Otwórz menu główne

Władysław Ważny ps. Tygrys (ur. 3 lutego 1908 w Rudzie Różanieckiej, zm. 19 sierpnia 1944 w Montigny-en-Ostrevent we Francji) – kapitan Wojska Polskiego, uczestnik kampanii wrześniowej i organizator ruchu oporu w okupowanej Francji.

Władysław Ważny
Tygrys
Ilustracja
kapitan kapitan
Data i miejsce urodzenia 3 lutego 1908
Ruda Różaniecka
Data i miejsce śmierci 19 sierpnia 1944
Montigny-en-Ostrevent
Przebieg służby
Lata służby 19391944
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wojenny 1939–1945 (Francja) Médaille de la Résistance

Syn Błażeja i Marii z domu Sigłowej. Po ukończeniu seminarium nauczycielskiego w 1930[1] roku pracował jako wiejski nauczyciel. W styczniu 1934 otrzymał stopień podporucznika rezerwy Wojska Polskiego.

Brał udział w kampanii wrześniowej jako dowódca plutonu w 39 Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich. Po jej zakończeniu, w październiku 1939 roku przez Węgry przedostał się do Francji, gdzie wstąpił w szeregi tworzącego się Wojska Polskiego we Francji. Po kapitulacji Francji wraz z 2 Dywizją Strzelców Pieszych dostał się do obozu dla internowanych w Szwajcarii. Uciekł z niego i przez Francję przedostał się do Hiszpanii. Jeszcze w Pirenejach został aresztowany, uciekł jednak ponownie i dotarł do Gibraltaru i do Anglii[2]. Przeszedł wówczas kurs spadochronowy w Ringway pod Manchesterem i przeszkolenie dla cichociemnych. Miał lecieć do kraju, ale ostatecznie skierowano go do dyspozycji szefa wojskowego POWN Antoniego Zdrojewskiego. Zadaniem porucznika Władysława Ważnego było stworzenie na terenie okupowanej Francji sieci wywiadowczej, zbierającej informacje o rozlokowaniu wojsk niemieckich, o ich siłach, ruchach i miejscach stacjonowania. Po wylądowaniu w marcu 1944 we Francji okazało się, że najważniejsze dla alianckiego wywiadu są informacje dotyczące wyrzutni rakiet V1 i V2, rozmieszczonych w departamentach Nord i Pas-de-Calais. Dzięki licznym współpracownikom, w większości spośród miejscowej ludności polskiej – por. Ważny zdołał przekazać drogą radiową do Londynu informacje o lokalizacji 173 wyrzutni V-1, 5 wyrzutni V-2 i 17 informacji o transporcie pocisków. Efektem pracy konspiracyjnej „Tygrysa” było zbombardowanie przez alianckie samoloty 162 niemieckich wyrzutni V1[2]. Spośród wszystkich jego meldunków naczelne dowództwo alianckie aż 83 zakwalifikowało jako najwyższej wartości.

Grób Władysława Ważnego w Montigny-en-Ostrevent

Władysław Ważny zginął krótko przed wyzwoleniem północnej Francji podczas próby aresztowania przez Niemców. Został trafiony kilkoma pociskami podczas próby ucieczki. Wokół śmierci Władysława Ważnego narosło sporo niejasności. Sam fakt, że zgon nastąpił bardzo szybko, zdaje się potwierdzać, że „Tygrys” mógł zażyć truciznę, którą zawsze nosił przy sobie[3].

Pośmiertnie został awansowany na stopień kapitana. W 1946 roku Władysław Ważny otrzymał pośmiertnie krzyż Virtuti Militari V klasy oraz odznaczenia francuskie: Legię Honorową V klasy, Krzyż Wojenny oraz Médaille de la Résistance.

W 1955 roku imieniem kpt. Ważnego nazwano ulicę w miejscowości Montigny-en-Ostrevent, w której zginął; wzniesiono także pomnik na miejscowym cmentarzu. W 1966 roku został patronem szkoły podstawowej w rodzinnej Rudzie Różanieckiej.

Na 50. rocznicę tragicznej śmierci Władysława Ważnego, zostały zorganizowane w Montigny-en-Ostrevent uroczyste obchody wraz z wystawą. Przyjechała ekipa TVP i przygotowała 35-minutowy film, emitowany przez TV Polonia i TVP Historia.

PrzypisyEdytuj

  1. "Tygrys" niszczy wyrzutnie [w:] Krystyna Kozłowska, Milcząca wyrzutnia, wyd. 1, Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, s.123, ISBN 83-11-07198-5.
  2. a b Władysław Ważny – cichociemny na tropach wyrzutni bomb latających, „Zeszyty historyczne”, 3, Warszawa: Stowarzyszenie Klubu Kawalerów Orderu Wojennego Virtuti Militari, czerwiec 2006, s. 19–23.
  3. ERRP | Expired Registration Recovery Policy, www.szkola.ruda-rozaniecka.com [dostęp 2018-03-03].

BibliografiaEdytuj

  • Krystyna Kozłowska, Milcząca wyrzutnia, Warszawa: Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1985, ISBN 83-11-07198-5.
  • Bohaterski szlak „Tygrysa”, „Tygodnik Polski / La Semaine Polonaise”, Paryż , 5 czerwca 1966.
  • Le capitaine Ważny... arrêté à Montigny-en-Ostrevent par la Gestapo..., „La Voix du Nord”, Douai , 1 listopada 1995 (fr.).