Otwórz menu główne

Włodzimierz Dworzaczek

historyk polski, heraldyk, genealog

Włodzimierz Dworzaczek (ur. 15 października wg kal. jul.[1] / 28 października 1905 w Mińsku[2], zm. 23 września 1988 w Poznaniu) – polski historyk, heraldyk, genealog, profesor Uniwersytetu Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Włodzimierz Dworzaczek
Data i miejsce urodzenia 15 października wg kal. jul. 28 października 1905
Mińsk
Data i miejsce śmierci 23 września 1988
Poznań
profesor nauk historycznych
Specjalność: genealogia
Doktorat 1932
Habilitacja 1947
Profesura 1968
Uczelnia Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu
Odznaczenia
Odznaka tytułu honorowego „Zasłużony Nauczyciel PRL”

ŻyciorysEdytuj

Studiował nauki historyczne w Poznaniu, w 1932 obronił doktorat. W 1928 przejął materiały heraldyczne zmarłego Artura Reiskiego i kontynuował jego (oraz wcześniej Adama Bonieckiego) prace nad Herbarzem polskim; opracował tom XVII dzieła, ale nie zdążył go opublikować – w 1944 rękopis wraz z archiwum Bonieckiego i Reiskiego spłonął w Bibliotece Krasińskich w czasie powstania warszawskiego.

Po II wojnie światowej pracował na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu. W 1947 habilitował się, ale ze względów politycznych habilitacja nie została zatwierdzona. Od 1955 był docentem, od 1957 profesorem nadzwyczajnym, a od 1968 profesorem zwyczajnym. W latach 1958–1975 kierował Zakładem Historii Polskiej. W 1959 roku wydał pierwszy w literaturze polskiej podręcznik Genealogia, do którego dołączył 183 tablice genealogiczne polskich rodów monarszych i państw ościennych oraz polskich rodów możnowładczych.

Był jednym z redaktorów edycji Liber chamorum Waleriana Nekandy Trepki (1963). Pracował nad nowoczesnym herbarzem Materiały historyczno-genealogiczne do dziejów wielkiej własności w Wielkopolsce. Nie zdołał go ukończyć, ale pozostawił ponad 200 tysięcy rejestrów źródłowych, które znajdują się w Bibliotece Kórnickiej Polskiej Akademii Nauk i zostały wydane w formie elektronicznej jako Teki Dworzaczka[3].

Dnia 30 września 1975 profesor Dworzaczek przeszedł na emeryturę. W 70 lecie urodzin otrzymał tytuł Zasłużonego Nauczyciela PRL. Został pochowany na Cmentarzu Miłostowo w Poznaniu[4](pole 44, kwatera 2, rząd 12, grób 19).

 
Grób profesora Włodzimierza Dworzaczka i Jolanty Dworzaczkowej na Cmentarzu Miłostowo w Poznaniu

Jego żoną była Jolanta Dworzaczkowa, znawczyni dziejów reformacji i kontrreformacji, specjalistka od braci czeskich.

UpamiętnienieEdytuj

15 października 2007 w Archiwum Państwowym w Poznaniu odsłonięta została tablica pamiątkowa w hołdzie Włodzimierzowi Dworzaczkowi oraz zorganizowana została poświęcona jego osobie wystawa. Pobliski skwer nazwano jego imieniem w 2014.

Wybrane publikacjeEdytuj

  • Archiwum Czapskich w Smogulcu, Poznań 1938.
  • Schlichtingowie w Polsce, Warszawa: Gebethner i Wolff 1938.
  • „Dobrowolne” poddaństwo chłopów, Warszawa: Ludowa Spółdzielnia Wydawnicza 1952.
  • Akta sejmików województw poznańskiego i kaliskiego z lat 1572 – 1632, Poznań: PWN T. 1. cz. 1 1957. T. 1. cz. 2. 1962.
  • Genealogia, cz. 1–2, Warszawa: PWN 1959.
  • Leliwici Tarnowscy. Z dziejów możnowładztwa małopolskiego. Wiek XIV–XV, Warszawa: „Pax” 1971.
  • Hetman Jan Tarnowski. Z dziejów możnowładztwa małopolskiego, Warszawa: „Pax”, 1985.
  • Ksawery Działyński 1756–1819, Kórnik: Biblioteka Kórnicka 2006.
  • około 200 haseł w Polskim Słowniku Biograficznym

PrzypisyEdytuj

  1. Kalendarz juliański obowiązywał w Rosji do 1917 roku
  2. Leszek Krajkowski: Profesor Włodzimierz Dworzaczek (1905–1988). Poznań: dostęp 10.02.2019.
  3. Teki Dworzaczka
  4. Dworzaczek Włodzimierz – miejsce pochówku [dostęp 2019-02-05]

BibliografiaEdytuj