Otwórz menu główne

Władysław Mniszek-Tchorznicki herbu Jelita (ur. ok. 1794, zm. 28 marca 1862) – polski oficer, powstaniec listopadowy.

Kazimierz Mniszek-Tchorznicki
Data urodzenia ok. 1794
Data śmierci 28 marca 1862
Narodowość  Polska
Rodzice Walenty, Rozalia
Małżeństwo Honorata (I), Filipina (I)
Dzieci Kazimierz, Maksymilian, Anna
Władysław Mniszek-Tchorznicki
podpułkownik
Przebieg służby
Siły zbrojne Armia Księstwa Warszawskiego,
Wojsko Polskie Królestwa Kongresowego,
Gwardia Narodowa,
Legion Polski na Węgrzech
Jednostki Konna Chorągiew Przewodnich,
12 Pułk Ułanów,
2 Pułk Ułanów Królestwa Kongresowego,
2 Pułk Ułanów
Główne wojny i bitwy Inwazja na Rosję,
powstanie listopadowe,
Wiosna Ludów (powstanie węgierskie)
Odznaczenia
Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
Rysunek Jana Gniewosza przedstawiający toast wzniesiony w 1848 w Dąbrówce z okazji wyboru Władysława Tchorznickiego na kapitana Gwardii Narodowej

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Urodził się pod koniec XVIII wieku[1] (prawdopodobnie ok. 1794 w Samborze bądź w Sanoku[2]). Był synem Walentego Mniszek-Tchorznickiego herbu Jelita i Rozalii z domu Rudnickiej herbu Lis[1][2]. Jego rodzeństwem byli: Bogusław, Władysław, Marian, Marianna, Zuzanna[1]. Jego pierwszą żoną została Honorata z domu Ufniarska herbu Jastrzębiec, a ich synami byli Kazimierz (1829–1911, ziemianin, oficer) i Maksymilian[1]. Drugą żoną została hrabina Filipina Butler-Clonebough, z którą miał córkę Annę[1].

Został żołnierzem armii Księstwa Warszawskiego. Od 1809 służył w Konnej Chorągwi Przewodnich (Gidów)[1]. Od lata 1809 służył w 12 pułku ułanów na obszarze Podola[1][2]. W tym roku otrzymał awans na podporucznika[1][2]. Pełnił funkcję instruktora[2]. Brał udział w Inwazji Napoleona na Rosję w 1812[1]. Brał udział w bitwach pod Romanowem, Smoleńskiem, Borodino, Czerykowem, Tarutinem i nad Berezyną.

W 1813 został wzięty do niewoli austriackiej pod Znojmem[2]. W 1815 wskutek niestawiennictwa do weryfikacji został skreślony z listy oficerów Wojska Królestwa Polskiego przez władze rosyjskie[1]. W 1830 uczestniczył w schyłkowym okresie powstaniu listopadowym[1], biorąc udział w bitwie pod Chwałkowicami w szeregach 2 pułku ułanów II Korpusu gen. Girolamo Ramorino[2].

Podczas Wiosny Ludów na obszarze Galicji w 1848 był dowódcą Gwardii Narodowej w Samborze od kwietnia do listopada 1848, mianowany wówczas podpułkownikiem[1][2]. W tym czasie był organizatorem i został dowódcą 2 pułku ułanów (określani jako „ułani biali”) w składzie Legionów Polskich na Węgrzech, biorącego udział w powstaniu węgierskim na przełomie 1848/1849 i walczącego w kilkunastu bitwa i potyczkach[1][2]. 11 grudnia 1848 szwadron 2 pułku ułanów (84 spieszonych ochotników polskich) pod dowództwem ppłk. Tchorznickiego, wspartych 42. batalionem honwedów, powstrzymał pościg austriackiego korpusu feldmarszałka Franza von Schlika po porażce Węgrów w bitwie pod Koszycami)[3]. Ponadto uczestniczył bitwie pod Tarczal 22 stycznia 1849[1]. Jego adiutantem był Jan Aleksander Fredro[4]. Po stłumieniu powstania udał się na emigrację do Paryża[1].

Został członkiem Stanów Galicyjskich[1]. Był właścicielem dóbr ziemskich Leśniowice i Polanka[1].

Zmarł 28 marca 1862[1].

OdznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t Władysław Mniszek-Tchorznicki. tchorznicki.com. [dostęp 2016-09-12].
  2. a b c d e f g h i j k Waldemar Ireneusz Oszczęda: Ułani Tchórznickiego i ich udział w kampanii węgierskiej 1848–1849. opoczno-top.pl. [dostęp 2016-09-13].
  3. 11 grudnia 1848. Bitwa pod Koszycami. Muzeum Wojska Polskiego. [dostęp 2016-09-13].
  4. Pamiętnik Jenerała Wysockiego, dowódcy Legionu Polskiego na Węgrzech, Kraków, 1888
  5. Józef Wysocki, Pamiętnik dowódcy Legionu Polskiego na Węgrzech z czasów kampanii węgierskiej, Kraków 1888, s. 131-145.

Linki zewnętrzneEdytuj