Władysław Wężyk (podróżnik)

Władysław Wężyk

Władysław Wężyk (ur. 22 czerwca 1816 w Toporowie, zm. 15 lutego 1848 w Brzozowie koło Pszczyny) – polski podróżnik i literat, uczestnik powstania listopadowego.

Syn Ignacego, posła na Sejm Warszawski z okresu Księstwa Warszawskiego, w wieku 15 lat zaciągnął się do Gwardii Narodowej biorąc udział w powstaniu listopadowym. Od 1832 na emigracji, przez krótki czas przebywał w Londynie, a później w Paryżu. Do Polski wrócił pod koniec 1836 roku lub na początku 1837 i poświęcił się studiom filozoficznym, które przerwał przed wyjazdem na Bliski Wschód. W 1839 udał się do Berlina, gdzie słuchał wykładów Edwarda Gansa. Przyjaźnił się z Cyprianem Norwidem, z którym odbył podróż po Koronie w latach 18411842. Pod koniec życia osiadł na wsi i zajmował się gospodarstwem. Zmarł w czasie epidemii tyfusu na Śląsku zaraziwszy się od chorych, którymi zajmował się osobiście w założonym przez siebie szpitalu w oficynie swojego dworku. Pochowany został na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie, w grobowcu rodzinnym Morawskich, w kwaterze 24[1].

Podróż na Bliski WschódEdytuj

Władysław Wężyk w kwietniu 1839 wyruszył na Bliski Wschód – zwiedził Egipt, Ziemię Świętą, Syrię, Turcję, a później również Grecję i Włochy. Po powrocie opublikował swoje Podróże po starożytnym świecie[2][3], które obecnie zalicza się do najciekawszych przykładów polskiej romantycznej literatury podróżniczej. Gros jego relacji dotyczy Egiptu, który odwiedził jako pierwszy. Opis innych miejsc, między innymi Grecji, autor opublikował jedynie we fragmentach.

LiteraturaEdytuj

  • Wężyk Władysław, Podróże po starożytnym świecie, Czytelnik, Warszawa 1959
  • Wężyk Władysław, Kronika rodzinna, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1987

PrzypisyEdytuj

  1. Karolina Grodziska-Ożóg: Cmentarz Rakowicki w Krakowie (1803–1939). Wyd. II. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1987, s. 147. ISBN 83-08-01428-3.
  2. Podróże po starożytnym świecie Władysława Wężyka. Cz. 1, Egipt : dzieje., polona.pl [dostęp 2019-01-23].
  3. Podróże po starożytnym świecie Władysława Wężyka. Cz. 2, Egipt : obrazy., polona.pl [dostęp 2019-01-23].

BibliografiaEdytuj

  • Fazan Mirosław, Wężyk Władysław, [w:] Śląski Słownik Biograficzny, Śląski Instytut Naukowy, Katowice 1979, s. 271–273.
  • Nocoń Halina, Arystokrata z pochodzenia, demokrata z przekonań, czyli Władysława Wężyka związki z ziemią pszczyńską , Pszczyna 2008.
  • Halina Gacowa, Wężyk Władysław, w: Dawni pisarze polscy od początków piśmiennictwa do Młodej Polski. Przewodnik biograficzny i bibliograficzny, tom V: U–Ż, uzupełnienia, indeksy (koordynacja całości Roman Loth), Warszawa 2004, s. 40–41
  • Krzysztof Umiński, Od wicekróla po tłum fellachów. "Podróże po starożytnym świecie" Władysława Wężyka jako zapis spotkania z Obcym, w: Pongo. Szkice z antropologii literatury pod red. R. Chymkowskiego i in., Warszawa 2009.