Władysław Mniszek-Tchorznicki

Władysław Mniszek-Tchorznicki herbu Jelita (ur. ok. 1794, zm. 28 marca 1862) – polski oficer, powstaniec listopadowy.

Kazimierz Mniszek-Tchorznicki
Data urodzenia ok. 1794
Data śmierci 28 marca 1862
Narodowość  Polska
Rodzice Walenty, Rozalia
Małżeństwo Honorata (I), Filipina (I)
Dzieci Kazimierz, Maksymilian, Anna
Władysław Mniszek-Tchorznicki
podpułkownik
Data urodzenia 1794
Data śmierci 28 marca 1862
Przebieg służby
Siły zbrojne Armia Księstwa Warszawskiego,
Wojsko Polskie Królestwa Kongresowego,
Gwardia Narodowa,
Legion Polski na Węgrzech
Jednostki Konna Chorągiew Przewodnich,
12 Pułk Ułanów,
2 Pułk Ułanów Królestwa Kongresowego,
2 Pułk Ułanów
Główne wojny i bitwy Inwazja na Rosję,
powstanie listopadowe,
Wiosna Ludów (powstanie węgierskie)
Odznaczenia
Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
Rysunek Jana Gniewosza przedstawiający toast wzniesiony w 1848 w Dąbrówce z okazji wyboru Władysława Tchorznickiego na kapitana Gwardii Narodowej

ŻyciorysEdytuj

Urodził się pod koniec XVIII wieku[1] (prawdopodobnie ok. 1794 w Samborze bądź w Sanoku[2]). Był synem Walentego Mniszek-Tchorznickiego herbu Jelita i Rozalii z domu Rudnickiej herbu Lis[1][2]. Jego rodzeństwem byli: Bogusław, Władysław, Marian, Marianna, Zuzanna[1]. Jego pierwszą żoną została Honorata z domu Ufniarska herbu Jastrzębiec, a ich synami byli Kazimierz (1829–1911, ziemianin, oficer) i Maksymilian[1]. Drugą żoną została hrabina Filipina Butler-Clonebough, z którą miał córkę Annę[1].

Został żołnierzem armii Księstwa Warszawskiego. Od 1809 służył w Konnej Chorągwi Przewodnich (Gidów)[1]. Od lata 1809 służył w 12 pułku ułanów na obszarze Podola[1][2]. W tym roku otrzymał awans na podporucznika[1][2]. Pełnił funkcję instruktora[2]. Brał udział w Inwazji Napoleona na Rosję w 1812[1]. Brał udział w bitwach pod Romanowem, Smoleńskiem, Borodino, Czerykowem, Tarutinem i nad Berezyną.

W 1813 został wzięty do niewoli austriackiej pod Znojmem[2]. W 1815 wskutek niestawiennictwa do weryfikacji został skreślony z listy oficerów Wojska Królestwa Polskiego przez władze rosyjskie[1]. W 1830 uczestniczył w schyłkowym okresie powstaniu listopadowym[1], biorąc udział w bitwie pod Chwałkowicami w szeregach 2 pułku ułanów II Korpusu gen. Girolamo Ramorino[2].

Podczas Wiosny Ludów na obszarze Galicji w 1848 był dowódcą Gwardii Narodowej w Samborze od kwietnia do listopada 1848, mianowany wówczas podpułkownikiem[1][2]. W tym czasie był organizatorem i został dowódcą 2 pułku ułanów (określani jako „ułani biali”) w składzie Legionów Polskich na Węgrzech, biorącego udział w powstaniu węgierskim na przełomie 1848/1849 i walczącego w kilkunastu bitwa i potyczkach[1][2]. 11 grudnia 1848 szwadron 2 pułku ułanów (84 spieszonych ochotników polskich) pod dowództwem ppłk. Tchorznickiego, wspartych 42. batalionem honwedów, powstrzymał pościg austriackiego korpusu feldmarszałka Franza von Schlika po porażce Węgrów w bitwie pod Koszycami)[3]. Ponadto uczestniczył bitwie pod Tarczal 22 stycznia 1849[1]. Jego adiutantem był Jan Aleksander Fredro[4]. Po stłumieniu powstania udał się na emigrację do Paryża[1].

Został członkiem Stanów Galicyjskich[1]. Był właścicielem dóbr ziemskich Leśniowice i Polanka[1].

Zmarł 28 marca 1862[1].

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t Władysław Mniszek-Tchorznicki. tchorznicki.com. [dostęp 2016-09-12].
  2. a b c d e f g h i j k Waldemar Ireneusz Oszczęda: Ułani Tchórznickiego i ich udział w kampanii węgierskiej 1848–1849. opoczno-top.pl. [dostęp 2016-09-13].
  3. 11 grudnia 1848. Bitwa pod Koszycami. Muzeum Wojska Polskiego. [dostęp 2016-09-13].
  4. Pamiętnik Jenerała Wysockiego, dowódcy Legionu Polskiego na Węgrzech, Kraków, 1888
  5. Józef Wysocki, Pamiętnik dowódcy Legionu Polskiego na Węgrzech z czasów kampanii węgierskiej, Kraków 1888, s. 131-145.

Linki zewnętrzneEdytuj