „policjant był dość agresywny”, a obywatele mają prawo do demonstracji[7]. W związku z tymi zajściami zarzucono mu następnie popełnienie wykroczenia przeszkadzania w przebiegu niezakazanego zgromadzenia, a także zarzucono naruszenie nietykalności cielesnej dwóch policjantów. Władysław Frasyniuk nie stawił się dwukrotnie do Warszawy celem przesłuchania przed prokuratorem. 14 lutego 2018 został zatrzymany z użyciem kajdanek, doprowadzony do siedziby Prokuratury Rejonowej w Oleśnicy. Po przedstawieniu mu zarzutu i przesłuchaniu (Władysław Frasyniuk nie przyznał się i odmówił składania wyjaśnień) został zwolniony tego samego dnia[8][9]. W maju 2018 Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa po rozpoznaniu zażalenia uznał legalność zatrzymania, jednocześnie uznał, że zastosowanie wówczas wobec polityka kajdanek było bezprawne[10]. W lipcu 2019 Sąd Rejonowy dla Warszawy-Śródmieścia uznał, że Władysław Frasyniuk dopuścił się naruszenia nietykalności cielesnej policjantów i postępowanie karne w tej sprawie warunkowo umorzył na okres roku próby[11].

Działalność społecznaEdytuj

  • 1993 – członek Rady Fundatorów Międzynarodowej Fundacji „Wratislavia Cantans”
  • 1993 – prezes Stowarzyszenia na Rzecz Dzieci
  • 1998 – prezes sekcji bokserskiej Klubu Sportowego Gwardia Wrocław

Odznaczenia, wyróżnienia i kultura masowaEdytuj

Ordery i odznaczenia
Nagrody i wyróżnienia
Kultura masowa

W filmie 80 milionów (2011) w rolę Władysława Frasyniuka wcielił się aktor Filip Bobek[18].

PrzypisyEdytuj

  1. Prokuratura Wojewódzka w Gdańsku 1950–1998. inwentarz.ipn.gov.pl. [dostęp 2019-11-11].
  2. a b c Mirosława Łątkowska, Adam Borowski: Władysław Frasyniuk. Encyklopedia Solidarności. [dostęp 2019-06-15].
  3. 20 lat Fracht. fracht.pl. [dostęp 2018-01-29].
  4. Serwis PKW – Wybory 2002. [dostęp 2019-09-19].
  5. Frasyniuk występuje z PD, popiera Olechowskiego. newsweek.pl, 28 grudnia 2009. [dostęp 2018-02-14].
  6. Frasyniuk o policjancie na miesięcznicy smoleńskiej: Przeprosił i powiedział, że mnie nie poznał. gazeta.pl, 12 czerwca 2017. [dostęp 2018-02-14].
  7. „W sprawie Frasyniuka połowa PiS już Kaczyńskiemu nie wierzy”. tvn24.pl, 12 czerwca 2017. [dostęp 2018-02-14].
  8. Władysław Frasyniuk zatrzymany przez policję. Usłyszał od prokuratora zarzut i został zwolniony. dziennik.pl, 14 lutego 2018. [dostęp 2018-02-14].
  9. Władysław Frasyniuk został przesłuchany i zwolniony. polskieradio.pl, 14 lutego 2018. [dostęp 2018-02-14].
  10. Sąd: policjanci bezprawnie skuli Władysława Frasyniuka. tvn24.pl, 8 maja 2018. [dostęp 2018-05-10].
  11. Frasyniuk winny naruszenia nietykalności policjantów. polsatnews.pl, 22 lipca 2019. [dostęp 2019-07-22].
  12. Komunikat o nadaniu Orderu Odrodzenia Polski z dnia 11 listopada 1990 roku. „Dziennik Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej”. nr 4, s. 59, 20 grudnia 1990. [dostęp 2017-10-11]. 
  13. M.P. z 2006 r. nr 80, poz. 807 – pkt 1.
  14. Dzisiaj mamy dzień zwycięzców. prezydent.pl, 31 sierpnia 2006. [dostęp 2016-05-12].
  15. Władysław Frasyniuk Kawalerem Legii Honorowej. „Dał nam przykład Bonaparte...”. gazeta.pl, 12 maja 2016. [dostęp 2016-05-12].
  16. Nagroda Lewiatana dla prezydenta Komorowskiego. tvpparlament.pl, 15 maja 2013. [dostęp 2017-07-21].
  17. Frasyniuk i Morawiecki Honorowymi Obywatelami Dolnego Śląska. wyborcza.pl, 18 października 2014. [dostęp 2017-03-18].
  18. 80 milionów w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2019-11-12].

BibliografiaEdytuj